เมื่อวันที่ 27 มกราคม นายกฤษฎา บุญราช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ส่งข้อความผ่านแอพพลิเคชั่นไลน์ ถึง ปลัด กษ./อธิบดีและผต.กษ.ในสังกัด กษ.รวมทั้งเกษตรและสหกรณ์จังหวัด/เกษตรจังหวัดทุกจังหวัด หัวหน้าส่วนราชการสังกัดกษ.ระดับจังหวัดและราชการส่วนกลางที่ประจำอยู่ในส่วนภูมิภาค เรื่องการจัดทำแผนปฏิรูปภาคการเกษตรให้สอดคล้องกับนโยบายพัฒนาประเทศตามโครงการไทยนิยม ยั่งยืนของรัฐบาล โดยมีผู้รับทราบคือ ผวจ.และนายอำเภอทุกจังหวัด ดังนี้
ตามที่ กษ.ได้รับมอบหมายให้จัดทำแผนปฏิรูปภาคการเกษตรเพื่อจัดทำเป็นโครงการในการขอรับการสนับสนุนงบประมาณกลางปี 61 ซึ่งกษ.ได้เริ่มจัดทำแผนดังกล่าวไว้แล้ว 6 ด้าน ต่อมารัฐบาลได้กำหนดให้มีนโยบายพัฒนาประเทศตามหลักการมีส่วนร่วมเพื่อการพัฒนาประเทศไทยสู่ความยั่งยืน:ไทยนิยม ยั่งยืน ตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 21/2561 โดยมอบหมายให้มท.เป็นหน่วยงานประสานจัดตั้งทีมขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศตามโครงการไทยนิยม ยั่งยืน ระดับตำบลรวม 7,463 ทีม(ตำบล/ชุมชนในเขตเทศบาล)โดยให้ส่วนราชการ หน่วยงาน สนับสนุนกลไกการขับเคลื่อนในพื้นที่ทุกระดับตั้งแต่จังหวัด อำเภอตำบลและหมู่บ้าน นั้น
กษ.จึงขอกำหนดแนวทางปฏิบัติงาน(implement & response)เพื่อสนองตอบต่อนโยบายการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศตามโครงการไทยนิยม ยั่งยืน ดังนี้
1.ขอให้สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดในฐานะผู้แทน กษ.ประจำจังหวัดและในฐานะฝ่ายอำนวยการการขับเคลื่อนกับหน่วยงานกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ที่มีข้าราชการปฎิบัติงานอยู่ในพื้นที่จังหวัด เช่น ชลประทานจังหวัด ปศุสัตว์จังหวัด พัฒนาที่ดิน สหกรณ์จังหวัด ประมงจังหวัด ฯลฯและมอบหมายสำนักงานเกษตรจังหวัดในฐานะฝ่ายปฏิบัติการ จัดเจ้าหน้าที่เกษตรจังหวัด/อำเภอและกรรมการ ศพก.เข้าร่วมเป็นทีมขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศตามโครงการไทยนิยม ยั่งยืนระดับตำบลตามที่จังหวัดและอำเภอร้องขอทุกกรณีด้วย
2.ขอให้ปล.กษ.และเลขาธิการ สศก.ทำแบบสรุปสาระสำคัญของร่างแผนปฏิรูปการเกษตรทั้ง ๖ ด้านที่แสดงให้เห็นถึงแผนงานกิจกรรมด้านการเกษตรกรรมให้จังหวัดและอำเภอเพื่อใช้เป็นรายการอาชีพ
ในการตอบสนองต่อความต้องการหรือการเลือกอาชีพของประชาชนที่มีความประสงค์จะเข้าร่วมการพัฒนาประเทศตามโครงการไทยนิยม ยั่งยืนให้เป็นรูปธรรม
3. โครงการ/แผนงานหรือกิจกรรมตามแผนปฏิรูปภาคการเกษตรควรมีองค์ประกอบดังนี้
3.1 หลักการสำคัญของแผนปฏิรูปภาคการเกษตร:การตลาดนำการผลิตทางการเกษตรผสมผสานกับการมีส่วนร่วมของเกษตรกรหรือประชาชนในพื้นที่ด้วย
3.2 เป้าหมายของแผนคือการเพิ่มรายได้เกษตรกรให้เพียงพอต่อการดำรงชีพรายครัวเรือน
3.3 ในแผนปฏิรูปภาคการเกษตรประจำจังหวัดต้องแสดงปริมาณความต้องสินค้าทางการเกษตร(demand)ในพื้นที่ไว้ด้วย ดังนั้นจึงขอให้ผู้บริหารกษ.ที่รับผิดชอบจังหวัดได้ทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงอย่างใกล้ชิดในการแนะนำหรือกำกับให้เจ้าหน้าที่เกษตรของจังหวัดได้มีการประสานงานกับพาณิชย์จังหวัด อุตสาหกรรมจังหวัด หอการค้าจังหวัด สภาอุตสาหกรรมจังหวัด ท่องเที่ยวจังหวัด หรือบริษัทประชารัฐรักสามัคคีจังหวัดรวมทั้งกลุ่มพ่อค้า ห้างค้าผลผลิตการเกษตรในพื้นที่เพื่อให้ทราบข้อมูลความต้องการ(demand)สินค้าการเกษตรหรืออาจดำเนินการให้มีการตกลงจับคู่การค้าระหว่างฝ่ายเกษตรกรผู้ผลิตกับผู้ประกอบการค้าขายสินค้าเกษตรในจังหวัดหรือระดับภูมิภาคหรือส่งออกต่างประเทศ
3.4 ขอให้ปล.กษ.และเจ้าหน้าที่ในส่วนกลางได้ประสานงานกับหน่วยราชการส่วนกลางเช่น พาณิชย์ อุตสาหกรรม ฯลฯและกลุ่มธุรกิจภาคเอกชนหรือหอการค้า สภาอุตสาหกรรม สภาการท่องเที่ยวฯลฯ ในส่วนกลางเพื่อขอรับข้อมูลความต้องการตลาดสินค้าการเกษตรทั้งในประเทศและนอกประเทศเพื่อนำมาเป็นข้อมูลในการวางแผนการผลิตสินค้าการเกษตรในแต่ละพื้นที่จังหวัดด้วยหรือให้มีการจับคู่ผลิตสินค้าเกษตรค้าขายกันระหว่างบริษัท ห้างร้านกับกลุ่มเกษตรกรในจังหวัดหรืออำเภอพื้นที่การผลิตสินค้าเกษตรด้วยก็เป็นการดี
3.5 ขอให้ปล.กษ.สั่งการเจ้าหน้าที่กษ.ในฝ่ายต่างประเทศ ของกษ.ที่ไปปฏิบัติงาน ณ สถานฑูตไทยหรือสถานกงสุลไทยในต่างประเทศหรือองค์การระหว่างประเทศให้มีการทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่ พณ.ในสถานทูตหรือกงศุลประเทศนั้นๆเพื่อหาข้อมูลความต้องสินค้าเกษตรในระดับระหว่างประเทศหรือการค้าโลก รวมทั้งกฎ ระเบียบทางการค้าที่เป็นประโยชน์ต่อการค้าสินค้าเกษตรของไทย เพื่อส่งกลับมายัง กษ.ในประเทศไทยเพื่อทำเป็นข้อมูลให้ กษ.ในพื้นที่ใช้เป็นข้อมูลในการวางแผนการผลิตสินค้าทางการเกษตร รวมทั้งให้มีการแสวงหาความร่วมมือกับภาคเอกชนหรือหน่วยงานของรัฐในต่างประเทศที่เกี่ยวข้องกับการค้าด้านเกษตรเพิ่มช่องทางการระบายสินค้าเกษตรกรรมจากประเทศไทยไปต่างประเทศด้วยรวมทั้งให้เจ้าหน้าที่ กษ.ในต่างประเทศจะต้องประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารทางการเกษตรของประเทศไทยให้ประเทศที่ตนเองไปประจำเป็นภาษาอังกฤษและหรือภาษาท้องถิ่นนั้นๆทราบข้อเท็จจริงทางการเกษตรของไทยด้วย
3.6 ในแผนการปฏิรูปภาคการเกษตรควรให้มีผลประเมินศักยภาพจุดแข็ง/จุดอ่อน/ความท้าทายและโอกาสขององค์กรเกษตรกรและเกษตรกรรายย่อย เช่นสหกรณ์การเกษตร วิสาหกิจชุมชนหรือกลุ่มเกษตรที่ลงทะเบียนไว้แล้วว่ามีความสามารถในการดูแลเกษตรกรที่เป็นสมาชิกได้อย่างไร การต่อ เติมหรือเพิ่มอุปกรณ์หรือปัจจัยในการดำเนินงานขององค์กรเกษตรกรมาบรรจุไว้ในแผนงานโครงการที่จะขอรับการสนับสนุนงบประมาณกลางปี ๖๑ เช่นสถานที่เก็บผลผลิต เครื่องจักรแปรรูปผลผลิตเพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิต การอบรมเกษตรกรให้คิดเป็น ทำเป็นอย่างถูกต้องถูกหลักการตลาดนำการผลิต เช่นปลูกพืช/เลี้ยงสัตว์เป็นและทำการค้าขายเป็นด้วย ฯลฯ
สำหรับเกษตรกรรายย่อยที่ยังไม่เข้มแข็งที่ยังต้องได้รับการสนับสนุนจากภาครัฐนั้น ก็อาจสนับสนุนให้เกษตรกรที่ประสบความสำเร็จในอาชีพหรือเข้มแข็งแล้ว เช่น กลุ่มเกษตรกรที่มีความรอบรู้ (smart farmer)หรือบุตรหลานเกษตรที่ประสบความสำเร็จ(young smart farmer) รวมทั้งเชิญชวนหรือรณรงค์ให้เกษตรกรที่ประสบความสำเร็จที่เป็นจิตอาสาโครงการจิตอาสาตามแนวพระราชดำริ เราทำความดีด้วยหัวใจ มาทำหน้าที่เป็นพี่เลี้ยงช่วยเหลือในการสนับสนุน แนะนำประกอบอาชีพการเกษตรแก่ กลุ่มเกษตรกรในหมู่บ้าน ชุมชนด้วยอีกทางหนึ่งก็ได้
4. ขอให้ผู้บริหารระดับสูง กษ.ทั้ง 30 นาย ที่ได้ตกลงกันแล้วให้ลงไปรับผิดชอบชอบในการแนะนำ
(coaching) ประสานงาน(coordinator)และติดตาม(monitor)การปฎิบัติงานในระดับจังหวัดดังนี้
4.1 แนะนำ กำกับ และติดตาม การดำเนินงานของจังหวัดตาม
ข้อ ๑-ข้อ ๓ รวมทั้งการจัดทำรายละเอียดของแผนปฏิรูปภาคการเกษตรเป็นรายจังหวัดในอัตราส่วน ๑ ผู้บริหารระดับสูง กษ.ต่อ ๒- ๓ จังหวัดให้เป็นไปตามเป้าหมายและวัตถุประสงค์ของรัฐบาลด้วย
4.2 ขอให้ตรวจสอบว่าสถานภาพของโครงการตามนโยบายสำคัญของกษ.คือเกษตรแปลงใหญ่ การแบ่งพื้นที่การเกษตรให้เหมาะสม(Zoning by Agri-Map)เกษตรอินทรีย์ เกษตรทฤษฎีใหม่ พัฒนาสถาบันเกษตรกรรูปแบบประชารัฐฯลฯเหล่านี้สามารถนำมาต่อ เติม หรือแต่ง ปรับปรุง ให้เกิดประโยชน์ต่อเกษตรกรในพื้นที่ได้ก็ให้ขยายการดำเนินการต่อไปได้ โดยให้นำมาบรรจุไว้ในแผนปฏิรูปภาคเกษตรจังหวัดเพื่อนำมาจัดทำเป็นโครงการ แผนงานในการขอรับการสนับสนุนงบประมาณกลางปี ๖๑ ด้วย
4.4 ขอให้สำรวจว่าจังหวัดใดมีการบูรณาการให้ข้าราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ลงไปทำงานดูแลเกษตรกรอย่างเป็นระบบครบวงจรอาชีพพตามข้อสั่งการของ กษ.ที่ได้สั่งการไปแล้วหลายครั้ง เช่นการดูแลเกษตรกรตั้งแต่เริ่มการคัดเลือกพืช/สัตว์ให้เหมาะสมกับพื้นที่/ตลาดโดยมีการสนับสนุนความรู้เกี่ยวกับการประกอบอาชีพเกษตรกรรมและการสนับสนุนปุ๋ย/แหล่งนำ้โดยเจ้าหน้าที่เกษตรในพื้นที่เช่นเกษตรตำบล ปศุสัตว์ ชลประทาน พัฒนาที่ดิน สหกรณ์ ฯลฯเข้ามาร่วมดูแลเกษตรกรในพื้นที่ในนามคณะทำงานการเกษตร เป็นต้น
4.5 สดับตรับฟังปัญหาหรือข้อเสนอแนะของข้าราชการเกษตรในพื้นที่เพื่อนำมาปรับปรุงงานหรือให้การสนับสนุนในการแก้ไขปัญหาเพื่อผลสำเร็จของงานเกษตรในพื้นที่
5.ขอมอบหมายให้ ปล.กษ. เลขาธิการ สศก.และผช.ปล.กษ.ทั้ง 2 นาย จัดประชุมชี้แจงทำความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดทำแผนปฏิรูปภาคการเกษตรให้สอดคล้องกับนโยบายพัฒนาประเทศตามโครงการไทยนิยม ยั่งยืนเพื่อนำมาใช้บรรจุเป็นแผนงานโครงการงบประมาณกลางปี 61 แก่ผู้บริหารระดับสูง กษ.(ครู ก.)ทั้ง 30 นายให้เกิดความเข้าใจที่ชัดเจนก่อนนำไปแนะนำและทำความเข้าใจกับผู้ปฏิบัติกษ.ในระดับจังหวัด/อำเภอ(ครู ข.)ต่อไป
6.ในกรณีที่ผลสำรวจ ปัญหาและความต้องการของประชาชนจากทีมไทยนิยม ยั่งยืนตำบลยังไม่มีอยู่ในรายการอาชีพด้านการเกษตรตามแผนปฏิรูปภาคการเกษตรที่ได้จัดทำไว้แล้ว ก็ให้ผู้บริหารกษ.ที่รับผิดชอบจังหวัดนั้นๆได้หารือกับ ผวจ.เพื่อร่วมกันพิจารณาว่าสมควรจะกำหนดแผนงานหรือโครงการใหม่ขึ้นมารองรับความต้องการของประชาชนเหล่านั้นหรือไม่แล้วให้รีบรายงานกษ.เพื่อประสานงานกับสำนักงบประมาณต่อไป
7.ขอให้ทุกส่วนราชการในสังกัด กษ.ได้ให้ความสำคัญและช่วยกันประชาสัมพันธ์สร้างการรับรู้ให้กับเกษตรกร และสาธารณชนเพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับนโยบายการพัฒนาประเทศตามโครงการไทยนิยม ยั่งยืน ในครั้งนี้ด้วย
อนึ่ง ความมุ่งหมายของการกำหนดให้ผู้บริหารระดับสูงของกษ.ลงไปทำหน้าที่เป็นผู้แนะนำ (coaching)ประสานงาน
(coordinator)และติดตาม (monitor)การปฎิบัติงานของเจ้าหน้าที่กษ.ในพื้นที่ก็เพื่อให้การดำเนินงานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีความรวดเร็วและถูกต้องตามนโยบายของรัฐบาลและเพื่อเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในงานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงขอให้ข้าราชการ กษ.ทุกหน่วยทุกฝ่ายได้ให้ความสำคัญ และร่วมแรงร่วมใจกันอย่างเต็มสติ ปัญญา กำลังและความสามารถด้วย จักขอบคุณยิ่ง
