จิตแพทย์แกะปมมวลชนแห่ไหว้ “ครูกายแก้ว” เกิดได้ โดยเฉพาะคนไม่มั่นคงทางจิตใจ แนะ! มีสติ
วันนี้ (16 สิงหาคม 2566) พญ.อัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) กล่าวถึงกรณีประชาชนมีความเชื่อ ศรัทธา ต่อ “ครูกายแก้ว” และมีกระแสความคิดเห็นที่แตกต่าง โดยส่วนหนึ่งมองว่าความศรัทธานี้สะท้อนถึงความเครียดของคนในสังคม ที่ต้องการมีที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ ว่า เป็นเรื่องที่พิสูจน์ยากว่ามีการไปเชื่อถือ ศรัทธา มากขึ้นหรือไม่ เพราะไม่มีตัวเปรียบเทียบว่า เดิมเป็นอย่างไร ปัจจุบันเป็นอย่างไร ก็อาจเป็นไปได้ว่า กลุ่มคนที่เชื่อถือ ศรัทธา สิ่งเหนือธรรมชาติแบบอื่นๆ พอมีรูปแบบใหม่ๆ มา ซึ่งคนกลุ่มเดิมได้เปลี่ยนมาศรัทธาสิ่งใหม่ๆ ที่เข้ามาแทนที่ได้
“อย่างไรก็ตาม กระแสที่ดูเหมือนมีจำนวนมากนั้น อาจเป็นเพราะโซเชียลมีเดียไปเร็วมาก ประกอบกับถ้าเราเสพข้อมูลอะไรในโซเชียลฯ สิ่งนั้นๆ ก็จะป้อนเข้ามาให้เราได้รับรู้เพิ่มขึ้น โดยหลักการทางด้านจิตวิทยา สำหรับผู้เชื่อถือ หรือยึดมั่นใจสิ่งเหนือธรรมชาติมากๆ ส่วนหนึ่งก็จะมีพื้นฐานทางอารมณ์ที่ไม่สามารถอธิบายได้ด้วยวิทยาศาสตร์ หรือสิ่งจับต้องได้ ก็เป็นไปได้ที่จะไขว่คว้าหาสิ่งเหนือธรรมชาติ หรืออภินิหารต่างๆ เพื่อประคับประคองจิตใจ เป็นทางเลือกของความหวังอีกแบบหนึ่ง ซึ่งหากชีวิตจริงๆ มีเหตุผล มีความหวังที่เป็นจริงมากขึ้น ความรู้สึกคลายตัวจากสิ่งเหนือธรรมชาติก็จะเบาบางลงได้” พญ.อัมพร กล่าว
ผู้สื่อข่าวถามอีกว่า หากมีคนถูกรางวัลและเชื่อมโยงสิ่งเหนือธรรมชาติ จนคนแห่ตาม จะทำอย่างไรให้ไม่เกินพอดี อธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวว่า หากมีใครถูกรางวัล และออกมาพูดเชื่อมโยง หรือแตะเรื่องนี้เพียงนิดเดียว ก็จะกลายเป็นเรื่องโด่งดัง ทั้งๆ ที่ที่มาที่ไปไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าเป็นความจริงหรือไม่ เพราะไม่มีใครพิสูจน์ได้ สิ่งสำคัญคือ สติ เราต้องมีสติ คิดอย่างมีเหตุมีผล
ด้าน นพ.ยงยุทธ วงค์ภิรมย์ศานติ์ ที่ปรึกษากรมสุขภาพจิต กล่าวว่า เรื่องนี้ก็เหมือนกับความเชื่อทั่วไป ที่เกิดขึ้นในคนที่มีความไม่มั่นคงทางจิตใจ ต้องนำเรื่องของความเชื่อเข้ามาช่วยสนับสนุน ความคิดและการกระทำ เทคนิคที่จะทำให้ความเชื่อนั้น น่าเชื่อถือมากยิ่งขึ้น คือ การสร้างเรื่องราวมาผนวกกัน สูตรเดิมที่เคยมีมาก่อน เหมือนกับจตุคามรามเทพ หรือ กุมารทอง หรือ ตุ๊กตาลูกเทพ
“โดยคราวนี้จะเห็นว่า มีการอ้างว่า ครูกายแก้ว มาจากเขมร หรือ เป็นอาจารย์ของท่านใดก็ตาม เรื่องนี้ต้องแยกออกจากกันว่า สตอรีคือการสร้างเรื่องราว อาจไม่ใช่ข้อเท็จจริง เพียงแต่เสริมเติมแต่งให้คนเกิดความเชื่อ และศรัทธา ดังนั้น อยากให้ทุกคนนำหลักคิดนี้ไปใช้ เพื่อไตร่ตรองก่อนจะเชื่อสิ่งใด เพราะต้องเข้าใจว่า ทุกครั้งที่คนเราประสบปัญหา จะมีคนอยู่ 3 ประเภท ได้แก่ 1.มุ่งแก้ไขปัญหาโดยปราศจากความเชื่อ คนกลุ่มนี้ไม่น่าเป็นห่วง 2.มีแต่ความเชื่อแต่ไม่มุ่งแก้ไข คนเหล่านี้จะมีพฤติกรรม อยู่เฉยๆ จนสถานการณ์ต่างๆ คลี่คลายไป หากไม่มีอะไรร้ายแรง ก็จะเชื่อว่า สิ่งที่ตนนับถือศรัทธานั้นดลบันดาล และ 3.คนที่ทั้งเชื่อและมุ่งแก้ไข คนกลุ่มนี้ ไม่น่ากังวลเท่ากับคนกลุ่มที่ 2 เพราะยังแก้ไข ทั้งเชื่อและดำเนินการแก้ไขไปด้วยกัน ดังนั้น การจะเชื่อและศรัทธาอะไร อย่าลืมที่จะต้องแก้ไขและพัฒนาชีวิตตนเองไปด้วย” นพ.ยงยุทธ กล่าวย้ำ
