มูลนิธิอภัยภูเบศร ส่งยาดมยาหม่องให้ทหารชายแดนไทย-เขมร บรรเทากลิ่น จากซากศพชี้ กลิ่นมีผลต่อระบบประสาทโดยตรง ระบุยาดมสรรพบำบัดช่วยได้เยอะ
เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม เภสัชกรณ์หญิง(ภญ.)ดร.สุภาภรณ์ ปิติพร ประธานกรรมการบริหารฝ่ายพัฒนาภูมิปัญญาไทย มูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร เปิดเผยว่า วันนี้เร่งรีบ ส่ง “ยาดมกับยาหม่องสรรพบำบัด(ยาหม่องเฉพาะกิจ ดมแก้วิงเวียน ทาแก้ฟกชำ้ และกันยุงกันแมลง” ไปยังพื้นที่ชายแดนไทยเขมร จำนวน 2 พันหลอดให้เจ้าหน้าที่ทหารที่ชายแดนไทย-เขมรที่มีปัญหา ได้รับกลิ่นจากศพทหารเขมรที่เสียชีวิต โดยยาดม ยาหม่องสรรพบำบัด เป็นภูมิปัญญาไทย ที่สามารถ บรรเทาปัญหาจาการการสูดดมกลิ่นศพที่โชยมารบกวนได้
โดยเภสัชกรณ์หญิง(ภญ.)ดร.สุภาภรณ์ ได้โพสต์ข้อความในเฟซบุ๊ก เพื่ออธิบายเกี่ยวกับเรื่องศาสตร์แห่งกลิ่น ดังต่อไปนี้
กลิ่นศพ…เมื่อศาสตร์แห่งอโรมาเทอราปีส์ถูกท้ารบ
กลิ่นมีผลต่อระบบประสาทโดยตรงมากกว่ารูป รส หรือเสียงและ ส่งผลรวดเร็วที่สุด ด้วยกลไกเฉพาะที่เรียกว่า “เส้นทางการประมวลผลกลิ่นที่ไม่ผ่านสมองส่วน thalamus” (โดยสมองส่วนนี้จะเป็นตัวแปลงสัญญาณขออายาตนะไปสู่ระบบประสาทส่วนอื่น)ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของระบบประสาทรับกลิ่นกลิ่นเข้าสู่สมองส่วนลิมบิกโดยตรง (Limbic system) จึงมีพลังสูงต่ออารมณ์และความทรงจำ โดยกลิ่นไปมีผลต่อสมองส่วนควบคุมอารมณ์และความกลัว ส่วนที่เกี่ยวกับความทรงจำ ส่วนที่ควบคุมฮอร์โมน
@กลิ่นส่งผลรวดเร็วแบบสะท้อนอารมณ์ทันทีเช่น กลิ่นสามารถกระตุ้นอารมณ์ เช่น ความสุข ความเศร้า หรือความกลัวได้ โดยไม่ต้องใช้เหตุผล
@กลิ่นเชื่อมโยงความทรงจำ ซึ่งเป็นสมองส่วน hippocampus ที่ประมวลกลิ่น เป็นศูนย์กลางของ “ความทรงจำระยะยาว”กลิ่นบางกลิ่นสามารถกระตุ้นความทรงจำที่ฝังลึกในอดีต เช่น กลิ่นดินเปียกฝนทำให้นึกถึงวัยเด็ก
@กลิ่นสามารถเปลี่ยนการหลั่งสารสื่อประสาทบางกลิ่นสามาร กระตุ้น dopamine ซึ่งเป็นสารความสุข เช่น กลิ่นวานิลลา, ลาเวนเดอร์
กลิ่นศพ (ซึ่งเกิดจากการเน่าเปื่อยของร่างกายมนุษย์หรือสัตว์) มีผลกระทบต่อ สุขภาพทั้งทางกายภาพและจิตใจ โดยเฉพาะในกรณีที่สัมผัสในระยะใกล้และต่อเนื่อง เช่น ทหารที่ประจำการอยู่ที่ภูมะเขือในขณะนี้
กลิ่นศพ: เมื่อร่างกายเริ่มสลายหลังความตาย จะเกิดกระบวนการการเน่าเปื่อย ซึ่งปล่อยก๊าซและสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย เช่น Putrescine & Cadaverine กลิ่นเหม็นฉุน คลื่นไส้ อาเจียน Hydrogen sulfide (H₂S) กลิ่นไข่เน่า วิงเวียน หายใจติดขัด Ammonia กลิ่นฉุนแสบจมูก ระคายเคืองตา
กลิ่นศพผลกระทบทางจิตประสาท โดยจะกระตุ้น Amygdala (ศูนย์กลางความกลัว) และ Hippocampus (ความจำ)ทำให้เกิดอาการ ช็อก คลื่นไส้ สะเทือนใจ (psychological trauma) เกิด ความทรงจำติดตา-ติดจมูก (olfactory memory) ที่ฝังลึก กลิ่นศพยังมีผลภาวะทางจิตใจในระยะยาวอาจทำให้เกิด ภาวะวิตกกังวล
ในอดีตการดับกลิ่นศพจะใช้ สมุนไพรดับกลิ่นเช่น ใบฝรั่ง ใบพลู มะกรูด มะสัง ดอกพิกุล ดอกซ่อนกลิ่น เป็นต้น” ปัจจุบันมีน้ำมันหอมระเหยภายใต้ศาสตร์อะโรมาเทอราปีส์สามารถใช้บรรเทาได้ส่วนหนึ่งเช่น เปปเปอร์มินต์ เมนทอล ช่วยบรรเทาความรู้สึก
และตัวช่วยอีกอย่างคือหน้ากาก N95 + คาร์บอนช่วยกรอง VOCs (ก๊าซและสารประกอบอินทรีย์ระเหยง่าย (volatile organic compounds ))และกลิ่นระคายเคือง
เภสัชกรณ์หญิง(ภญ.)ดร.สุภาภรณ์ ให้สัมภาษณ์เพิ่มเติมว่า กรณีไม่มียาดมหรือยาหม่องบ้านไหนที่มีสมุนไพรเช่นใบพลูหรือใบมะกรูดหรือผลมะกรูดสามารถนำมาขยี้ให้กลิ่นออกมาติดกับมือแล้วทาไปตามแขนขากลิ่นดังกล่าวจะช่วยบรรเทา กลิ่นจากซากศพที่ได้รับมาได้โดยเฉพาะกลิ่นใบภูสามารถช่วยบรรเทากลิ่นจากซากศพได้ค่อนข้างดีและพื้นที่จังหวัดสุรินทร์สามารถหาใบพลูได้ไม่ยากนัก
