หมอธีระวัฒน์ แนะวิธีแยกแผลเป็น ‘ไข้ทรพิษ-วัณโรค’ และ 9 ข้อต้องระวังของฝีดาษลิง

หมอธีระวัฒน์ แนะวิธีแยกแผลเป็น ‘ไข้ทรพิษ-วัณโรค’ และ 9 ข้อต้องระวังของฝีดาษลิง

เมื่อวันที่ 6 มิถุนายน ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา หัวหน้าศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาล (รพ.) จุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย ได้โพสต์เฟซบุ๊กให้ความรู้กรณีการปลูกฝี และโรคฝีดาษวานร หรือฝีดาษลิง โดยว่า

“แผลเป็นจากเคยฉีดวัคซีนฝีดาษ ไข้ทรพิษ ที่ส่งผลป้องกันฝีดาษลิงได้
แผลเป็นบน ฉีดบีซีจี กันวัณโรค
แผลเป็นล่าง ฉีดกันไข้ทรพิษ
ประเทศไทยหยุดฉีด 2523 แต่พบว่าบางรายยังได้รับในปี 2525
แผลอยู่คนละข้างได้”

ทั้งยังได้ให้ข้อมูลว่า

Advertisement

“ฝีดาษลิงยุคใหม่ หมอดื้อ ศูนย์วิทยาศาสตร์ สุขภาพโรคอุบัติใหม่ และศูนย์ความร่วมมือด้านค้นคว้า อบรมไวรัสสัตว์สู่คน คณะแพทยศาสตร์ และ รพ.จุฬาฯ 6/6/65
ตั้งแต่ 7/5/65 ถึง 4/6/65
รายงานทั้งโลก 919
UK 225
ระยะฟักตัว นานได้ถึง 21 วัน (ส่วนน้อย รายงานจากประเทศในแอฟริกา ถึง 35 วัน)
คนสัมผ้สใกล้ชิด กักตัว 21 วัน
คนติดเชื้อรักษาจนอาการหาย และไม่ปล่อยเชื้อ ที่อาจนานมากกว่า 30 วัน เช่น กรณี ใน UK ตั้งแต่ 2018 2019 2021

สิ่งที่ต้องระวังและทำให้หลุดรอดจากการวินิจฉัยของแพทย์ และคนติดเชื้อเองอาจไม่ตระหนักด้วยซ้ำ
1- ไม่เหมือนคลาสสิกในตำราก็ได้
2- เป็นจุด แผลจิ๋วๆ ตุ่มน้ำ หนอง ขนาดไม่ใหญ่ก็ได้ จำนวนไม่มาก
3- ลักษณะบอกยากว่าเป็นเริม งูสวัด ซิฟิลิส
ผื่น ตุ่ม เป็น polystage ได้ ทั้งที่ตามปกติจะเริ่มจากผื่น แบน นูน ตุ่มน้ำ ตุ่มหนอง สะเก็ด แต่จะเป็นหลายแบบ พร้อมๆ กัน ในร่างกายส่วนเดียวกัน
4- อยู่ในที่ตกสำรวจในบริเวณก้น รูช่องทวาร องคชาต โดยที่ไม่มีที่ส่วนอื่นของร่างกาย
5- อาการอื่นนอกจากไข้อาจไม่มีหรือไม่ชัดเจน เช่น ต่อมน้ำเหลืองโต หรือบางรายเป็นผื่นนูน ตามหลังด้วยไข้ ไม่ใช่ไข้นำ
6- เป็นการติดต่อจากคนสู่คน และคนที่ติดเชื้อ เริ่มหาความสัมพันธ์เชื่อมโยงไม่ได้ชัดเจน จัดเป็นการแพร่ในระดับชุมชน community spread ก็ยังมีข้อดีอยู่บ้างตรงที่อาการไม่รุนแรงแม้แพร่ติดต่อได้ระดับหนึ่ง และที่คนอาจจะชอบก็คือไม่ต้องกลัวเสียโฉมมาก
7- การติดต่อผ่านทางสัมผัสใกล้ชิด จากสัมผัสสิ่งคัดหลั่ง ของเหลวจากผื่น ตุ่ม สะเก็ดที่ผิว ละอองน้ำลาย droplet infection เพศสัมพันธ์ อาจเป็นอีกทางที่แพร่ โดยมีการสัมผัสใกล้ชิดนาน และ ‘อาจ’ ทางการสอดใส่ ผ่านทางการใช้เสื้อผ้า ที่นอน (fomite transmission) ร่วมกัน พบ DNA ในเลือด ปัสสาวะ
8- ไม่เจาะจง ต้องเป็นรักเพศเดียวกัน หรือต่างเพศ ข้อมูลรวบรวมจาก UK health security agency US CDC WHO และจากรายงานในประเทศต่างๆ our world in data การระบาดใน UK 2018 2019 2021 วารสาร Lancet infectious disease 2022
9- การตรวจตัวอย่าง กระทรวงสาธารณสุข และตามรายละเอียดส่งที่ศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพ โรคอุบัติใหม่”

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง

QR Code
เกาะติดทุกสถานการณ์จาก Line@matichon ได้ที่นี่
Line Image