ฮือฮาทุกปีกับงานมหกรรมสมุนไพรแห่งชาติของกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับภาคีเครือข่ายสุขภาพมากมาย โดยเฉพาะโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร
ที่ขนสมุนไพรน่าสนใจมาจัดแสดงและโปรโมตทุกปี
ปีนี้ก็เช่นกัน…ที่น่าสนใจคือ สมุนไพรเพื่อสุขภาพท่านชาย ภายใต้ธีมงาน เสน่ห์ไทย สมุนไพร 4.0 โดยงานดังกล่าวจะมีขึ้นระหว่างวันที่ 30 สิงหาคม-3 กันยายน 2560 ณ อิมแพค เมืองทองธานี โดยสมุนไพรที่ถูกหยิบยกมาพูดถึงมีมากมายในการบำรุงกำลังท่านชาย ช่วยดูแลสุขภาพ รวมทั้งแก้ปัญหาปัสสาวะติดขัด รวมทั้งป้องกันปัญหาต่อมลูกหมากโต
แต่ที่เป็นไฮไลต์คือ การเปิดสูตร ตำรายาสัปดน ซึ่งรวมสูตรบำรุงกำลังมากมาย แต่ที่นิยมเป็นสูตรของหมอยาภาคใต้ที่ใช้มานาน จนเรียกว่าเป็นภูมิปัญญาของทางภาคใต้ก็ว่าได้ เรียกว่า ยาเสาเรือนคลอน ซึ่งรวบรวมโดย เพชร พุมเรียง ได้เผยแพร่ความรู้สูตรยา ดังนี้
ให้เอาว่าน ม้าถอนหลัก สำคัญนักเป็นแม่ยา
ไม้หลักปักคงคา อีกทั้งห้า ต้นผักหม
ต้นตายแล้วปลายเป็น อย่าลืมเอ็น แก่นลั่นทม
ทั้งห้าเอาประสม ใช้บีมต้มบนเตาไฟ
เพียงได้สาบกลิ่นยา ไก่นกกาหารังไข่
ถ้ารินกินเข้าไป ก่อนไก่โห่สักเก้าที
ยานี้ชื่อเสาเรือนคลอน ตอนจิ้งจกยกพวกหนี
พ้วยเรือนพาลั่นถี่ ตกใจขี้ขึ้นอยู่หม่อมฯ
ภก.ณัฐดนัย มุสิกวงศ์ หัวหน้าฝ่ายพัฒนางานวิจัยด้านสมุนไพรและการแพทย์แผนไทย รพ.เจ้าพระยาอภัยภูเบศร ให้ข้อมูลว่า สำหรับยาเสาเรือนคลอน ประกอบด้วยสมุนไพร 5 ชนิด ได้แก่
1.ม้าถอนหลัก 2.ผักหมหรือผักโขม 3.แก่นลั่นทมหรือลีลาวดี 4.สังวาลพระอินทร์ และ 5.ไม้หลักปักคงคาหรือว่านน้ำ โดยนำสมุนไพรทั้ง 5 ชนิดมาตากให้แห้ง นำมาต้มในถุงผ้าและกรองเอาน้ำที่ผ่านการต้มแล้วมาดื่มเป็นลักษณะยาต้ม แต่ละวันควรดื่มประมาณ 3 แก้วกาแฟ โดยสัดส่วนในการต้มจะใช้ม้าถอนหลักมากกว่าสมุนไพรตัวอื่นโดยใช้ทั้งต้น ส่วนอีก 4 ชนิดจะใช้ในปริมาณที่เท่ากัน ว่านน้ำจะใช้ส่วนราก แก่นลั่นทมจะใช้ส่วนของแก่น ผักขมใช้ได้ทั้งต้น และสังวาลพระอินทร์ใช้ส่วนราก
ยาเสาเรือนคลอน มีสรรพคุณทางยาที่ดีช่วยบำรุงกำลังแก้ปวดเมื่อย ช่วยในการไหลเวียนโลหิต ก็จะช่วยแก้ปัญหาอวัยวะเพศไม่แข็งตัวได้ เพราะการที่โลหิตไหลเวียนดีขึ้นก็จะทำให้อวัยวะเพศแข็งตัวได้ดีขึ้นเช่นกัน จึงสามารถช่วยแก้ปัญหาสมรรถภาพเสื่อมได้ หรือที่มักเรียกกันว่า นกเขาไม่ขัน โดยในส่วนของว่านน้ำมีฤทธิ์ร้อนทำให้ระบบไหลเวียนโลหิตดีขึ้น สามารถดื่มได้ทั้งเพศชายและเพศหญิง แต่ในกลุ่มหญิงตั้งครรภ์ไม่ควรดื่ม อาจส่งผลต่อทารกในครรภ์ ซึ่งยาเสาเรือนคลอนเป็นชื่อที่ใช้มาตั้งแต่โบราณ และ รพ.อภัยภูเบศรจะต้องมีการพัฒนาและต่อยอดผลิตภัณฑ์ต่อไป
นอกจากสูตรยาเสาเรือนคลอนแล้ว ภก.ณัฐดนัยยังบอกว่า สำหรับการดูแลท่านชายยังมีสมุนไพรที่น่าสนใจอีกมากอย่าง หญ้าหนวดแมว ซึ่งจัดเป็นหนึ่งในสมุนไพรหลายชนิดจากบัญชียาหลักแห่งชาติ
ที่ถูกสั่งใช้ในคนไข้ของ รพ.เจ้าพระยาอภัยภูเบศรมากกว่าพันรายในปีที่ผ่านมา เนื่องจากถูกวินิจฉัยด้วยอาการ นิ่วในกระเพาะปัสสาวะ และกระเพาะปัสสาวะอักเสบ โดยพบว่าหญ้าหนวดแมวให้ผลการรักษาเป็นที่น่าพอใจ สอดคล้องกับข้อมูลการศึกษางานวิจัยของต่างประเทศได้เป็น
อย่างดี
แต่หญ้าหนวดแมว ก็มีข้อจำกัดโดยจะไม่ใช้ในผู้ป่วยโรคหัวใจและไตวาย เนื่องจากพบว่า หญ้าหนวดแมวมีโพแทสเซียมสูง อาจทำให้หัวใจเต้นผิดปกติได้ สำหรับปริมาณที่แนะนำให้ใช้ คือ ชาชงหญ้าหนวดแมวครั้งละ 1 ซอง วันละ 2-3 ครั้งก่อนอาหาร หากขับนิ่วในกระเพาะปัสสาวะรับประทานนาน 2-6 เดือน
นอกจากนี้ ยังมีสมุนไพรอื่นๆ ที่น่าสนใจ เพราะทุกวันนี้ชายไทยมีความเครียดมากขึ้น ทั้งเรื่องงาน เรื่องส่วนตัว การบำรุงร่างกายด้วยการใช้สมุนไพรใกล้ตัวก็เป็นอีกทางเลือกที่น่าสนใจ ซึ่งภายในงานมหกรรมครั้งนี้
มีหลายตัว อาทิ ฟักทอง ช่วยเรื่องภาวะซึมเศร้า หรือแม้แต่ผู้ที่ติดเหล้า ติดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ยังมีทานตะวัน กาสะลองคำ หรือหญ้าหมอกจูบก็ช่วยลดการติดบุหรี่ได้ แม้แต่หญ้าหนวดแมว น้ำมันรำข้าว
ก็ช่วยแก้ปัญหาศีรษะล้าน กระตุ้นผมหงอก เป็นต้น
ภายในงานยังมีพืชอีกมากมายที่น่าสนใจอย่าง เถาขยัน หรือ ย่านางแดง เป็นพืชเฉพาะถิ่นของไทยพื้นบ้านมีการใช้เพื่อบำรุงกำลัง แก้ปวดหลังปวดเอว จนมีอีกชื่อหนึ่งว่า เถาขยัน และยังใช้เป็นสมุนไพรแก้พิษ คล้ายกับย่านางและรางจืดอีก ซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลการศึกษาสมัยใหม่ พบว่า ย่านางแดงมีฤทธิ์แก้พิษจากสารเคมีได้ และต้านอนุมูลอิสระ รวมถึงยังมีฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรียแกรมบวก
มีฤทธิ์ต้านมะเร็งด้วย
นพ.จรัญ บุญฤทธิการ ผู้อำนวยการโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ยังบอกอีกว่างานนี้บูธอภัยภูเบศรยังแจกหนังสือบันทึกของแผ่นดิน มีชื่อว่า สมุนไพร เพื่อสุขภาพ…ผู้บ่าว พ่อเรือน เป็นหนังสือที่รวบรวมเรื่องราวการดูแลสุขภาพท่านชาย แจกฟรีวันละ 200 เล่ม รวมทั้งยังแจกต้นพันธุ์สมุนไพรหายาก แจกฟรีในงานวันละ 300 ต้น ได้แก่ เถาขยันหรือย่านางแดง ซึ่งเป็นยาบำรุงกำลัง ยาล้างพิษ หมากหมก ซึ่งเป็นยาบำรุงกำลังที่เสี่ยงใกล้สูญพันธุ์ ต้นหูหมี ซึ่งเป็นยารักษาต่อมลูกหมาก ค้างคาวดำ เป็นยาบำรุงกำลังของฤๅษี และว่านแร้งคอดำ ซึ่งเป็นยาแก้ต่อมลูกหมาก เป็นต้น และยังให้บริการตรวจรักษาด้วยแพทย์แผนไทยฟรี
ขณะที่องค์การเภสัชกรรม (อภ.) ก็ไม่น้อยหน้า เตรียมเปิดผลิตภัณฑ์สารสกัดขมิ้นชันแคปซูล แอนติออกซ์ ซึ่งเป็นยาพัฒนาจากสมุนไพรแผนปัจจุบันรายการแรกของไทย ใช้บรรเทาอาการปวดในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม และช่วยให้การใช้งานของข้อเข่าดี ไม่แตกต่างจากยาแผนปัจจุบันต้านการอักเสบไอบูโปรเฟน และไม่มีผลข้างเคียงกับระบบทางเดินอาหาร
ทั้งหมดจะรวมอยู่ในมหกรรมสมุนไพรแห่งชาติปี 2560 นี้
