ส.ก.จี้คุย พม.แก้ปัญหา ‘คนไร้บ้าน’ ยกเคสทำเลทอง สร้างความหวาดกลัวมุมอับ – กลับมาจุดเดิมอยู่อย่างนั้น
เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกาย เวลา 11.00 น. ที่ห้องประชุมสภากรุงเทพมหานคร อาคารไอราวัตพัฒนา ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร 2 ดินแดง นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมด้วยผู้บริหาร ตลอดจนสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร (ส.ก.) ทั้ง 50 เขต เข้าร่วมการประชุมสภากรุงเทพมหานคร สมัยประชุมสามัญ สมัยที่ 4 (ครั้งที่ 5) ประจำปีพุทธศักราช 2569 โดยมี น.ส.ภัทราภรณ์ เก่งรุ่งเรืองชัย เป็นประธานสภาฯ
ในตอนหนึ่ง น.ส.ปิยะวรรณ จรกา ส.ก.เขตสวนหลวง เสนอญัตติ เรื่อง ขอให้กรุงเทพมหานครพิจารณาเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการและแก้ไขปัญหาคนไร้บ้านในพื้นที่สาธารณะของกรุงเทพมหานคร
น.ส.ปิยะวรรณกล่าวว่า ตนได้รับเรื่องร้องเรียนเข้ามามากเหลือเกินในเรื่องประเด็นปัญหาเกี่ยวกับคนไร้บ้านในพื้นที่ต่างๆ ทั่ว กทม. รวมถึงในเขตสวนหลวงเอง ตั้งแต่ได้รับเลือกกลับมาเป็นสมัยที่ 2 มองว่าเป็นนี่คือปัญหาอันดับต้นที่พี่น้องประชาชนแจ้งเข้ามาเป็นจำนวนมาก ว่าต้องการให้แก้ไข
“หลายเคส หลายท่าน หลายคน มีการสร้างความหวาดกลัว ข่มขู่ ด่าทอผู้ที่สัญจรเดินผ่านไปมา หลายรายเลือกบริเวณจุดอับ อย่างสะพานกลับรถ หรือใต้สะพาน ซึ่งพี่น้องบางส่วนมีความจำเป็นต้องสัญจรผ่าน ทำให้รู้สึกกังวล และไม่ปลอดภัย”
จากการลงพื้นที่ ร่วมกับหน่วยงานพบว่าหลายจุด เป็น Prime Area หรือว่าเป็นพื้นที่ทำเลทอง อย่างบริเวณตลาดสด มีเจ้าหน้าที่มาดำเนินการเชิญตัวออกไปจากพื้นที่แล้ว แต่ก็จะมีคนไร้บ้านรายใหม่วนกลับมาอยู่จุดเดิมซ้ำๆ
“เนื่องจากว่าจุดนี้มีพี่น้องประชาชนสัญจรผ่านไปมาเยอะ ทำให้คนไร้บ้านเหล่านี้บางครั้งได้รับอาหาร น้ำ บางครั้งได้รับเงินด้วย จึงเป็นที่มาให้เขาไม่อยากย้ายไปอยู่จุดอื่น เพราะไม่ต้องทำงาน ไม่ต้องทำอะไรเลย ก็ได้รับน้ำ ข้าว แล้วยังมีเงินใช้อีกต่างหาก”
น.ส.ปิยะวรรณเผยว่า ประชาชนแจ้งเจ้าหน้าที่ แจ้ง Traffy Fondue หรือแม้แต่เจ้าหน้าที่ลงพื้นที่ก็แล้ว ยังไม่ได้รับการแก้ไข คนไร้บ้านกลับมาอยู่ที่เดิมอยู่อย่างนั้น จึงอยากทราบปัญหาว่า ทำไมคนเดิมที่เจ้าหน้าที่เชิญออก ถึงกลับมาจุดเดิมอีกแล้ว ?
“จากการพูดคุยประสานงานได้รับคำตอบว่า ‘อำนาจหน้าที่ของเจ้าหน้าที่มีข้อจำกัด‘ เนื่องจากเจ้าหน้าที่จะต้องเคารพสิทธิ์และไม่สามารถไปบังคับให้คนไร้บ้านเข้าไปอยู่ในสถานพักพิงได้เลย เพราะเมื่อคนไร้บ้านแสดงเจตจำนงชัดเจนว่าเขาปฏิเสธ ดำเนินการช่วยเหลือก็จะถูกหยุดลง แต่ถ้าเป็นกรณีที่มีปัญหาจิตเวชก็จะเข้าเงื่อนไขที่ต้องพาเข้ารับการรักษา ต้องใช้กฎหมายและวิธีการดำเนินการที่ต่างกัน”
น.ส.ปิยะวรรณกกล่าวว่า ทราบหรือไม่ว่าการช่วยเหลือคนไร้บ้าน 1 ราย เกี่ยวข้องกับฝ่ายหน่วยงาน ทั้ง กรุงเทพมหานคร, กระทรวงพัฒนาสังคมและพัฒนาความมั่นคงของมนุษย์, สถานีตำรวจในพื้นที่ และ โรงพยาบาลรัฐ/กทม.
“เชื่อไหมว่าหน่วยงานทั้งหมดที่กล่าวมา เมื่อลงพื้นที่ร่วมกันแล้ว แต่ปัญหาก็ยังมีอยู่ คือ ‘การส่งต่องาน‘ ซึ่งสัมผัสได้ว่าทุกหน่วยงานมีความตั้งใจแก้ปัญหา แต่จะทำอย่างไรให้ได้รับการแก้ไข และส่งต่องานได้จนจบเคส”
จากนั้น น.ส.ปิยะวรรณ แยกกรณีคนไร้บ้านออกเป็น 2 ส่วนคือ 1. ยินยอมรับความช่วยเหลือ จากหน่วยงานรัฐ เช่น บางคนต้องการกลับภูมิลำเนา และอีกส่วนคือ ไม่ต้องการกลับภูมิลำเนา มีปัญหาครอบครัว แต่ต้องการมีรายได้ ซึ่งจะส่งไปที่ บ้านอิ่มใจ ของกทม. เพื่อให้คนเหล่านี้สามารถตั้งหลักได้ และ บ้านมิตรไมตรี ของ กระทรวง พม. ซึ่งรองรับได้เพียงหลักสิบคนเท่านั้น
น.ส.ปิยะวรรณ กล่าวว่า กลับกลายเป็นว่าทาง กทม.ต้องรองรับคนไร้บ้านในเป็นส่วนใหญ่ แต่เราจะรับกว่า 1,000 คนไหวหรือไม่?
จากนั้น น.ส.ปิยะวรรณกล่าวถึง 2.คนไร้บ้าน กรณีที่ไม่ยินยอมรับความช่วยเหลือ ซึ่งเจ้าหน้าที่ไม่สามารถบังคับตัวให้ออกจากพื้นที่หรือบ้านอิ่มใจได้ ทำได้เพียงเชิญออก
“เจ้าหน้าที่ติดในเรื่องกฎหมายที่ไม่กล้าดำเนินการต่อ อ้างอิง พ.ร.บ.คุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง พ.ศ 2557 ที่ต้องได้รับความยินยอม ก็มีข้อยกเว้นเช่นกัน คือ ในกรณีบุคคลที่อยู่ในภาวะที่ไม่อาจให้ความยินยอมได้”
น.ส.ปิยะวรรณกล่าวว่า จากกลุ่มคนไร้บ้านที่ปฏิเสธรับความช่วยเหลือ คือสามารถช่วยเหลือตนเองได้แต่มีพฤติกรรมที่สร้างความเดือดร้อน ทำพื้นที่สาธารณะสกปรก ถึงแม้เราจะมี พ.ร.บ.รักษาความสะอาด แต่ด้วยคนไร้บ้านไม่มีเงินปรับ จึงไม่สามารถดำเนินการได้
“หรือในกรณีที่คนไร้บ้านติดยาเสพติด เจ้าหน้าที่จัดส่งไปบำบัดก็ติดในเรื่องของ ‘ต้องให้เจ้าตัวยินยอมสมัครใจ’ ไปบำบัดด้วย หรือเคสที่ข่มขู่คุกคาม มีอาวุธ ทำผู้อื่นหวาดกลัว จับตัวไปชั่วคราว ปล่อยออกมาก็ก่อเหตุซ้ำเดิม”
นอกจากนี้ ยังมีใน กรณีที่เป็นผู้ป่วย มีทั้งทางจิตเวช และทางร่างกาย ซึ่งตาม พ.ร.บ.สุขภาพจิตสามารถนำส่งโรงพยาบาลได้ตามกฎหมาย แม้เจ้าตัวจะไม่ยินยอม ก็พบอุปสรรคในการส่งตัว (refer) จากโรงพยาบาลต้นทาง ไปยัง รพ.ปลายทาง หรือ โรงพยาบาลจิตเวชของภาครัฐ นอกจากนี้ยังมีค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น ซึ่งผู้นำส่ง จะต้องรับผิดชอบค่าใช้จ่ายเอง ซึ่งหลักประกัน 30 บาทไม่ครอบคลุมค่าใช้จ่ายในส่วนนี้ รวมถึงบุคลากรทางการแพทย์ และเตียงที่จำกัด เป็นต้น
น.ส.ปิยะวรรณ จึงขอเสนอฝ่ายบริหาร ผ่านทาง สภากทม. ให้ดำเนินการประสานงานไปยัง กระทรวง พม. เพื่อหารือกับหน่วยงานที่กำกับดูแลเรื่องนี้โดยตรง ในการแก้ไข พ.ร.บ. ซึ่งเป็นกระบวนการระดับประเทศ
“รวมถึงฝากไปยังฝ่ายบริหาร ช่วยผลักดันในเรื่องการเพิ่มสถานที่รองรับคนและบ้านให้สอดคล้องกับจำนวนปัจจุบัน เพื่อให้พี่น้องประชาชนได้ใช้พื้นที่สาธารณะอย่างสะอาดและปลอดภัย” น.ส.ปิยะวรรณกล่าวทิ้งท้าย
