กรมแพทย์แผนไทยฯ แจง กม. ‘กัญชาทางการแพทย์’ สร้างความเข้าใจกับผู้ที่เกี่ยวข้อง
วันนี้ (1 สิงหาคม 2568) นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) เปิดเผยว่า ตามที่กรมการแพทย์แผนไทยฯ ออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่องสมุนไพรควบคุม (กัญชา) พ.ศ.2568 เน้นช่อดอกกัญชาที่กรมการแพทย์แผนไทยฯ รับรองมาตรฐานการเพาะปลูกและการเก็บเกี่ยวที่ดี ที่สามารถจำหน่ายได้ ต่อไปนี้ ต้องมีผลการตรวจวิเคราะห์ถึงคุณภาพและมาตรฐานความปลอดภัยจากหน่วยงานภาครัฐ หรือหากเป็นหน่วยงานภาคเอกชนจะต้องผ่านมาตรฐาน ISO 10725 เท่านั้น ซึ่งถือเป็นเกรดกัญชาทางการแพทย์ พร้อมเดินหน้าสร้างความเข้าใจกับผู้ที่เกี่ยวข้อง
“ภายใต้ข้อปฏิบัติฉบับใหม่เกี่ยวกับสมุนไพรกัญชา ช่อดอกกัญชาถูกกำหนดให้เป็น สมุนไพรควบคุม ที่อนุญาตให้จำหน่ายได้เฉพาะเพื่อการแพทย์เท่านั้น มาตรการใหม่นี้ สะท้อนความพยายามของ สธ.ในการกำกับดูแลการใช้กัญชาอย่างเป็นระบบภายใต้หลักวิชาการและความปลอดภัยของสาธารณชนเป็นสำคัญ ขณะเดียวกัน เปิดช่องทางให้ผู้ประกอบการที่มีความพร้อมสามารถดำเนินกิจการได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย กรมการแพทย์แผนไทยฯ ไม่ได้นิ่งนอนใจ ได้ทำงานร่วมกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย เช่น สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ตร.) และ ฝ่ายปกครอง ในการตรวจสอบและดำเนินการตามกฎหมายกับผู้ที่ฝ่าฝืน อย่างสม่ำเสมอ ระหว่างเดือนมีนาคม–กรกฎาคม 2568 ได้มีการลงพื้นที่บังคับใช้กฎหมายกับผู้ลักลอบส่งออกสมุนไพรควบคุมกัญชา ณ สนามบินดอนเมือง และ สนามบินสุวรรณภูมิ มีการดำเนินการผู้กระทำความผิด จำนวน 33 ราย โดยสามารถยึดช่อดอกกัญชา จำนวน 980.65 กิโลกรัม” นพ.สมฤกษ์ กล่าวและว่า สำหรับการส่งออกต้องมีเอกสารประกอบครบถ้วน ล่าสุด กรมการแพทย์แผนไทยฯ ได้วางแผนดำเนินการกำกับติดตาม ตรวจสอบสถานประกอบการ โดยกำหนดลงพื้นที่ตรวจสอบสถานประกอบการทุกแห่ง ในพื้นที่เขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 3,897 แห่ง ในส่วนภูมิภาคได้มอบหมายให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ในแต่ละจังหวัด เป็นผู้ดำเนินการพร้อมรายงานผ่านกูเกิ้ลฟอร์มมาที่กรมการแพทย์แผนไทยฯ ทุกเดือน
อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยฯ กล่าวว่า ในส่วนข้อห้ามตามประกาศล่าสุด คือ ห้ามขายผ่านเครื่องจำหน่ายสินค้าอัตโนมัติ ช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ หรือเครือข่ายคอมพิวเตอร์ รวมถึงห้ามจำหน่ายในวัด หรือ สถานที่สำหรับปฏิบัติพิธีกรรมทางศาสนา หอพัก สวนสาธารณะ สวนสัตว์ สวนสนุก และสถานที่อื่นๆ ที่มีความเสี่ยง การใช้กัญชาเพื่อสันทนาการ หรือ การกระทำที่ก่อให้เกิดเหตุรำคาญ ในที่สาธารณะ หรือการผลิตจำหน่าย จ่ายแจกอาหาร ที่ปรุงผสมกัญชา ยังคงเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมาย
ทางด้าน นพ.เทวัญ ธานีรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยฯ กล่าวว่า ทั้งนี้ แปลงปลูกกัญชา ได้กำหนดมาตรฐาน GACP เป็นเกณฑ์หลักสำหรับการรับรองแปลงปลูกกัญชา และยังเปิดรับมาตรฐานเทียบเท่าอื่นๆ เช่น Organic Thailand, EU GMP, GLOBAL GAP, IFOAM และ GAP สมุนไพรที่ได้รับการรับรองจากกรมวิชาการเกษตร เพื่อรองรับการผลิตทั้งในประเทศและเพื่อการส่งออก เพื่อควบคุมความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ กรมการแพทย์แผนไทยฯ ได้กำหนด แนวทางสำหรับร้านจำหน่ายช่อดอกกัญชาให้ร้านค้าทุกแห่งที่จำหน่ายช่อดอกกัญชา ต้องมีเอกสารรับรองผลการตรวจวิเคราะห์ (COA – Certificate of Analysis) ตามเกณฑ์ที่กำหนด โดยร้านที่มีสต็อกจำนวนน้อยจะได้รับการผ่อนผัน ให้จำหน่ายได้ถึงสิ้นเดือนกรกฎาคมนี้ ก่อนประกาศใช้มาตรการอย่างเป็นทางการ หากมีสต็อกจำนวนมากและยังจำหน่ายไม่หมด จะต้องจัดหาผลตรวจวิเคราะห์เพิ่มเติมให้ครบถ้วน ร้านค้าที่ประสงค์จะจัดหาแหล่งวัตถุดิบจากแปลงที่ได้รับรองมาตรฐาน สามารถติดต่อขอข้อมูลจากกรมฯ ในวันและเวลาราชการ
“ขณะนี้ กรมการแพทย์แผนไทยฯ ได้ประสานความร่วมมือกับหลายหน่วยงาน เช่น กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์, บริษัท ห้องปฏิบัติการกลาง (ประเทศไทย) จำกัด และห้องปฏิบัติการของกรมฯเอง เพื่อเสริมศักยภาพในการตรวจวิเคราะห์คุณภาพช่อดอกกัญชาให้รวดเร็ว ลดขั้นตอนที่ล่าช้า และอำนวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก พร้อมที่จะดำเนินมาตรการควบคุมคุณภาพอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นในผลิตภัณฑ์กัญชาทางการแพทย์ และวางรากฐานสู่อุตสาหกรรมที่มั่นคง ปลอดภัย และยั่งยืน” นพ.เทวัญ กล่าว
