เมื่อวันที่ 4 กันยายน ผู้สื่อข่าวรายงานว่าหลังจากกระทรวงแรงงานได้เปิดให้นายจ้างพาแรงงานต่างด้าวมาแจ้งการทำงาน ตาม พ.ร.ก.การบริหารจัดการแรงงานต่างด้าว พ.ศ.2560 พบว่ามีนายจ้างมาแจ้งขอใช้งานแรงงานต่างด้าวกว่า 797,685 คน ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการพิสูจน์ความสัมพันธ์การเป็นนายจ้างลูกจ้างกันจริงหรือไม่นั้น ล่าสุดกระทรวงแรงานได้มีการสรุปตัวเลขเมื่อวันที่ 3 กันยายน พบว่ามีแรงงานมาพิสูจน์ความสัมพันธ์แล้ว 647,736 คน ผ่านการพิสูจน์ 630,842 คน ไม่ผ่านการพิสูจน์ความสัมพันธ์ 16,894 คน ในจำนวนนี้พบว่าเป็นการจ้างงานหลังวันที่ 23 มิถุนายนที่ผ่านมา 2,273 คน อายุต่ำกว่า 15 ปี 1,159 คน อายุครบ 55 ปี 216 คน อายุ 15-18 ปี แต่ทำงานต้องห้าม 178 คน อื่นๆ 7,699 คน และไม่ระบุเหตุผล 5,375 คน
นายอนันต์ชัย อุทัยพัฒนาชีพ โฆษกกระทรวงแรงงาน กล่าวถึงกรณีแรงงานต่างด้าวที่ไม่ผ่านการพิสูจน์ความสัมพันธ์ว่า ก่อนเปิดให้มีการแจ้งการทำงานของคนต่างด้าวนั้น กระทรวงได้ประชาสัมพันธ์มาตลอดว่าใช้หลักเกณฑ์ใดบ้าง แต่จากการพิสูจน์ความสัมพันธ์ พบว่ากลุ่มที่ไม่ผ่านนั้นมีทั้งการเอาคนที่ประกอบอาชีพอิสระมาสวมสิทธิตรงนี้ ซึ่งกฎหมายไม่อนุญาตอยู่แล้ว รวมถึงการที่นายจ้างมาแจ้งขอใช้แรงงานก่อนจะเอาแรงงานเข้ามาภายหลัง ตรงนี้ก็ไม่เข้าหลักเกณฑ์ ดังนั้นคนเหล่านี้ถือว่าไม่สามารถทำงานในไทยได้ ต้องกลับไปยังประเทศของตนเอง และถ้าอยากทำงานในประเทศไทยอยู่ก็ให้เข้ามาผ่านระบบเอ็มโอยู แน่นอนว่าวันนี้อาจจะสามารถทำงานได้เพราะอยู่ในช่วงชะลอโทษตามคำสั่งคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) แต่หลัง 31 ธันวาคมนี้ การชะลอโทษจะสิ้นสุด และจะมีความผิดแน่นอน
นายอนันต์ชัยกล่าวต่อว่า อีกกรณีหนึ่งที่มีปัญหามากคือการใช้แรงงานเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ซึ่งเดิมเด็กกลุ่มนี้อยู่ในฐานะของผู้ติดตามผู้ปกครองมาทำงานในไทย แต่เมื่อมีการเปิดให้แจ้งการทำงาน ก็พบว่ามีการมาขอใช้แรงงานเด็กกลุ่มนี้ด้วย ซึ่งกฎหมายไม่อนุญาตอยู่แล้ว หากมีการลอบใช้แรงงานเด็ก แม้ พ.ร.ก.การบริหารแรงงานต่างด้าวฯจะชะลอโทษเอาไว้ แต่ก็จะมีความผิดตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานอยู่ดี ซึ่งโทษปรับ 4-8 แสนบาทต่อแรงงานเด็ก 1 คน ดังนั้นเด็กต้องถูกส่งกลับ หรืออยู่ในฐานะผู้ติดตามที่ห้ามทำงานเด็ดขาด
โฆษกกระทรวงแรงงานกล่าวต่อว่า อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 7 กันยายนนี้ ทางกระทรวงจะมีการจัดประชุมรับฟังความเห็นของผู้ประกอบการ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเกี่ยวกับการปรับปรุง พ.ร.ก.การบริหารจัดการแรงงานต่างด้าว ซึ่งจะมีการพิจารณา 2 ประเด็นใหญ่ คือ การปลดล็อก 39 อาชีพสงวนของคนไทย และการปรับลดโทษ อย่างไรก็ตาม ในส่วนที่กระทรวงได้ตั้งทีมกฎหมายมาทำตรงนี้ต่างหากนั้น ได้มีการหารืออย่างไม่เป็นทางการกับผู้ประกอบการ ตอนนี้มีตุ๊กตาคร่าวๆ คือในส่วนอาชีพสงวนนั้นอาจจะปลดล็อกอาชีพก่อสร้าง ขายของหน้าร้าน ส่วนอาชีพที่ยังคงต้องสงวนเอาไว้ อาทิ มัคคุเทศก์ งานช่างที่เกี่ยวข้องกับศิลปะวัฒนธรรมไทย เป็นต้น ส่วนเรื่องโทษนั้นยังต้องมีพิจารณาอีกเยอะ แต่มีการลดลงอย่างแน่นอน
