เมื่อวันที่ 24 มีนาคม นพ.สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย อธิบดีกรมควบคุมโรค(คร.) กระทรวงสาธารณสุข(สธ.) ให้สัมภาษณ์ “หนังสือพิมพ์มติชน” ถึงกรณีกระแสข่าวว่ามีการแพร่ระบาดของโรคไข้หวัดนกในหลายจังหวัด โดยเฉพาะพื้นที่ จ.นครราชสีมา โดยไม่มีการประกาศต่อสาธารณะเพื่อเตรียมพร้อมเฝ้าระวัง ว่า เข้าใจว่าเรื่องนี้เกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2560 ซึ่งมีการจัดการเรียบร้อยแล้ว แต่เมื่อมีคนกังวลก็เข้าใจว่าเป็นความปรารถนาดี ที่อยากให้มีการจัดการระบบแบบสุขภาพหนึ่งเดียว หรือที่เรียกว่า One Health ซึ่งจริงๆ ก็มีการจัดการมาตลอด โดยปัจจุบันมีหน่วยงานหลัก 3 หน่วยงาน มีกระทรวงสาธารณสุข โดยกรมควบคุมโรค กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม(ทส.) นอกจากนี้ ยังร่วมเฝ้าระวังกับหน่วยงานต่างๆ ทั้งสัตวแพทย์ มหาวิทยาลัย กระทรวงกลาโหม กระทรวงมหาดไทย ในการเฝ้าระวังโรคจากสัตว์สู่คนร่วมกันทั้งหมด มีการประชุมผ่านคณะกรรมการโรคอุบัติใหม่ในการพิจารณาเฝ้าระวังมาตลอด
“การทำงานจะแบ่งเป็นระดับต่างๆ อย่างที่ผ่านมาคณะกรรมการโรคติดต่อระดับจังหวัดก็มีการเฝ้าระวังเช่นกัน ทั้งเรื่องสัตว์ตาย ทั้งสัตว์ปีก หรือในสุนัข เราดูแลภาพรวม อย่างเมื่อเจอปัญหาทางคณะกรรมการระดับจังหวัดก็จะประสานทางสาธารณสุขจังหวัดลงไปสอบสวนโรค และขีดวงว่า จุดไหนต้องควบคุมป้องกันอย่างไร และเฝ้าระวังป้องกันไม่ให้ติดต่อมาสู่คน ซึ่งแพทย์ส่วนต่างๆ จะมีแนวทางในการตรวจวินิจฉัยอยู่แล้ว เช่น หากมาด้วยอาการไข้หวัดก็ต้องพิจารณาว่ามีความเสี่ยง หรือสัมผัสสัตว์ปีกด้วยหรือไม่ หรือได้รับข้อมูลว่าในพื้นที่มีสัตว์ตายก็จะต้องดูเป็นพิเศษ ดังนั้น อย่าห่วงว่าคนจะป่วยหวัดนก หรือมีการระบาดในคน ขณะนี้ไม่มี” นพ.สุวรรณชัยกล่าว
ผู้สื่อข่าวถามว่ากรณีพบสัตว์ตายในสวนสัตว์ที่โคราชแม้จะเป็นของปีที่แล้ว แต่ยังเกิดคำถามว่ามีการลุกลามไปยังพื้นที่อื่นหรือไม่ และสรุปยืนยันเชื้อไข้หวัดนกตามข่าวหรือไม่ อย่างไร นพ.สุวรรณชัยกล่าวว่า เรื่องนี้ขอให้ไปถามทางกรมปศุสัตว์ เพราะเป็นเรื่องเกี่ยวกับสัตว์ ทาง คร.จะดูในเรื่องคน ผู้ป่วย ซึ่งปัจจุบันเรายังไม่พบ อย่างไรก็ตาม สำหรับการประกาศโรคระบาดในสัตว์นั้น จริงๆ เรื่องนี้จะมีกระบวนการมีหลักเกณฑ์ในการพิจารณา อาทิ มีความปลอดภัยกับประชาชนหรือไม่ กระทบกับสังคมหรือกระทบเศรษฐกิจหรือไม่ สิ่งเหล่านี้ก็น่าเห็นใจทางกรมปศุสัตว์ต้องดูหลายมิติ
“คร.มีระบบเฝ้าระวังเรื่องนี้ อย่างเชื้อโรคไข้หวัดนกชนิด H7N4 และ H7N9 ที่ต่างประเทศพบนั้น เราก็เฝ้าระวังอยู่ และเราก็มีระบบตรวจสอบตลอด อย่างระดับชุมชนก็มีอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน(อสม.) ทำงานตรงจุดนี้ คอยให้ข้อมูลแก่ประชาชน และเฝ้าสังเกตความผิดปกติในสัตว์ต่างๆ เป็นต้น อย่างไรก็ตาม ในสัปดาห์หน้าจะมีการประชุมร่วมกันระหว่างกรมควบคุมโรค กรมปศุสัตว์ และกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น เกี่ยวกับสถานการณ์โรคพิษสุนัขบ้า และจะมีการหารือภาพรวมสถานการณ์โรคจากสัตว์สู่คน จึงขอให้ประชาชนมั่นใจในเรื่องนี้” อธิบดี คร.กล่าว
แหล่งข่าวแวดวงสาธารณสุขและสัตวแพทย์ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า กรณีดังกล่าวเป็นเรื่องที่ระบาดในปี 2560 จริง แต่เรื่องเพิ่งมาเปิดในช่วงเดือนสิงหาคมและระบาดไปจนถึงเกือบสิ้นปี 2560 แต่จริงๆ แล้วมีระบาดตั้งแต่ก่อนหน้านี้ ที่คนในแวดวงสาธารณสุขทั้งสัตว์และคนนั้นกังวลคือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ได้ระบุหรือประกาศว่าไม่มีการระบาดแล้ว หรือพบเชื้อจริงแต่อย่างไร เพราะอาจกังวลจะกระทบต่อเศรษฐกิจ แต่จริงๆ หากประกาศและมีการควบคุมโรคทุกฝ่ายน่าจะส่งผลดีกว่า ที่สำคัญขณะนี้พบในจีนอีกเมื่อช่วงกุมภาพันธ์ 2561 ดังนั้น หากไม่ประกาศเพื่อร่วมมือกันทุกฝ่าย และให้ประชาชนตระหนักในการเฝ้าระวังด้วย ก็ทำให้อดห่วงไม่ได้ว่า เราจะควบคุมโรคทั้งจากสัตว์ และอาจลุกลามมาถึงคนได้มากน้อยแค่ไหน
