จากกรณีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย.) ตรวจสอบวัคซีนพิษสุนัขบ้าในสัตว์พบไม่ได้มาตรฐานเมื่อ 3 ปีที่ผ่านมานั้น
เมื่อวันที่ 16 มีนาคม นพ.ปิยะสกล สกลสัตยาทร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข(สธ.) ว่า จริงๆ เรื่องนี้เป็นความร่วมมือของทั้งกรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา(อย.) ในการตรวจสอบวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ ซึ่งที่ตรวจไม่ได้มาตรฐานเป็นเรื่องของอดีต ก็มีการดำเนินการตามขั้นตอน แต่ยืนยันว่าไม่เกี่ยวข้องกับการระบาดของสัตว์ หมาหรือแมว ส่วนการตรวจสอบคุณภาพ ณ ปัจจุบันไม่มีปัญหา อย่างไรก็ตาม สำหรับกระทรวงสาธารณสุขดูแลเรื่องวัคซีนป้องกันในคน ซึ่งมีความพร้อมมีการจัดสรรงบประมาณให้ทาง รพ.ต่างๆ จัดสรรวัคซีนเตรียมพร้อมสำหรับคน จึงไม่ต้องกังวลว่าจะไม่เพียงพอ
“ขอฝากสื่อมวลชนช่วยสื่อสารให้สังคมเข้าใจว่า สัตว์เลี้ยงที่ทุกคนมีขอให้นำไปฉีดวัคซีนป้องกันในสัตว์ และทุกคนที่ถูกสัตว์ที่เลี้ยงลูกด้วยนมกัด ข่วน หรือมีบาดแผลให้รีบพบแพทย์ทันที ส่วนเรื่องการตรวจสอบคุณภาพนั้น ทั้งกรมปศุสัตว์ กรมวิทยาศาสตร์ฯ อย.ร่วมมือกันมานาน โดยได้ช่วยตรวจสอบคุณภาพวัคซีนในสัตว์ หากไม่ผ่านมาตรฐานก็ต้องทำให้ได้มาตรฐาน โดยได้ส่งข้อมูลต่างๆ ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับทราบ ซึ่งผู้ที่เกี่ยวข้องก็จะซื้อเฉพาะวัคซีนที่ผ่านมาตรฐาน ดังนั้น วัคซีนที่ฉีดในสัตว์ทั้งประเทศ เป็นวัคซีนที่ผ่านมาตรฐานมีคุณภาพ ส่วนวัคซีนในคนนั้นยิ่งไม่ต้องกังวล มีมาตรฐานผ่านการตรวจสอบอยู่แล้ว รวมทั้งงบประมาณก็มีเพียงพอใน รพ.ต่างๆ แล้วเช่นกัน” นพ.ปิยะสกลกล่าว และว่า ขอย้ำว่า วัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า ทั้งในคนและในสัตว์มีประสิทธิภาพ 100%
นพ.สุขุม กาญจนพิมาย อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กล่าวว่า วัคซีนในคนไม่ต้องกังวล เพราะกรมวิทยาศาสตร์ฯได้รับมอบหมายจาก อย.ให้ตรวจคุณภาพทุกล็อตอยู่แล้ว ส่วนในสัตว์นั้นได้มีความร่วมมือและพัฒนาร่วมกันระหว่างกรมปศุสัตว์ กรมวิทยาศาสตร์ฯ และ อย.ในการตรวจคุณภาพวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าในสัตว์ โดยเป็นการวิจัยร่วมกันตั้งแต่ปี 2555 ว่าควรจะมีการสุ่มตรวจวัคซีนด้วยหรือไม่ จนกระทั่งปี 2558 เห็นพร้อมกันว่า ควรมีการตรวจวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าทั้งคนและสัตว์ เพื่อสร้างความมั่นใจให้เกิดขึ้นว่าทุกล็อตที่ใช้มีคุณภาพ จึงเกิดความร่วมมือดังกล่าวขึ้น ซึ่งหากพบวัคซีนล็อตไหนไม่ได้มาตรฐานก็จะไม่ให้หลุดออกไปสู่ท้องตลาดได้ และปัจจุบันขอยืนยันว่า จากการตรวจสอบและมีการกระจายวัคซีนทั้งคนและสัตว์ มีคุณภาพ ปลอดภัย
ผู้สื่อข่าวถามว่ากรณีพบวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าในสัตว์ไม่ได้คุณภาพเมื่อปี 2558 เกิดกระแสเข้าใจว่าเป็นสาเหตุหนึ่งจนทำให้เกิดการระบาดในสัตว์ ณ ปัจจุบันหรือไม่ นพ.สุขุมกล่าวว่า ไม่เกี่ยวกัน เพราะการตรวจสอบคุณภาพนั้นจะทำให้เกิดความมั่นใจว่าวัคซีนมีความปลอดภัย และทำให้สัตว์มีภูมิคุ้มกัน ส่วนที่ในอดีตตรวจพบไม่ได้คุณภาพและสั่งเรียกคืนไม่ให้มีการใช้นั้น ถือว่าเป็นเรื่องดี เพราะจะทำให้มั่นใจว่า วัคซีนในสัตว์หากไม่ได้มาตรฐานก็จะไม่มีการใช้ เพราะเราใช้การตรวจมาตรฐานเช่นเดียวกับคน ดังนั้น ขอให้มั่นใจว่าวัคซีนที่ออกสู่ตลาดทั้งหมด ณ ปัจจุบันมีความปลอดภัย และมีมาตรฐาน สร้างภูมิคุ้มกันได้
“ทั้งหมดที่มีการตรวจสอบเป็นความร่วมมือกันทั้งกรมปศุสัตว์ อย. และกรมวิทยาศาสตร์ฯ ซึ่งเป็นไปตามพระปณิธาน ศ.ดร.สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี ในโครงการสัตว์ปลอดโรค คนปลอดภัย จากโรคพิษสุนัขบ้า เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อพี่น้องประชาชน ดังนั้น เรื่องวัคซีนไม่ได้มาตรฐาน เป็นอดีตเกือบ 10 ปี จึงเกิดความร่วมมือขึ้นตั้งแต่ปี 2555 และมีการสุ่มสำรวจปี 2558” นพ.สุขุมกล่าว
อนึ่ง ประเทศไทยมีอัตราการเกิดโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์จากปี 2558-2560 สูงขึ้น โดยรายงานโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์ 330, 614 และ 843 ตัว ตามลำดับ เป็นสุนัข 89.11% โคกระบือ 6.61% แมว 3.57% และสัตว์อื่นๆ0.71% และอัตราการเสียชีวิตของประชาชนในประเทศไทยจากโรคพิษสุนัขบ้า ปี 2558-2560 คือ 5, 14 และ 8 ราย ตามลำดับ
