วันสิ่งแวดล้อมโลก ดูนานาประเทศจัดการมลพิษพลาสติก แล้วดูประเทศไทย นักวิชาการชี้รัฐไม่ทำอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน
วันที่ 5 มิถุนายน นายสนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการสิ่งแวดล้อม ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย กล่าวว่า วันที่ 5 มิถุนายน ตรงกับวันสิ่งแวดล้อมโลก อยากนำเสนอข้อมูล การจัดการหยุดมลพิษจากพลาสติกในต่างประเทศและหันกลับมามองที่ประเทศไทย ว่าเทียบกันแล้วเราอยู่ในระดับไหน เป็นไปตามที่รัฐบาลตั้งใจหรือไม่ โดย ปีนี้2025 Theme: Putting an End to Plastic Pollution.”หยุดมลพิษจากพลาสติก”โดยพุ่งเป้าไปยังพลาสติกประเภท “ใช้ครั้งเดียวแล้วทิ้ง”
นายสนธิ กล่าวว่า ลองดูประเทศแบบอย่าง “ลดขยะพลาสติก” โดยไม่ใช่สร้างภาพ
1.ประเทศเคนยา ออกกฎหมายห้ามการใช้ถุงพลาสติก ทั้งประเภทถุงพลาสติกสำหรับใช้บรรจุสิ่งของที่มีหูหิ้วและชนิดที่ไม่มีหูหิ้วทุกชนิดและทุกขนาดโดยเริ่มบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 กันยายน 2560 เป็นต้นไป
2.ประเทศฝรั่งเศส ออกกฎหมายห้ามใช้พลาสติกใส่อาหารทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นถาดอาหาร, ถ้วย, แก้วน้ำ, ช้อน-ส้อม หรือเครื่องครัวทุกชนิดบังคับใช้ภายในปี 2020 และให้หันมาใช้วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสามารถย่อยสลายได้แทน
3.ประเทศแกมเบีย ประกาศห้ามนำเข้าและห้ามใช้ถุงพลาสติกทุกรูปแบบทั่วประเทศ ตั้งแต่วันที่ 1 กรกฏาคม 2558 เป็นต้นไป
4.ประเทศอังกฤษ ออกกฎหมายเก็บภาษีถุงพลาสติก (Tax on plastic bag) จากลูกค้าในซูเปอร์มาร์เก็ตโดยห้ามร้านค้าจ่ายภาษีแทนให้ลูกค้า (pay tax on cost behalf)ตั้งแต่วันที่ 5 ตุลาคม 2015โดยประชาชนที่ช็อปปิ้งในห้างสรรพสินค้า จะต้องโดนชาร์จหรือเก็บเงินเพิ่ม 5 เพนนีหากให้พนักงานขายใส่ของในถุงพลาสติกแบบครั้งเดียวทิ้ง
5.ประเทศแคนาดา ออกกฎหมายให้ร้านค้าปลีกต้องจัดเก็บค่าถุงพลาสติกในกรณีที่ลูกค้าไม่ได้นำถุงมาจากบ้านอย่างน้อย 5 เซนต์ ต่อถุงหนึ่งใบ โดยไม่คำนึงถึงปริมาณและขนาดของถุงพลาสติก หากลูกค้านำถุงพลาสติกนั้นมาคืน ก็จะได้รับเงินคืน ยกเว้นไม่เก็บเงินกรณีของถุงพลาสติกที่ใช้บรรจุผัก ผลไม้ รวมทั้งพลาสติกที่ใช้ห่ออาหารแช่แข็ง ถุงใส่ยารักษาโรคหนังสือพิมพ์ ถุงขยะ เป็นต้น
6.ประเทศญี่ปุ่น ออกกฎหมายส่งเสริมการใช้สินค้าและบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมหรือกฎหมายส่งเสริมการซื้อสีเขียว (Law on Promoting Green Purchasing) และมีการกำหนดวันงดใช้ถุงพลาสติก (No plastic bag day) โดยได้รับความร่วมมือจากร้านค้าและตลาดเป็นจำนวนมากรวมทั้งญี่ปุ่นยังออกกฎหมายการนำขยะกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) เพื่อให้ผู้จัดจำหน่ายนำซากผลิตภัณฑ์เก่าที่ผู้บริโภคมาส่งคืนกลับมาใช้อีก
ปัจุบัน ญี่ปุ่นได้พัฒนาพลาสติกชนิดใหม่ที่สามารถละลายในน้ำทะเลได้ภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง. พลาสติกชนิดนี้ถูกออกแบบมาให้สลายตัวได้เร็วขึ้นและไม่ทิ้งสารตกค้าง
7.ประเทศไต้หวัน ออกกฎหมายห้ามใช้ถุงพลาสติกและกล่องโฟม (Ban the distribution of free plastic shopping bags and foam box) โดยห้ามใช้ถุงพลาสติกที่มีความหนาไม่เกิน 0.06 มิลลิเมตรและเก็บภาษีสิ่งแวดล้อมกับผู้ค้าปลีกโดยออกกฎห้ามร้านค้าให้ถุงพลาสติกและกล่องโฟมโดยไม่คิดราคา คิดค่าปรับ สำหรับผู้ไม่ปฏิบัติตามกฎ หมายอยู่ระหว่าง 66,000-300,000 ดอลลาร์ไต้หวัน
8.ประเทศไทย ใช้พลาสติกมากกว่า 7 พันล้านชิ้น/ปี คิดเป็น 20 ล้านชิ้น/วันและติดอันดับ 10 ของโลก ที่ปล่อยขยะลงสู่ทะเล ทุกวันนี้ยังไม่ขยับอะไรเป็นชิ้นเป็นอัน
เพียงแค่รณรงค์ให้ประชาชนมีจิตสำนึกลดการใช้พลาสติกแค่นั้น ทำกันมาเป็นสิบๆปีแล้ว
