สดร. เผย 10 เรื่องเด่นดาราศาสตร์น่าติดตามปี 2561 คนไทยโชคดีมองเห็นจันทรุปราคาเต็มดวง 2 ครั้ง จับตา นาซ่าทะลวงดาวอังคาร
วันที่ 20 ธันวาคม สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วท.) โดยนายศรัณย์ โปษยะจินดา ผู้อำนวยการ สดร.แถลงข่าว 10 เรื่องเด่นดาราศาสตร์น่าติดตามปี 2561
นายศรัณย์ กล่าวว่า 10 เรื่องดาราศาสตร์น่าติดตามในปี 2561” มีดังนี้ เรื่องแรก 150 ปี สุริยุปราคาหว้ากอ นั่นคือ วันที่ 18 สิงหาคม 2561 เป็นวาระครบรอบ 150 ปี พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินทอดพระเนตรสุริยุปราคาเต็มดวง ณ หว้ากอ จ.ประจวบคีรีขันธ์ ทรงพยากรณ์ล่วงหน้าไว้ถึง 2 ปี ว่าจะเกิดเหตุการณ์ดังกล่าว จึงถือเป็นวาระสำคัญแห่งการรำลึกถึงปรากฏการณ์สุริยุปราคาครั้งประวัติศาสตร์ เพื่อเทิดพระเกียรติพระอัจฉริยภาพและพระปรีชาสามารถของพระองค์
เหตุการณ์ที่ 2 ดวงจันทร์เต็มดวงใกล้ และ ไกลโลกที่สุดในรอบปี โดยจะมีปรากฏการณ์ดวงจันทร์เต็มดวงใกล้โลก มากที่สุดในรอบปีในวันที่ 2 มกราคม และดวงจันทร์เต็มดวงไกลโลกที่สุดวันที่ 28 กรกฏาคม โดยจะสังเกตเห็นดวงจันทร์มีขนาดปรากฏใหญ่และเล็กกว่าปกติ
ผู้อำนวยการสดร.กล่าวว่า เหตุการณ์ที่ 3 ถือว่าคนไทยโชคดีมากที่จะได้เห็นปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวง 2 ครั้งในรอบปี ครั้งแรกคือ วันที่ 31 มกราคม และ วันที่ 28 กรกฎาคมแต่ละครั้งมีเวลาเกิดคราสเต็มดวงร่วมชั่วโมง 4.ปรากฏการณ์ ดาวพฤหัสบดี-ดาวเสาร์ใกล้โลก โดยดาวพฤหัสบดีใกล้โลก ในวันที่ 9 พฤษภาคม และดาวเสาร์ใกล้โลก 27 มิถุนายนในวันดังกล่าวจะสามารถมองเห็นดาวเคราะห์ทั้งสองปรากฏบนท้องฟ้าสุกสว่างยาวนานตลอดทั้งคืนเนื่องจากอยู่ในตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์
นายศรัณย์ กล่าวว่า ปรากฏการณ์ที่ 5 คือ ดาวอังคารใกล้โลกที่สุดในรอบ 13 ปี จะเกิดขึ้นในช่วงวันที่ 27-31 กรกฎาคม เหมาะแก่การสังเกตการณ์ดาวอังคารเป็นอย่างยิ่ง เนื่องด้วยมีสองปรากฏการณ์ ได้แก่ ดาวอังคารอยู่ในตำแหน่งตรงข้ามดวงอาทิตย์ ในวันที่ 27 กรกฎาคม และดาวอังคารใกล้โลก 31 กรกฎาคม ซึ่งเข้าใกล้โลกมากที่สุดในรอบ 13 ปี นับตั้งแต่ปี 2548 ปรากฏการณ์ที่ 6.ฝนดาวตกที่น่าติดตาม ในปี 2561 ประกอบด้วย ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์หรือฝนดาวตกวันแม่ วันที่ 12-13 สิงหาคม ฝนดาวตกลีโอนิดส์ วันที่ 17-18 พฤศจิกายน และฝนดาวตกเจมินิดส์ 14-15 ธันวาคม
“นอกจากปรากฏการณ์ท้องฟ้าแล้ว ยังมีเรื่องความก้าวหน้าโครงการสำรวจระบบสุริยะ เป็นเรื่องที่ 7.คือ องค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติสหรัฐอเมริกา(นาซา) เตรียมส่งยานสำรวจโครงสร้างภายในดาวอังคาร (Mars InSight Mission) ในเดือน พฤษภาคม กำหนดถึงในเดือน พฤศจิกายน พร้อมส่งกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์เวบบ์ (James Webb Space Teloscope) ขึ้นสู่ห้วงอวกาศ ในเดือน ตุลาคม เพื่อทำภารกิจสำรวจเอกภพ นอกจากนี้ยังมี โครงการ Asteroid Explorer “Hayabusa2” โดย JAXA ของญี่ปุ่น ส่งยานไฮยาบูสะ 2 สำรวจดาวเคราะห์น้อย 162173 ริวกิว คาดว่าจะลงจอดช่วงเดือนมิถุนทยน ถึงกรกฎาคมนี้”นายศรัณย์ กล่าว
ผู้อำนวยการ สดร.กล่าวว่า เรื่องที่ 8 เป็นของประเทศไทย ที่เตรียมเปิดหอดูดาวภูมิภาคสำหรับประชาชนเต็มรูปแบบแห่งที่ 2 ของไทย ในวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2561 สดร. ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินมาเป็นประธานในพิธีเปิดหอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ฉะเชิงเทรา ตั้งอยู่ ณ ต.วังเย็น อ.แปลงยาว จ.ฉะเชิงเทรา ศูนย์การเรียนรู้ดาราศาสตร์ครบวงจรสำหรับประชาชน สนับสนุนการบริการวิชาการด้านดาราศาสตร์แก่ชุมชน และสถาบันการศึกษา และยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวิชาการที่สำคัญในเขตพื้นที่ภาคกลางและภาคตะวันออก
นายศรัณย์ กล่าวว่า เรื่องที่ 9. โครงการลดมลภาวะทางแสง (Dark Sky Campaign) ที่ทางสดร. ร่วมกับ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย(กฟผ.) และหน่วยงานภาคี เดินหน้าโครงการลดมลภาวะทางแสงที่อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์เพื่อผลักดันให้เป็นเขตอนุรักษ์ฟ้ามืดสากล รณรงค์เปลี่ยนหลอดไฟชนิดคอมแพคต์ฟลูออเรสเซนต์ (CFL) บริเวณแปลงดอกเบญจมาศ เป็นหลอดไฟชนิดแอลอีดี (LED) จำนวนกว่า 40,000 หลอด เพื่อลดผลกระทบจากมลภาวะทางแสง สร้างความตระหนักในการประหยัดพลังงานและใช้อุปกรณ์ไฟฟ้าส่องสว่างในชุมชนอย่างเหมาะสมกับการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ และเพื่อรักษาสภาพสิ่งแวดล้อมให้เหมาะสมต่อการอยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตและระบบนิเวศน์ในเขตพื้นที่ดอยอินทนนท์
“เรื่องที่ 10 สำหรับ ก้าวต่อไปของสดร ที่จะนำดาราศาสตร์มาเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาเทคโนโลยี พัฒนาคน หันมาให้ความสำคัญในการออกแบบและสร้างอุปกรณ์เครื่องมือสำหรับการวิจัยทางดาราศาสตร์เพื่อยกระดับงานวิจัยและวิศวกรรม สามารถออกแบบและสร้างอุปกรณ์ทางดาราศาสตร์ระดับสูงด้วยตัวเอง เพื่อลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ รวมถึงการติดตั้งกล้องวิทยุโทรทรรศน์แห่งชาติ อีกหนึ่งโครงสร้างดาราศาสตร์ที่สำคัญของไทยในอนาคต “นายศรัณย์ กล่าว
