เมื่อวันที่ 9 สิงหาคม นายอนันต์ชัย อุทัยพัฒนาชีพ ผู้ตรวจราชการกระทรวงแรงงาน ในฐานะโฆษกกระทรวงฯ กล่าวถึงความคืบหน้าการตรวจความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างและลูกจ้างต่างด้าวประจำหน่วยพิสูจน์ความสัมพันธ์ฯ ทั่วประเทศ ซึ่งเป็นวันที่ 2 ตั้แต่วันที่ 8 สิงหาคม – 6 กันยายน 2560 ว่า ล่าสุดตัวเลข ณ เวลา 14.00 น. มีนายจ้างมาสัมภาษณ์เพื่อพิสูจน์ความสัมพันธ์แล้ว 7,243 ราย เป็นแรงงานต่างด้าว 23,532 ราย ในจำนวนนี้ได้ผ่านการตรวจสอบ และออกใบรับรองความสัมพันธ์นายจ้างและลูกจ้างแล้ว 22,416 ราย มีไม่ผ่าน 396 ราย โดยสาเหตุที่ตรวจสอบไม่ผ่านนั้น พบว่า จากการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่มองแล้วว่า อายุไม่ถึงเกณฑ์ 15 ปี จึงขอให้ไปตรวจมวลกระดูกและฟันที่สถานพยาบาลหรือรพ.รัฐ เพื่อพิสูจน์อายุ ขณะที่อีกกลุ่มพบว่า ไม่น่าจะเป็นนายจ้างและลูกจ้างกันจริง เนื่องจากตอบคำถามไม่ตรงกันหลายข้อ จึงนัดให้มาพิสูจน์ในรอบ 2 ต่อไป
“สิ่งที่กังวลคือ ระยะเวลาในการพิสูจน์ความสัมพันธ์ 30 วันนั้น เดิมกำหนดไว้ว่าจะพิสูจน์ได้ประมาณ 5 แสนคนแบบไม่แน่นมากเกินไป แต่เมื่อตัวเลขแรงงานต่างด้าวที่มาขึ้นทะเบียนทำงานอยู่ที่ 7.7 แสนคน ทำให้ต้องมีการเตรียมความพร้อมว่า แต่ละศูนย์จะรับการพิสูจน์ความสัมพันธ์ได้มากน้อยแค่ไหน เพราะอย่างกระทรวงแรงงานสามารถพิสูจน์ความสัมพันธ์ได้วันละ 500 คน ทำเสร็จเวลาประมาณ 4- 5 โมงเย็น แต่บางศูนย์ฯก็อาจติดขัดอยู่ ซึ่งเราเตรียมแผนสำรองแล้ว หากศูนย์ไหนมีอัตรานายจ้างและลูกจ้างมาสัมภาษณ์เพื่อพิสูจน์ความสัมพันธ์มาก และเจ้าหน้าที่ไม่เพียงพอ ให้ผอ.แต่ละแห่งประสานโดยตรงไปยังกรมการจัดหางาน ทางอธิบดีกรมการจัดหางานจะเร่งดำเนินการช่วยเหลือ โดยปรับเกลี่ยศูนย์ฯที่อาจพิสูจน์ความสัมพันธ์ของนายจ้างและลูกจ้างไม่มากนัก เป็นต้น ซึ่งอาจมีการขยายเวลาจาก 30 วันออกไปอีก แต่ขอประเมินก่อน” โฆษกฯกล่าว
ผู้สื่อข่าวถามว่า สำหรับตัวเลขแรงงานต่างด้าวจำนวน 772,270 คนนั้นอาจถูกมองว่าไม่ใช่แรงงานต่างด้าวทั้งหมดหรือไม่ เนื่องจากก่อนหน้านี้มีการประเมินเป็นล้านคน นายอนันต์ชัย กล่าวว่า หลังประกาศ พ.ร.ก.การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ.2560 เดิมทีมีการพูดถึงจำนวนคนต่างด้าวที่ผิดกฎหมายมากกว่า 2 ล้านคน แต่เกระทรวงแรงงานเคยประเมินว่าไม่น่าเกิน 1 ล้านคน ซึ่งเมื่อเปิดศูนย์รับแจ้งการทำงานฯก็มีการประเมินว่าน่าจะอยู่ที่ 8 แสนคน ซึ่งสุดท้ายเมื่อปิดศูนย์รับแจ้งการทำงานฯ ก็พบที่จำนวน 772,270 คน ซึ่งใกล้เคียงกัน และมองว่าเมื่อรัฐบาลเปิดโอกาสให้แรงงานกลุ่มนี้ได้ทำงานอย่างถูกกฎหมายในประเทศไทย ก็เชื่อว่าพวกเขาจะปฏิบัติตาม เพราะคงไม่มีใครอยากทำผิดกฎหมายและถูกจับกุม
“ส่วนที่สภาอุตสาหกรรม สภานายจ้าง รวมถึงนักวิชาการตัวเลขนี้ไม่น่าจะสะท้อนความเป็นจริง นั้นผมก็ไม่ทราบว่ามีแหล่งข้อมูลจากที่ไหนอีก ถ้ารู้แหล่งที่มีการแจ้งงานคนต่างด้าว และเขาเหล่านั้นไม่ได้มาแจ้งขอใช้แรงงานต่างด้าวที่เราเปิดโอกาสไปแล้วนั้นก็ขอให้แจ้งด้วย จะได้เข้าไปตรวจสอบ ส่วนตัวเชื่อว่าที่ยังอยู่ใต้ดิน ยังไม่ได้มาแจ้งขอใช้แรงงานต่างด้าวนั้นก็คงมีอยู่ แต่คิดว่าไม่มาก ซึ่งในช่วงชะลอโทษคงไม่สามารถผลักดันออกนอกประเทศได้ แต่ก็มีช่วงสิ้นสุดการชะลอโทษอยู่คือ 31 ธันวาคมนี้ ถ้าถึงวันที่ 1 มกราคม 2561 ก็ต้องรับโทษ” นายอนันต์ชัย กล่าว
