เฮียล้าน ห่วง! กทม. ไร้ฐานข้อมูล สาธารณูปโภคใต้ดิน ที่แม่นยำ เสี่ยงรับมือวิกฤตลำบาก ปชช.เดือดร้อน ด้าน ผอ.สนย. ชี้ เร่งขอข้อมูลจากหน่วยงานต่างๆ หวังวางระบบบริหารร่วมฯ แบบดิจิทัล
เมื่อวันที่ 23 เมษายน เวลา 10.00 น. ที่ห้องประชุมสภากรุงเทพมหานคร อาคารไอราวัตพัฒนา ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร 2 ดินแดง นายสุรจิตต์ พงษ์สิงห์วิทยา ประธานสภากรุงเทพมหานคร (กทม.) เป็นประธานการประชุม สภากรุงเทพมหานครสมัยประชุมสามัญ สมัยที่สอง (ครั้งที่ 3) ประจำปีพุทธศักราช 2568
โดยวันนี้มีวาระที่น่าสนใจคือ ระเบียบวาระที่ 6 เรื่องที่ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครเสนอ ‘ญัตติขอความเห็นชอบขยายระยะเวลาการดำเนินการรายการผูกพันงบประมาณโครงการก่อสร้างเขื่อน ค.ส.ล. (ดาดท้องคลอง) คลองสวนน้อยอ้อย จากบริเวณคลองบางซื่อ ถึงบริเวณถนนทหาร’
ในตอนหนึ่ง นายสุทธิชัย วีรกุลสุนทร สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร เขตจอมทอง เสนอญัตติ เรื่อง ขอให้กรุงเทพมหานครสำรวจและรวบรวมฐานข้อมูลสาธารณูปโภคใต้ดินในพื้นที่กรุงเทพมหานคร (เลื่อนจากการประชุมสภาฯ เมื่อวันพุธที่ 9 เมษายน 2568)
นายสุทธิชัย กล่าวว่า เหตุผลที่ตนต้องการให้สำรวจและรวบรวมฐานข้อมูลสาธารณูปโภคใต้ดิน เนื่องจากว่าใต้ดินมีสายสาธารณูปโภค ไฟฟ้า ท่อประปา และสายสื่อสารต่างๆ เราได้เคยสำรวจหรือไม่ มีการแก้ไขเมื่อใดได้มีข้อมูลหรือไม่
หน่วยงานที่รับผิดชอบสาธารณูปโภคนั้น ต้องมีความจำเป็นต้องทราบข้อมูลดังกล่าว เช่น มีการปรับปรุงถนน ตรอก ซอก ซอย จึงต้องมีการสำรวจ รื้อย้ายสาธารณูปโภคใต้ดินออกไปก่อน ก่อให้เกิดปัญหางานล่าช้า ส่งผลกระทบต่อประชาชนในภาพรวม ดังนั้นตนจึงขอให้ กทม. มีข้อมูลสาธารณูปโภค เพื่อแก้ไขปัญหาความเดือนร้อนของประชาชน
“จะเห็นได้ว่า ถนนตรอกซอกซอยใน กทม. มีความรับผิดชอบจำนวน 2,402 เส้น/สาย ถนนใหญ่จะเป็นของ สำนักการโยธาฯ ฟุตปาธก็เป็นความรับผิดชอบของสำนักการโยธา สาธารณูปโภคที่อยู่บริเวณฟุตปาธ เราก็ไม่มีข้อมูลเหมือนกัน ซึ่งความรับผิดชอบของสำนักการโยธามีทั้งหมด 815 เส้น/สาย ซึ่งเป็นปัญหา”
นายสุทธิชัยกล่าวต่อว่า ทุกปีจะเห็นปัญหาของการชี้แจงของหน่วยงาน ติดปัญหาสายเคเบิลลงดินบ้าง ติดสายท่อส่งน้ำมันบ้าง ติดท่อประปาบ้าง ตนก็ได้รับคำชี้แจงเหล่านี้ประจำ ทำไมเราถึงไม่มีข้อมูลที่เป็นเซ็นเตอร์ของเราเอง
ประชาชนอาจไม่เข้าใจ ตรอกซอกซอยเป็นเรื่องสำนักงานเขตรับผิดชอบ แต่ถนนใหญ่เป็นเรื่องสำนักงานการโยธารับผิดชอบ ซึ่งสำนักการโยธามีการทำงานล่าช้าหลาย เส้น/สาย
“สิ่งที่อยู่ใต้ดิน สารสื่อสาร สายไฟฟ้า ท่อประปา ท่อระบายน้ำ ไม่แน่ใจว่า เวลาทำไปแล้วได้บันทึกหรือไม่ ถ้าไม่มีการเก็บข้อมูลเวลาของบประมาณภายหลังจะมีปัญหา สายเคเบิล เขาเรียกว่าสายความมั่งคง
กทม. จะไปทำโดยพลการไม่ได้ ผู้รับเหมาบางครั้งไม่ทราบก็จ้วงไปโดน สายสื่อสารก็พัง เขาก็ปรับ กทม.” นายสุทธิชัยกล่าว
นายสุทธิชัยกล่าวต่อว่า ตนแปลกใจว่าทำไมเราไม่มีข้อมูลที่แท้จริง เหมือนมีแต่ข้อมูลแต่ไม่ตรง ไฟฟ้าเขาก็มีข้อมูลสาธารณูปโภคของเขา กรมที่ดินเขาก็มี ประปาก็มี แต่ กทม.ไม่มี
จากนั้น นายสุทธิชัย ยกตัวอย่างการก่อสร้างอุโมงค์แยกมไหสวรรย์ 5 ปี ทำงานล่าช้ามาก มากจากเหตุน้ำท่วม 180 วัน เหตุปรับค่าแรงขั้นต่ำเป็น 300 บาท อีก 150 วัน เหตุปัญหาสาธารณูปโภคใต้ดินและบนดิน ขวางการก่อสร้าง 288 วัน และเหตุเคเบิ้ลขนาดใหญ่ของ TOT ขวางการขุดอุโมงค์เป็นทางยาว ขอต่อสัญญาอีก 256 วัน ซึ่งมีการกระทบต่อผู้ค้าริมถนนด้วย ตนเป็น ส.ก. ก็มีคนมาร้องเรียนตลอด ไม่รู้จะทำอย่างไร เพราะว่า ผู้รับเหมาก็ไม่ทราบ จริงๆหน่วยงานที่กำกับดูแล จะต้องรู้ข้อมูลสาธารณูปโภคใต้ดิน ทำให้ไม่แม่นยำ จนเกิดปัญหาความล่าช้า
ก่อสร้างอุโมงค์แยกไฟฉาย 13 ปี ล่าช้าเพราะติดงานก่อสร้างรถไฟฟ้าของ รฟม. โดยมีการขยายเวลาให้ 1,622 วัน เทียบเท่ากับต้องชดเชยเวลาถึง 54 เดือน หรือ 4 ปีครึ่ง การปรับคำแรงขั้งขั้นต่ำจาก 220 บาท เป็นวันละ 300 บาก ณ ตอนนั้นมีการขยายเวลาก่อสร้าง 150 วัน สถานการณ์โควิด ซึ่งมีการขยายเวลาก่อสร้าง 116 วัน และรอการเปลี่ยนแปลงรูปแบบก่อสร้างใหม่ตามมติ สภา กทม. ซึ่งมีการขยายเวลาก่อสร้าง 769 วัน “มหาอุทกภัย” ปี 2554 ณ ตอนนั้นมีการขยายเวลาก่อสร้าง 180 วัน ก็เป็นการติดปัญหาสาธารณูปโภคใต้ดินเช่นเดียวกัน
ก่อสร้าง อุโมงค์รัชดา-ราชพฤกษ์ งบประมาณ 924,949,357 บาท ปัญหาจากการก่อสร้างพบว่า การร้อยสายไฟฟ้าใต้ดินของการไฟฟ้านครหลวง ท่อประปาและท่อจ่ายน้ำของประปานครหลวง เป็นเหตุให้ทางเท้าและถนนยกระดับราบข้างทางลอด ได้รับความเสียหาย จึงมีความจำเป็นต้องรื้อทางเท้าและผิวจาราจรเดิมที่เสียหายออกจากการก่อสร้าง ทำให้ประชาชนได้รับผลกระทบด้านการจราจรและความไม่สะดวกระหว่างดำเนินการ
“ขอฝากว่า เราจะทำอย่างไร ให้งบประมาณที่ได้รับไปของสำนักการโยธา แต่ระบบสาธารณูปโภคเราถึงไม่มีข้อมูลเลย ทำให้งานล่าช้า ประชาชนเดือนร้อน สิ่งสำคัญคือ ทำไมเราไม่ใช้เครื่องมือวัดและรวบรวมข้อมูล เรามีการกำกับดูแลถนน 2,402 เส้น/สาย ซึ่งเป็นปัญหาอย่างยิ่งกับการพัฒาเมือง
เราควรมีเครื่องมือเอกซเรย์ที่ดูลึกไปกี่ชั้นได้ ตนจึงสะท้อนปัญหาเช่นนี้ เพื่อเก็บข้อมูล ปรับถนนหนทาง โดยไม่ติดขัดกับสาธารณูปโภคใต้ดิน” นายสุทธิชัยกล่าว
จากนั้น นายวิรัช คงคาเขตร สมาชิกสภากรุงเทพมหานคร เขตบางกอกใหญ่ กล่าวเสริมว่า ในเขตกทม. เรามีท่อที่หลายคนไม่เคยทราบคือ ท่อของก๊าซ ปตท. ที่วิ่งผ่านจากถนนกัลปพฤกษ์ ถนนราชพฤกษ์ เพื่อส่งท่อนำก๊าซจาก กาญจนบุรี ราชบุรี เข้ามาสู่ กทม. มุ่งสู่การไฟฟ้าฝ่ายผลิต ถนนพระราม 6 ตนอยากให้ กทม. มีข้อมูลระบบสาธารณูปโภคใต้ดิน หากใครวิ่งผ่านถนนราชพฤกษ์ก็จะเจอป้ายท่อก๊าซ ปตท. ชัดเจน
ตนอยากถามอีกว่า ท่อก๊าซที่อยู่ใต้ดิน หากเกิดเหตุขึ้นมา เหมือนที่เคยเกิดเหตุที่ สมุทรปราการ หรือ มาเลเซีย ใครจะเป็นคนรับผิดชอบ แน่นอนว่าต้องเป็น กทม. อยู่แล้ว แต่เรื่องการระงับเหตุ หน่วยงาน กทม. มีข้อมูลหรือไม่
ตนขอเสริมอีกว่า นอกเหนือเรื่องท่อสื่อสารสาธารณูปโภคใต้ดิน ขอให้หน่วยงาน กทม. มีข้อมูลกับท่อก๊าซที่วิ่งผ่านใต้ดิน กทม.ให้เข้าไปในระบบข้อมูล หากเกิดเหตุเหล่านั้น จะได้แก้ไขวิกฤตเหล่านั้นได้
ด้าน นายธวัชชัย นภาศักดิ์ศรี ผู้อำนวยการสำนักการโยธา (สนย.) กทม. กล่าวว่า การเก็บรวบรวมสาธารณูปโภคในกทม. เรามีข้อมูลต่างๆ ที่ได้รับการอนุญาต ไม่ว่าจะเป็น หน่วยงาน ไฟฟ้า ประปา NT หรือแม้กระทั้งท่อก๊าซปตท. ที่เข้าได้เข้ามาขออนุญาตยื่นแบบรายละเอียดต่างๆ ให้เราทราบ
เรามีข้อมูลเป็นแบบ ซึ่งการค้นหาข้อมูลการก่อสร้างในเวลามีเหตุ จะมีความลำบากพอสมควรกับในอดีตที่ผ่านมา ปัจจุบันเราได้มีการดำเนินการจัดทำขออนุญาตหน่วยงานสาธารณูปโภค เป็นระบบอิเล็กทรอนิกส์รูปแบบดิจิทัล การค้นหาก็ง่ายขึ้น
“โดยข้อมูลเก่าต่างๆ เราก็ต้องขอข้อมูลเขาว่า มีแนวท่อจำนวนทั้งหมดเท่าไหร่ และเทียบกับของกทม. ที่มีอยู่ เพื่อจะนำมาเป็นรูปแบบดิจิทัล จัดทำแผนที่ร่วมกัน จัดทำเป็นเลเยอร์ว่า เป็นของประปา เป็นของไฟฟ้า ของ NT และหน่วยงานอื่นๆ ซึ่งอยู่ระหว่างดำเนินการ และต้องขอความร่วมมือจากหน่วยงานสาธารณูปโภคเพื่อที่จะได้มีข้อมูลตรงนี้ในการจัดการบริหารข้อมูลต่อไป” นายธวัชชัยกล่าว
จากนั้น นายสุทธิชัย กล่าวสรุปว่า ขณะนี้ต้องยอมรับความเป็นจริงว่า ถ้าเรามีข้อมูลแม่นยำเราจะเป็นประโยชน์ต่อ กทม. แต่เท่าที่ฟังข้อมูลจากสำนักการโยธา ข้อมูลเรายังไม่แม่นยำ มีไม่ครบ ประสานหน่วยงานอื่นไม่ได้ เพราะเราไม่ได้ควบคุม และไม่ได้อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ กทม. ซึ่งจะให้เราก็ได้ หรือไม่ให้เราก็ได้ เป็นปัญหาที่สำคัญของการบริหารเมือง
“สิ่งที่ผมสะท้อนปัญหา ก็คือการทำงานงบประมาณที่เราเห็นชอบไปแล้ว มันไม่คืบหน้า บางโครงการ 4 ปี ทำได้แค่ 20% เช่นนี้มันไม่ใช่ เพราะยังติดเรื่องสาธารณูปโภคใต้ดิน แล้วเราควรมีหรือยัง เราควรรู้ข้อมูลสาธารณูปโภคทุกเส้นหรือยัง และต้องแม่นยำด้วย ถึงเวลาที่เราต้องดำเนินการเรื่องนี้อย่างจริงจังหรือยัง” นายสุทธิชัย กล่าวทิ้งท้าย
