“บิ๊กฉัตร”ชี้โมเดล “มัสยิดครบวงจร” ตอบโจทย์สร้างสุขภาพมุสลิม หนุนเทศบาลตำบลปริก เป็นศูนย์เรียนรู้ฯ 5 จว.ชายแดนใต้
เมื่อวันที่ 28 มีนาคม พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รองนายกรัฐมนตรี และประธานกรรมการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เปิดเผยภายหลังประชุมคณะกรรมการกองทุน สสส.สัญจรที่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ว่า ที่ประชุมได้พิจารณาผลการดำเนินงานและแผนยุทธศาสตร์ประชากรกลุ่มเฉพาะ ซื่งจากการสำรวจพฤติกรรมสุขภาพ การบริโภคยาสูบในมุสลิมไทย พบว่า อัตราการบริโภคยาสูบและค่าใช้จ่ายเพื่อการบริโภคยาสูบสูงถึงปีละ 1,272 บาท / ครัวเรือน สูงกว่าค่าเฉลี่ยประชากรทั่วไปร้อยละ 15 หรือปีละ 1,092 บาท/ครัวเรือน โดยเฉพาะการใช้ผลิตภัณฑ์ยาสูบในพื้นที่ 4 จังหวัดชายแดนใต้ปี 2558 พบมีผู้บริโภคยาสูบร้อยละ 27.6 ถือเป็นอัตราสูง และมีผู้ได้รับควันบุหรี่มือสองที่บ้านร้อยละ 43.7 ทั้งยังพบว่า คุณภาพชีวิตของมุสลิมไทยในหลายดัชนีชี้วัดยังด้อยกว่าประชากรทั่วไป เช่น ความเสี่ยงต่อภาวะเกิดโรคความดันโลหิตสูงถึงร้อยละ 9.9 ที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยทั้งประเทศที่ร้อยละ 9.1 ฐานะทางเศรษฐกิจระดับต่ำกว่าค่าเฉลี่ย โดยเฉพาะจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งประมาณครึ่งหนึ่งของมุสลิมไทยอาศัยอยู่ ล้วนส่งผลต่อโอกาสในการศึกษา และการมีสุขภาวะที่ดี
พล.อ.ฉัตรชัย กล่าวว่า สสส. ได้สนับสนุนให้เกิดการบูรณาการทำงานในพื้นที่ โดยใช้แนวทางการสร้างเสริมสุขภาวะที่สอดคล้องวิถีชีวิต ขนบธรรมเนียม และหลักการของศาสนาอิสลาม เช่น การลดอัตราการบริโภคยาสูบ โดยใช้หลักคำสอนทางศาสนาร่วมกับกระบวนการควบคุมยาสูบ การพัฒนาศักยภาพให้มัสยิดเป็นศูนย์กลางในการส่งผ่านความรู้ด้านสุขภาพไปยังชุมชน หรือ “มัสยิดครบวงจร” การพัฒนาชุมชนรักษ์สุขภาวะเพื่อเพิ่มโอกาสทางเลือกอาชีพ ที่ช่วยส่งเสริมรายได้ การบรรเทาปัญหาความยากจนด้วยการบริหารจัดการช่วยเหลือกันภายในชุมชน ปัจจุบันได้พัฒนาความร่วมมือดำเนินการตามแนวทางมัสยิดครบวงจรแล้ว 30 แห่งใน จ.สงขลา จากมัสยิดครบวงจรทั้งหมดในภาคใต้ 135 แห่ง
”หนึ่งในกลไกที่สำคัญของมัสยิดครบวงจร คือ จะต้องเป็นมัสยิดปลอดบุหรี่ ที่เน้นกิจกรรมรณรงค์ให้ความรู้ถึงพิษภัยจากการสูบบุหรี่และการได้รับควันบุหรี่มือสอง โดยผู้นำศาสนาเน้นย้ำถึงภัยร้ายของบุหรี่ ยาสูบ บุหรี่ไฟฟ้า บุหรี่หนีภาษี และบารากู่ในการอย่างน้อย 2 ครั้ง /เดือน จัดนิทรรศการและมุมให้ความรู้ รวมถึงกิจกรรมในการช่วยเลิกบุหรี่ การดำเนินงานมัสยิดครบวงจร เป็นกลไกสำคัญในการสร้างสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม การสนับสนุนให้เกิดมัสยิดปลอดบุหรี่ นอกจากจะช่วยลดจำนวนผู้สูบแล้ว ยังสร้างให้เกิดมาตรการทางชุมชน โดยร้านขายของชำบริเวณใกล้เคียงมัสยิดติดประกาศไม่ขายบุหรี่ รวมถึงกลุ่มสตรี ตลอดจนชาวชุมชนให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี นอกจากนั้น ได้ขยายแนวร่วมไปยังมัสยิดในพื้นที่ใกล้เคียงที่ได้มีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การทำงานด้านการรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ระหว่างกัน ปัจจุบันมีมัสยิดปลอดบุหรี่ ทั้งสิ้น 1,114 แห่ง จากจำนวนมัสยิดทั่วประเทศ 3,913 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 28.47” พล.อ.ฉัตรชัย กล่าว
นอกจากนี้ พล.อ.ฉัตรชัย กล่าวว่า ที่ประชุมได้รับทราบผลการดำเนินงานและยุทธศาสตร์แผนสุขภาวะชุมชน โดยเฉพาะ “ตำบลสุขภาวะ” โดยเทศบาลตำบลปริก ถือเป็นต้นแบบการพัฒนาในพื้นที่ภาคใต้ที่เน้นชุมชนเป็นศูนย์กลาง และเกิดผลลัพธ์ความสำเร็จอย่างชัดเจน อาทิ การจัดการขยะ การพัฒนาการจัดการเรียนการสอนของศูนย์เด็กเล็ก ฯลฯ และเป็นต้นแบบให้เครือข่ายชุมชนท้องถิ่นในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนใต้กว่า 120 แห่ง นำแนวคิดและรูปแบบวิธีการทำงานไปปรับใช้ในพื้นที่ จึงเตรียมสนับสนุนให้เกิดเป็นรูปธรรมต่อไป
