หลังจากมีการรายงานสถานการณ์การระบาดของโรคพิษสุนัขบ้าจนทำให้เกิดการตื่นตัวนำสุนัขและแมวไปฉีดวัคซีนป้องกันโรค ขณะที่กรมปศุสัตว์ได้ร่วมกับท้องถิ่นในการฉีดวัคซีนป้องกันให้สุนัขและแมวจรจัดอีกทางหนึ่ง รวมทั้งการทำหมันควบคุมประชากรในสุนัขและแมวนั้น แต่ปรากฏว่ายังเกิดความไม่เข้าใจในการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้า รวมไปถึงการแพร่กระจายเชื้อที่ล่าสุดยังติดในโค กระบือ ขณะที่ชาวบ้านบางส่วนยังเข้าใจผิดว่าหากนำมามาปรุงสุกจะไม่ก่อโรคนั้น
เมื่อวันที่ 2 เมษายน นสพ.พรพิทักษ์ พันธ์หล้า หัวหน้ากลุ่มโรคติดต่อระหว่างสัตว์และคน สำนักโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค (คร.) กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) กล่าวว่า สำหรับเรื่องการฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าในสัตว์นั้น หากเป็นสัตว์ที่เพิ่งเกิดประมาณ 2-4 เดือนต้องนำไปฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าปีแรกถึง 2 ครั้ง ซึ่งกรณีที่ไม่ทราบว่าได้รับวัคซีนแล้วหรือไม่ ก็ให้ถือว่าเป็นการฉีดครั้งแรก โดยจะฉีดเข็มที่ 2 เว้นช่วงจากเข็มแรกประมาณ 1 เดือน หลังจากนั้นให้ฉีดเป็นประจำทุกปี ปีละ 1 ครั้งตามใบนัดของสัตวแพทย์
“ปัญหาของการควบคุมสุนัขและแมวนั้น ไม่ใช่แค่พาไปฉีดวัคซีนเท่านั้น แต่การคุมกำเนิดก็สำคัญ อย่างเจ้าของที่เลี้ยงก็ต้องตระหนักถึงความรับผิดชอบด้วยว่า หากปล่อยให้สัตว์เลี้ยงแพร่พันธุ์มีลูกเต็มไปหมด จะควบคุมดูแลได้มากน้อยแค่ไหน เพราะหลายครั้งสุนัขแมวจรจัด ก็มาจากเคยเป็นสัตว์เลี้ยงทั้งนั้น นอกจากนี้ ที่ผ่านมาเรายังพบปัญหาคนเลี้ยงสุนัขสำหรับเฝ้าไร่นา หรือสุนัขไร่นา ซึ่งในต่างจังหวัดจะพบบ่อยมาก โดยกลุ่มนี้มักเลี้ยงแบบกึ่งปล่อย ทำให้มีความเสี่ยงมาก เพราะเราไม่มีทางรู้ว่าเขาจะออกไปแพร่พันธุ์มีลูกมากน้อยแค่ไหน และได้รับเชื้อพิษสุนัขบ้าหรือไม่ ที่สำคัญเจ้าของก็อาจไม่รู้ด้วยซ้ำว่ามีกี่ตัวที่ตัวเองเลี้ยงไว้ เมื่อต้องนำไปฉีดวัคซีนก็ทำให้ฉีดไม่ครบ ขณะเดียวกันยังมีเจ้าของบางคนนำสัตว์เลี้ยงไปฉีดวัคซีนไม่ครบจำนวนที่ตัวเองเลี้ยง ด้วยเหตุผลว่าบางตัวเลี้ยงดีหน่อยก็นำไปฉีดวัคซีน แต่บางตัวเลี้ยงปล่อย อาจไม่ได้รักมากก็ไม่ได้ดูแล แบบนี้อันตรายมาก” นสพ.พรพิทักษ์กล่าว
ผู้สื่อข่าวถามว่าจะแก้ปัญหาเรื่องนี้อย่างไร นสพ.พรพิทักษ์กล่าวว่า จริงๆ หน่วยงานรัฐมีการประชาสัมพันธ์ รณรงค์ความรู้เรื่องโรคพิษสุนัขบ้ามาตลอด อย่างสมัยก่อนจัดรณรงค์กันแค่ปีละ 1 ครั้ง แต่ปัจจุบันมีการรณรงค์ปีละ 2 ครั้ง และร่วมกับภาคีเครือข่ายในพื้นที่ให้ความรู้แก่คนในชุมชนต่างๆ อย่างไรก็ตาม หลายคนรู้เรื่องรับทราบข้อมูลข่าวสารเรื่องนี้ แต่ก็ยังไม่ตระหนักอย่างเพียงพอ ยกตัวอย่าง เจ้าของวัวเนื้อ เมื่อพบว่าสัตว์ตัวเองตาย แต่ก็เสียดาย บางรายนำไปปรุงสุกรับประทานก็มี ซึ่งเมื่อเข้าไปสอบถามได้รับคำตอบว่าปรุงสุกด้วยความร้อนไม่เป็นอะไร จริงๆ ไม่ใช่แค่การปรุงสุกแล้วจะไม่ติดเชื้อ เพราะแม้ตามหลักการจะระบุว่าต้องนำเนื้อไปผ่านการทำความร้อนให้สุกด้วยอุณหภูมิ 80 องศาเซลเซียสขึ้นไป เป็นเวลานาน 5-10 นาทีก็ตาม แต่ไม่ใช่ว่าจะไม่เสี่ยงติดเชื้อพิษสุนัขบ้า เนื่องจากหากไปสัมผัสถูกเนื้อสดๆ ก่อนที่จะนำมาปรุงสุกก็ย่อมมีความเสี่ยงติดเชื้อได้ และถามว่าจะเชื่อมั่นได้มากน้อยแค่ไหน
เมื่อถามว่าเพราะอะไรเจ้าของถึงไม่หวาดกลัวต่อเชื้อโรค และมีโอกาสที่จะฉีดวัคซีนป้องกันพิษสุนัขบ้าในโค กระบือล่วงหน้าแบบสุนัขแมวหรือไม่ นสพ.พรพิทักษ์กล่าวว่า มี แต่การฉีดวัคซีนป้องกันทุกแบบสุนัขและแมวนั้น ในโค กระบือยังไม่พบในวงกว้างมาก จริงๆ ใช้มาตรการควบคุมป้องกันก็จะช่วยได้ เช่น ในพื้นที่เสี่ยงก็ต้องมีการแยกสัตว์ออกจากกัน ไม่เลี้ยงปะปน ที่สำคัญผู้เลี้ยงต้องสังเกตว่าโค กระบือของตัวเองมีอาการผิดปกติหรือไม่ หรือหากพบตายผิดปกติ ต้องรีบแจ้งทางปศุสัตว์ในพื้นที่เพื่อเข้าไปควบคุมป้องกันโรค เรื่องนี้ต้องร่วมกันทุกฝ่าย หลายคนเมื่อสัตว์ตัวเองตาย ไม่แจ้งก็มี และนำเนื้อไปขายยังมีเลย จึงต้องเตือนว่าหากจะซื้อเนื้อมาบริโภคก็ต้องสังเกต ซื้อจากแหล่งที่น่าเชื่อถือมีการรับรอง เป็นต้น
