เมื่อวันที่ 3 กันยายน เวลา 13.00 น. ที่ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) ตลิ่งชัน กรุงเทพฯ มีการจัดเสวนาวิชาการหัวข้อ “พระปรางค์วัดอรุณฯอันเนื่องมาจากการบูรณปฎิสังขรณ์” โดยเป็นการจัดร่วมกับคณะโบราณคดี และหลักสูตรอนุรักษ์ศิลปกรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร
ศาสตราจารย์ ดร.สายัณห์ ไพรชาญจิตร์ อดีตคณบดีคณะโบราณคดี ม.ศิลปากร ซึ่งเป็นหนึ่งในวิทยากร กล่าวว่า รู้สึกค่อนข้างเครียดกับการขึ้นพูดในเสวนาครั้งนี้ โดยระหว่าง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา ตนเคลื่อนไหวทางโซเชียลเน็ตเวิร์กและออกรายการโทรทัศน์ ต่อมา มีผู้โพสต์ข่มขู่และสาปแช่งตน ในขณะที่เพื่อนในเครือข่ายที่กำลังรณรงค์การลงชื่อเสนอรัฐบาลเรื่องยุติโครงการบูรณะ ก็ถูกบล็อกเฟซบุ๊ก แสดงว่าถูกต่อต้านพอสมควร อย่างไรก็ตาม สิ่งที่กำลังทำอยู่คือความตั้งใจที่จะหาทางออกให้สังคม และขอมีส่วนร่วมในการตรวจสอบ
“ผมมาพูดวันนี้ฐานะตัวแทนภาคประชาสังคม เกิดจากความสะเทือนใจ เสียใจ น้อยใจ รู้สึกแย่กับงานบูรณะครั้งนี้มาก พูดจากใจว่าเป็นงานที่ทุเรศมาก สิ่งที่สูญหายไปมากที่สุด คือคุณค่าด้านสุนทรียะ แม้ของเดิมดูขมุกขมัว แต่ชาวบ้านดูแล้วสวยติดตา ในขณะที่หลังซ่อม ความหมายที่ละเอียดอ่อนหายไป ยักษ์ ลิงต่างๆ ดูไม่แตกต่างกัน เขี้ยวยักษ์ก็หาย ช่องไฟเซรามิกกว้างมาก เติมไม่เต็ม เอาออกไปเท่าไหร่ ไม่ได้เอากลับไปใส่เท่านั้น ลายก็เพี้ยน ดูแล้วไม่อยากดูอีก ไม่มีจุดโฟกัสทางสายตา ตอนนี้กระเบื้องบางส่วนหลุดแล้ว นี่ขนาดยังไม่ได้ตรวจรับงาน” ศาสตราจารย์ ดร.สายัณห์กล่าว
ศาสตราจารย์ ดร.สายัณห์กล่าวต่อว่า ตนขอฟันธงว่าความสูญเสียเกิดจากการจ้างเหมาบูรณะ ทางออกคือการหยุด ทบทวน ปรับปรุงและยกเลิกระบบการจ้างเหมางานบูรณะ และจัดตั้งคณะกรรมการโบราณสถานแห่งชาติ ขึ้นมาตรวจสอบ หาวิธีเยียวยาสังคม
“ไม่ปฏิเสธว่าเราจำเป็นต้องมีผู้รับจ้างทำ แต่การทำสัญญา (ทีโออาร์) ทำได้ดีแค่ไหน การวิจัย ประเมินสภาพความเสียหายต้องทำก่อนการทำทีโออาร์ แต่ครั้งนี้เพิ่งทำหลังเซ็นสัญญาไปแล้ว จริงๆ ควรมีการทำวิจัยก่อน 2 ปี กรณีวัดอรุณฯ การควบคุมงานหละหลวม คนคุมไม่ได้ไปทุกวัน ช่าง มี 6-7 กลุ่มเปลี่ยนเรื่อยๆ ถ้างานชิ้นเอกออกมาอย่างนี้ จะเหลืออะไรอีก โบราณสถานหลายแห่งมีปัญหามาตลอด แต่ที่ผ่านมาไม่ได้ออกมาพูด ขอเสนอว่า หยุดระบบการจ้างเหมาก่อนไหม แล้วทบทวนผลดีผลเสีย เราไม่เคยมีการวิจัยผลดีผลเสียของระบบการจ้างเหมาเลย วัดอรุณฯ ต้องตั้งคณะกรรมการเฉพาะกิจที่มีอำนาจเหนืออธิบดีกรมศิลป์ ที่ผ่านมาอำนาจรวมศูนย์อยู่ที่อธิบดี อาจต้องแก้ พ.ร.บ. โบราณสถานด้วย”
