ราชกิจจาฯ ออกประกาศสธ. ให้ ‘ทรามาดอล’ เป็นยาควบคุมพิเศษ เริ่มบังคับ 180 วันข้างหน้า
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคมที่ผ่านมา เว็บไซต์ราชกิจจานุเบกษาเผยแพร่ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาควบคุมพิเศษ ฉบับที่ 57 ประกาศโดย นายสมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ลงวันที่ 16 มิถุนายน 2568
ประกาศฉบับดังกล่าวระบุว่า อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 76 (4) แห่งพระราชบัญญัติยา พ.ศ.2510 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติยา (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2522 และมาตรา 78 แห่งพระราชบัญญัติยา พ.ศ.2510 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข โดยคำแนะนำของคณะกรรมการยา ในการประชุมครั้งที่ 421-5/2567 เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2567 จึงออกประกาศไว้ ดังต่อไปนี้
ข้อ 1 ประกาศฉบับนี้ให้ใช้บังคับเมื่อพ้นกำหนด 180 วันนับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
ข้อ 2 ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็น (99) ของข้อ 3 แห่งประกาศกระทรวงสาธารณสุขเรื่อง ยาควบคุมพิเศษ ลงวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ.2521
“(99) ยาทรามาดอล (Tramadol) ตำรับยาเดี่ยว ชนิดรับประทาน”
สำหรับ ยาทรามาดอล (tramadol) เป็นยาแก้ปวดในกลุ่มโอปิออยด์ (Opioids) ออกฤทธิ์เหมือนมอร์ฟีน จึงเสี่ยงต่อการเสพติดได้ โดย นพ.สุรโชค ต่างวิวัฒน์ เลขาธิการคณะกรรมการอาหารและยา เคยระบุว่า ปัจจุบันพบว่ากลุ่มเด็กและเยาวชนมักนำไปใช้ในทางที่ผิดซึ่งใช้ผสมกับยาแก้ไอ น้ำอัดลม น้ำต้มกระท่อม และวัตถุออกฤทธิ์อื่นๆ เพื่อให้เกิดอาการมึนเมา สนุกสนาน โดยเรียกว่า “ยาเขียวเหลือง”
ยาเขียวเหลืองเป็นยาแคปซูลชนิดรับประทานสูตรยาเดี่ยว ในทางการแพทย์ใช้บำบัดอาการปวดระดับปานกลางถึงรุนแรง โดยร่างกายสามารถรับได้ในปริมาณสูงสุดไม่เกิน 400 มิลลิกรัมต่อวัน ซึ่งยามีผลข้างเคียง เช่น คลื่นไส้ อาเจียน มึนงง ง่วงซึม ปวดศีรษะ มือสั่น ใจสั่น ประสาทหลอน เป็นต้น
หากได้รับยาในปริมาณสูงตั้งแต่ 500 มิลลิกรัม หรือ 10 แคปซูลขึ้นไป จะเกิดอาการรุนแรง เช่น ชัก ไข้สูง กล้ามเนื้อสลาย ลิ่มเลือดกระจายในหลอดเลือด ไตวายเฉียบพลัน และอาจเสียชีวิตได้
ทำให้ รมว.สธ.หารือหลายฝ่าย และเห็นว่าควรมีการควบคุม “ทรามาดอล” ให้สั่งจ่ายโดยแพทย์ในสถานพยาบาลเท่านั้น ดังนั้น จึงเปิดรับฟังความเห็นจนถึงวันที่ 6 มีนาคมที่ผ่านมา ในการออกเป็นประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาควบคุมพิเศษ ฉบับที่… (ยาทรามาดอล tramadol ตำรับยาเดี่ยว ชนิดรับประทาน) โดยเปิดรับฟังความคิดเห็นผ่านเว็บไซต์ระบบกลางทางกฎหมาย
เลขาฯอย.เผยว่า การออกประกาศให้ยาทรามาดอลเป็นยาควบคุมพิเศษ จะเป็นการสั่งจ่ายโดยแพทย์ในสถานพยาบาล เช่น โรงพยาบาล (รพ.) คลินิกเวชกรรม ไม่สามารถสั่งจ่ายโดยเภสัชกรร้านขายยาได้ ทั้งนี้ เพื่อควบคุมไม่ให้มีการนำไปใช้ในทางที่ผิด ส่วนผู้ที่จำเป็นต้องใช้ยาดังกล่าวนั้น ก็ยังสามารถไปรับได้ที่ รพ. โดยเฉพาะผู้ป่วยที่จำเป็นต้องใช้ยาลดอาการปวดจากการรักษาโรค เช่น มะเร็ง ที่ต้องกินยาแก้ปวด แต่ไม่สามารถกินยาแก้ปวดแรงๆ ได้ หรือคนที่แพ้ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด (NSIADs) เช่น คนไข้โรคตับ โรคไต เป็นต้น ส่วนคนที่ต้องกินยาแก้ปวดชนิดที่ไม่สามารถหาซื้อได้ตามปกติ ก็จะเป็นการป้องกันการเข้าถึงยาที่ไม่จำเป็นด้วย
