หมอ ไขข้อสงสัย หลังโซเชียลแห่แชร์ กินวิตามินก่อนนอนทำตาสว่าง-ระบบย่อยระคายเคือง ชี้ไม่ใช่ยาแรง ไม่มีเวลาห้ามกินตายตัว
กรณี ที่โซเชียล มีการแชร์กัน ว่าวิตามินห้ามกินวิตามิน B รวม, วิตามิน C, ธาตุเหล็ก, โสม และ CoQ10 ก่อนนอน เพราะจะนอนไม่หลับ หรือทำให้ระบบย่อยอาหารระคายเคือง นั้น
วันที่ 16 มิถุนายน นพ.ฆนัท ครุธกูล อายุรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคหัวใจ โพสต์ในเฟซบุ๊ก คุยกับหมอฆนัท เกี่ยวกับเรื่องนี้ ระบุว่า
หมอคิดว่า หลายคนอ่านข้อความแบบนี้แล้วรู้สึกกังวล
ในฐานะแพทย์ ขออธิบายดังนี้ครับ
จริงอยู่ วิตามินหรือสารบางชนิดในกลุ่มนี้ มีคุณสมบัติที่อาจส่งผลต่อร่างกายบางด้าน แต่สิ่งที่ถูกแชร์กันมักเป็น การเหมารวม โดยไม่มีหลักฐานทางคลินิกชัดเจน
ลองมาดูกันครับว่าวิตามินที่ถูกพูดถึงมีอะไรบ้าง
1.วิตามิน B รวม (Vitamin B-Complex) วิตามินกลุ่มนี้มีบทบาทในการสร้างพลังงานและการทำงานของระบบประสาท บางคนกินแล้ว “รู้สึกตื่นตัว” ถ้าทานตอนเย็น
แต่ไม่มีงานวิจัยชัดเจนว่าวิตามิน B ทำให้ นอนไม่หลับ ในทุกคน คนส่วนใหญ่ทานก่อนนอนไม่มีผลใดๆ ต่อการนอนเลยครับ
อย่างไรก็ตาม บางคนอาจไวต่อสารในกลุ่ม B1 หรือ B12 ซึ่งกระตุ้นระบบประสาทเล็กน้อย
หมอจึงแนะนำว่า หากรู้สึกนอนไม่ดี อาจเปลี่ยนไปกินช่วงเช้าได้ แต่ไม่ใช่ข้อห้ามทางการแพทย์
2.วิตามิน C
วิตามิน C ช่วยในการต้านอนุมูลอิสระและเสริมภูมิคุ้มกัน ก็ไม่มีหลักฐานว่าวิตามิน C กระตุ้นให้ตื่นหรือทำให้นอนไม่หลับ บางคนที่ทานตอนท้องว่างอาจระคายเคืองกระเพาะ ซึ่งไม่เกี่ยวกับเวลากลางคืนโดยตรง ทั้งนี้ วิตามิน C ควรทานหลังอาหารเพื่อหลีกเลี่ยงการระคายเคือง แต่เวลาเช้าหรือค่ำก็ได้ครับ
3.ธาตุเหล็ก (Iron)
ธาตุเหล็กจำเป็นต่อการสร้างเม็ดเลือด ข้อกังวลหลักคือ “การระคายเคืองกระเพาะ” เมื่อทานตอนท้องว่างแนะนำให้ทานพร้อมอาหารหรือน้ำผลไม้ที่มีวิตามิน C ช่วยการดูดซึม
“ทั้งนี้ หมอย้ำนะครับว่า ข้อมูลวิชาการ ไม่ได้ระบุว่าการทานตอนเย็นหรือตอนเช้าให้ผลต่างกันการดูดซึมขึ้นกับสภาพกระเพาะมากกว่านาฬิกาในวัน” นพ.ฆนัทระบุ
4.โสม (Ginseng) โสมมีสารที่ช่วยกระตุ้นระบบประสาทและการไหลเวียนเลือด บางงานวิจัยพบว่าโสมอาจทำให้รู้สึกกระปรี้กระเปร่า ในบางคน อาจมีผลต่อการนอนได้ ถ้ารับประทานก่อนนอนจริง ดังนั้น ควรลองทานช่วงเช้า หากเคยมีประวัติว่าทานโสมแล้วนอนไม่ดี
แต่ไม่ใช่ข้อห้ามสำหรับทุกคน
5.Coenzyme Q10 (CoQ10) ช่วยสร้างพลังงานในระดับเซลล์ เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ มีข้อมูลว่า CoQ10 อาจช่วยให้กระฉับกระเฉงในบางราย แต่ไม่มีหลักฐานยืนยันว่า CoQ10 มีผลต่อการนอนในประชากรทั่วไป ข้อเท็จจริง คือ ปลอดภัยในการทานเวลากลางคืนถ้าไม่รู้สึกมีผลข้างเคียง
“หมอขอสรุปว่า ไม่ใช่ข้อห้าม เรื่องการกินวิตามินก่อนนอนแต่เลือกตามความเหมาะสมเฉพาะตัว เพราะ ยังไม่มีข้อมูลวิชาการหรือแนวทางทางการแพทย์ ที่ “ห้าม” การทานวิตามินเหล่านี้ก่อนนอน คำแนะนำในโซเชียลเป็นการ “ตีความตามกลไก” โดยไม่มีการพิสูจน์จริงทางคลินิก หากทานแล้วรู้สึกโอเค นอนหลับดี ระบบย่อยอาหารไม่ระคาย – ก็สามารถทานต่อได้ แต่ หากรู้สึกนอนไม่ดีเมื่อทานบางตัวก่อนนอน อาจเป็นปฏิกิริยาส่วนบุคคล ปรับเวลาได้ตามสบาย การดูแลสุขภาพต้องใช้ “ข้อมูลที่ถูกต้อง” ไม่ใช่แค่แชร์ต่อกันด้วยความกลัว” นพ.ฆนัทกล่าว และว่า หมออยากให้ทุกคนเข้าใจว่า วิตามินไม่ใช่ยาแรง ไม่มีเวลา ห้ามกินตายตัว เลือกเวลากินให้เหมาะกับตัวเองดีที่สุดครับ
