รู้จัก! กล้ามเนื้อแกนกลาง แพทย์ชี้ไม่ดูแลให้ดีอาจเป็นจุดเริ่มต้นโรคกระดูกสันหลัง
วันนี้ (4 กรกฎาคม 2566) แพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกสันหลัง ออกโรงเตือน หากพบว่า ปวดหลังเรื้อรัง นั่นอาจเป็นสัญญาณที่บอกว่า “กล้ามเนื้อแกนกลาง” หรือ Core Muscle กำลังไม่แข็งแรง ซึ่งปัจจัยนี้อาจส่งผลต่อการเป็นโรคกระดูกสันหลังได้ในระยะยาว
นพ.ธนวัฒน์ อุณหโชค แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านกระดูกสันหลัง โรงพยาบาล (รพ.) เอส สไปน์ แอนด์ เนิร์ฟ กล่าวว่า กล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว หรือ Core Muscles เป็นกล้ามเนื้อที่อยู่ใกล้กับแกนกลางของลำตัว ทำหน้าที่ในการเคลื่อนไหวกระดูกสันหลัง และก่อให้เกิดกิจกรรมต่างๆ เช่น การเอี้ยวตัว การยกของ หรือการหันหลังกลับไปมองวัตถุ นอกจากนี้ ในการเคลื่อนไหวแขนหรือขา กล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวยังมีหน้าที่ในการทรงท่า ทำให้แกนกลางลำตัวอยู่นิ่ง เพิ่มความมั่นคงให้กับกระดูกสันหลัง ช่วยให้การเคลื่อนไหว ไม่ว่าจะเป็นการเดินหรือวิ่ง ทำได้อย่างราบรื่น
นพ.ธนวัฒน์กล่าวว่า ความสัมพันธ์ของโครงสร้างต่างๆ ในร่างกาย อันเนื่องมาจากกล้ามเนื้อ มีการเชื่อมต่อกันด้วยพังผืด ดังนั้น หากกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวอ่อนแรง หรือไม่ยืดหยุ่น จะทำให้กำลังของกล้ามเนื้อแขนหรือขาลดลงในขณะทำกิจกรรมต่างๆ และในทางกลับกัน หากกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวแข็งแรงก็สามารถเพิ่มพละกำลังให้กับกล้ามเนื้อแขนหรือขาได้
“อย่างไรก็ตาม กล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวที่แข็งแรง จะเปรียบเสมือนการล็อกกระดูกสันหลังแบบรอบทิศทาง 360 องศา ทำให้ในขณะที่มีการเคลื่อนไหวร่างกาย กล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวจะคอยพยุงกระดูกสันหลังให้อยู่ในแนวที่ถูกต้อง หากเรามีกล้ามเนื้อที่แข็งแรง จะทำให้เราทรงท่าหรือเคลื่อนไหวได้อย่างสมดุลและมั่นคง ท่าทางการวางตัวของร่างกายจะอยู่ในลักษณะที่ถูกต้อง ทำให้จุดศูนย์ถ่วงของร่างกายอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม อันเป็นการลดแรงกระทำต่อกระดูกสันหลัง และยังสามารถลดอาการบาดเจ็บที่อาจจะเกิดขึ้นกับกล้ามเนื้อและโครงสร้างต่างๆ ของกระดูกสันหลังได้” นพ.ธนวัฒน์กล่าว
นอกจากนี้ นพ.ธนวัฒน์กล่าวว่า ผลของการมีกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวที่แข็งแรง ยังช่วยให้การทำงานของแขนและขาในขณะทำกิจกรรมต่างๆ เกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ทำให้นักวิ่งมีช่วงก้าวเท้าที่ยาวขึ้น นักกอล์ฟสามารถหวดวงสะวิงได้ดีขึ้น เป็นต้น ทั้งนี้ กล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวที่แข็งแรง สามารถช่วยลดอาการปวดหลังเรื้อรังได้ เพราะอาการปวดหลังเรื้อรังเกิดได้จากหลายสาเหตุ โดยเฉพาะการอ่อนแรงของกล้ามเนื้อบริเวณหลัง และกล้ามเนื้อหน้าท้องก็เป็นอีกหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ก่อให้เกิดอาการปวดได้
“จากผลการศึกษาพบว่า การเพิ่มความแข็งแรงและความทนทานให้กับกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว สามารถช่วยลดอาการปวดหลังเรื้อรัง และอาการปวดหลังอันเนื่องมาจากหมอนรองกระดูกเคลื่อนได้ โดยสรุปคือ กล้ามเนื้อแกนกลาง ถือเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของกระดูกสันหลัง เพราะเมื่อมีอาการเจ็บป่วยด้วยโรคกระดูกสันหลัง กล้ามเนื้อแกนกลางก็จะมีอาการตามไปด้วย ดังนั้น กล้ามเนื้อแกนกลางจึงเป็นส่วนที่สำคัญในการรักษาโรคกระดูกสันหลัง ไม่ว่าจะเป็นโรคกระดูกสันหลังเสื่อม หมอนรองกระดูกปลิ้น หรือหมอนรองกระดูกแตกจากภาวะกระดูกพรุน หลังจากการรักษาโรคกระดูกแล้ว ผู้ป่วยจำเป็นต้องดูแลในส่วนของกล้ามเนื้อแกนกลางควบคู่กันไปด้วยจึงจะเป็นการรักษาที่ยั่งยืน” นพ.ธนวัฒน์กล่าว
อย่างไรก็ตาม นพ.ธนวัฒน์กล่าวว่า การออกกำลังกายในส่วนของกล้ามเนื้อแกนกลาง ไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์เสริม สามารถทำได้บนพื้นหรือเสื่อ ในขณะออกกำลังกายควรหายใจเข้า-ออก อย่างผ่อนคลาย และสังเกตความตึงบริเวณกล้ามเนื้อหน้าท้อง หากออกกำลังกายเป็นครั้งแรก หรือไม่ได้ออกกำลังกายมาเป็นเวลานาน ควรเริ่มจากท่าพื้นฐานก่อน และเมื่อร่างกายแข็งแรงมากขึ้น จึงค่อยเพิ่มระดับของการออกกำลังกายที่หนักขึ้น
