เช็กเลย! สธ.เปิดเงื่อนไขซื้อ-ขายช่อดอกกัญชา ชี้คุมได้แค่ผู้ประกอบการ
วันที่ 14 พฤศจิกายน 2565 ที่กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) นพ.ธงชัย เลิศวิไลรัตนพงศ์ อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก พร้อมด้วยผู้บริหาร สธ. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง แถลงชี้แจงรายละเอียดการออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ.2565 ฉบับปรับปรุงล่าสุด ที่ นายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการ สธ. ลงนามในประกาศเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2565
นพ.ธงชัยกล่าวว่า ด้วยนโยบายของรัฐบาลเน้นเพื่อการแพทย์ ที่มีประโยชน์หลายอย่างที่เรายังรู้ไม่หมดเพราะถูกกำหนดเป็นยาเสพติดให้โทษ ฉะนั้น เมื่อมีการใช้ทางการแพทย์เราก็ต้องศึกษาเก็บข้อมูลส่วนนี้โดยมีกฎหมายรองรับเช่นเดียวกับเหล้า บุหรี่ ที่มีกฎหมายรองรับแม้จะหาประโยชน์ได้ยากมากกว่ากัญชา อย่างไรก็ตาม ระหว่างที่ร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) กัญชา กัญชง พ.ศ. … ยังไม่ออกมาบังคับใช้ ทาง สธ.ก็ได้ออกประกาศกระทรวง เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) ร่วมกับการให้ข้อมูลประชาชนเพื่อป้องกันผลกระทบ และยังมีกฎหมายของแต่ละกรม เช่น สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ควบคุมไม่ให้นำช่อดอกมาประกอบอาหาร กรมอนามัย ออกประกาศเรื่อง กลิ่นและควันเป็นเหตุเดือดร้อนรำคาญ กรมการแพทย์ ที่ติดตามผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการใช้กัญชา นอกจากนั้น มีกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ที่กำกับเรื่องการนำเข้า-ส่งออก
“ทั้งนี้ สำหรับประกาศกระทรวง เรื่อง สมุนไพรควบคุม (กัญชา) จะรวมทุกชื่อพันธุ์ของกัญชาและกัญชงด้วย แต่ควบคุมเฉพาะช่อดอก ซึ่งต้องเรียนว่า สมุนไพรควบคุม เราจะคุมได้เฉพาะ
1.ผู้ที่เราอนุญาต ที่หมายถึงผู้ประสงค์ศึกษา วิจัย ส่งออก จำหน่าย และแปรรูปเพื่อการค้า นั่นแปลว่า เราควบคุมประชาชนทั่วไปไม่ได้ โดยการขออนุญาตดังกล่าวจะมีเงื่อนไขที่มากกว่าประกาศสมุนไพรควบคุม เช่น ต้องไม่เคยมีความผิดที่เกี่ยวข้องกับ พ.ร.บ.ส่งเสริมและคุ้มครองภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย พ.ศ.2542 มาก่อน ที่สำคัญ คือ ต้องมีสถานประกอบที่ชัดเจน ไม่สามารถเอาไปจำหน่ายแบบรถเร่ รวมถึงกรณีที่จดทะเบียนแบบมีสถานที่ชัดเจนแต่นำช่อดอกไปขายแบบรถเร่ ก็ไม่สามารถทำได้” นพ.ธงชัยกล่าว
อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยฯกล่าวว่า การขออนุญาตมีเงื่อนไขเพื่อเป็นข้อมูลให้กับคณะกรรมการควบคุมสารเสพติดนานาชาติ (The International Narcotics Control Board) คือ
2.มีแหล่งที่มาของกัญชาและมีรายงานการจำหน่ายผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่จะแล้วเสร็จปลายปี 2565 นี้ 3.กรณีส่งออกต้องแจ้งรายละเอียดเป็นรายครั้ง
4.ห้ามจำหน่ายให้กับผู้อายุต่ำกว่า 20 ปี หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร นิสิตนักศึกษา
5.ห้ามจำหน่ายเพื่อสูบในสถานที่ประกอบการ เนื่องจากไม่สามารถห้ามสูบโดยทั่วไปได้ เราห้ามได้เฉพาะผู้ที่มาขออนุญาต กฎหมายบังคับไปไม่ถึงประชาชนทั่วไป เว้นยก ผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมที่บางสาขาใช้สูบเพื่อรักษา
6.ห้ามจำหน่ายผ่านตู้อัตโนมัติ ถ้าฝ่าฝืนก็จะถูกยึดใบอนุญาตและมีความผิดทางกฎหมายอาญา
7.ห้ามโฆษณาเพื่อการค้าทุกช่องทาง กรณีติดป้ายชื่อร้านหรือราคาสามารถทำได้ แต่ห้ามมีป้ายเชิญชวน
8.ห้ามจำหน่ายสถานที่ต่อไปนี้ คือ วัด สถานที่ศาสนา หอพัก
“ส่วนผู้ที่ขออนุญาตจำหน่ายกัญชามาก่อนหน้านี้ 3,097 ราย ต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขดังกล่าวนี้ โดยกรมการแพทย์แผนไทยฯ จะทำหนังสือแจ้งกับผู้ประกอบการที่ได้รับอนุญาตไปแล้ว เพื่อให้เข้าใจตรงกัน” นพ.ธงชัยกล่าว
ผู้สื่อข่าวถามว่า มีการกำหนดปริมาณการซื้อช่อดอกหรือไม่ นพ.ธงชัยกล่าวว่า ตอบตรงเลยคือ ไม่มี แต่จากข้อมูลราคาค่อนข้างสูง ดังนั้น ส่วนใหญ่การซื้อจึงทำได้ทีละน้อย ไม่เยอะ หลังจากนี้หลังทำระบบเรียบร้อยจะทราบแหล่งปลูกจากที่ไหน ขายให้ใคร ปริมาณเท่าไร
ด้าน นพ.เทวัญ ธานีรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยฯ กล่าวว่า สำหรับใบอนุญาตมีค่าธรรมเนียน 3,000 บาท ต่อ 3 ปี โดยผู้ขออนุญาตเป็นได้ทั้งบุคคลและนิติบุคคล ทางกรมการแพทย์แผนไทยฯเคยใช้เวลาสั้นที่สุด 10 วัน ในการออกใบอนุญาต ส่วนที่ช้าก็เนื่องจากเอกสารผิดพลาด เพราะส่วนใหญ่เราไม่มีเงื่อนไขอะไร เว้นแต่สถานประกอบการไม่ชัดเจน กรณีร้านที่ได้รับอนุญาตไปก่อนหน้านี้และได้จัดที่สูบไว้แล้ว เมื่อประกาศฉบับนี้มีผลบังคับใช้ ก็ต้องงดสูบในสถานประกอบการ
นพ.ธงชัย กีรติหัตถยากร อธิบดีกรมการแพทย์ กล่าวว่า ทุกโรงพยาบาลจะมีระบบติดตามผลกระทบหลัง หลังกัญชาพ้นจากยาเสพติด ตั้งแต่วันที่ 9 มิถุนายน 2565 โดยแนวโน้ม 1 สัปดาห์ เดือนมิถุนายน ไม่ได้สูงขึ้น ทั้งนี้ ผู้ใช้แล้วมีอาการผิดปกติ ไปที่ห้องฉุกเฉิน เท่าที่พบยังไม่มีอาการรุนแรง ส่วนใหญ่มึนหัว แพ้ บางคนกลับบ้านได้เลย บางคนอย่างมากนอนพัก 1 วัน ยังไม่มีเสียชีวิต หรืออาการหนักจากการใช้กัญชา
ขณะที่ พญ.อัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวว่า ความชัดเจนเชิงนโยบาย เราไม่สนับสนุนเด็ก เยาวชนใช้ ยกเว้น มีข้อบงชี้ ดังนั้นกรมสุขภาพจิตมีการเฝ้าระวัง ในกลุ่มผู้ป่วยจิตเวช ที่ผ่านมา ไม่พบความเคลื่อนไหวที่น่าตกใจ
นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า กรมวิชาการเกษตร ขอเน้นย้ำเรื่องแหล่งที่มาว่า กัญชาต้องเป็นการปลูกภายในประเทศและมีมาตรฐาน GAP และขอเชิญชวนให้เกษตรกรมาจดทะเบียนสายพันธุ์กัญชาให้มากยิ่งขึ้นเพื่อเป็นการพิสูจน์แหล่งที่มาได้อย่างถูกต้อง ที่ผ่านมา มีการตรวจจับที่ด่านสนามบินได้จำนวนหนึ่ง ยอมรับว่าต้องมีกระบวนการอื่นๆ ที่เข้ามาหลายทาง แต่ด่านเกษตรทั้งหมดได้กำชับ ดำเนินการจับกุมหลายคดี เป็นโอกาสที่ดีในการบูรณาการร่วมกันในการตรวจจับ
