สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) เปิดเผยผลการสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับความรู้ ความเข้าใจ และการรับรู้สิทธิในระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า ซึ่งจัดเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างจำนวน 400 คน ที่เข้าร่วมกิจกรรมในงานมหกรรมสุขภาพ ‘Thailand Healthcare 2025’ ณ สามย่านมิตรทาวน์ ระหว่างวันที่ 26-29 มิถุนายน ที่ผ่านมา
จากผลสำรวจพบว่า ความพึงพอใจโดยรวมต่อการดำเนินงานของระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ อยู่ที่ 8 คะแนน จากคะแนนเต็ม 10 คะแนน ขณะที่การรับรู้เกี่ยวกับสิทธิบัตรทอง หรือสิทธิ 30 บาท มีอยู่ในระดับสูง โดย 95.8% ของผู้ตอบแบบสอบถามรู้จักสิทธิบัตรทอง, 82% ทราบว่า สปสช.เป็นหน่วยงานที่ดูแลสิทธิ และ 74% รู้ว่าตนเองเป็นผู้มีสิทธิบัตรทอง รวมถึง 73.8% ทราบว่ามีสายด่วน 1330 สำหรับตรวจสอบสิทธิหรือร้องเรียน
อย่างไรก็ตาม ด้านความรู้เรื่องสิทธิและหน้าที่ของผู้มีสิทธิ ยังพบจุดที่ประชาชนรับรู้ไม่เต็มที่ เช่น มีเพียง 82.3% ทราบว่าต้องแสดงบัตรประจำตัวประชาชนทุกครั้งเพื่อยืนยันตัวตนในการรับบริการ, 73.5% ทราบว่าถ้าเจ็บป่วยฉุกเฉินวิกฤติถึงแก่ชีวิตสามารถไปรักษาที่ใดก็ได้ที่ใกล้ที่สุด
ขณะที่ 66.5% ทราบว่ากรณีมีความจำเป็น เช่น เจ็บป่วยระหว่างเดินทาง เจ็บป่วยขณะที่อยู่ไกลจากสถานพยาบาลตามสิทธิ สามารถเข้ารับบริการในหน่วยบริการของระบบบัตรทองได้ทุกที่ แม้ไม่ใช่สถานพยาบาลตามสิทธิ, 60% รู้ว่าสิทธิสามารถย้าย-ใช้ได้ทันที, 58% ที่รู้ว่าสามารถเปลี่ยนสถานพยาบาลได้ 4 ครั้งต่อปี และ 55.5% รู้ว่าผู้ป่วยในสามารถเข้ารับบริการได้โดยไม่ต้องมีใบส่งตัวในกรณีจำเป็น
นอกจากนี้ ในด้านการรับรู้สิทธิประโยชน์ พบว่า 71.8% รู้ว่ามีสิทธิรับบริการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคได้ เช่น ฉีดวัคซีนในเด็ก, ฝากครรภ์, คุมกำเนิด, ตรวจเบาหวาน, ความดันโลหิต, ตรวจมะเร็งปากมดลูก, วัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาลสำหรับ 7 กลุ่มเสี่ยง รวมถึง 61.8% รู้ว่ามีสิทธิรักษาโรคติดเชื้อโควิด-19
รวมถึง 57.0% ทราบว่ามีสิทธิรักษาโรคที่ต้องผ่าตัดและโรคที่มีค่าใช้จ่ายสูงได้ เช่น การรักษาโรคมะเร็งด้วยการฉายแสง ทำคีโมหรือยาเคมีบำบัด ผ่าตัดสมอง ผ่าตัดหัวใจ และรักษาโรคไตวาย, 56.3% รู้ว่าเมื่อได้รับความไม่สะดวกหรือไม่ได้รับบริการตามสิทธิ หรือถูกเรียกเก็บเงินโดยไม่มีสิทธิเรียกเก็บ หรือต้องจ่ายเพิ่มเติมในการใช้สิทธิที่ได้รับประชาชนสามารถยื่นเรื่องร้องเรียนได้ และ 54% ทราบว่ามีสิทธิรับบริการทางไกล พบหมอผ่านระบบเทเลเมดิซีน
ขณะเดียวกัน สปสช. ยังพบว่ามีสิทธิประโยชน์หลายด้านที่ประชาชนยังรับรู้น้อย โดยเฉพาะสิทธิที่เกี่ยวข้องกับกลุ่มเปราะบางและบริการเฉพาะทาง ไม่ว่าจะเป็น
- 46.5% รู้ว่าผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง ช่วยตัวเองไม่ได้มีสิทธิได้รับการดูแลด้านสุขภาพที่บ้าน
- 44.5% ทราบว่าถ้าเจ็บป่วยฉุกเฉินหรืออุบัติเหตุทั่วไป เข้ารักษาที่โรงพยาบาลที่เข้าร่วมกับ สปสช. ได้ทุกแห่ง
- 44.0% ทราบว่าผู้ป่วยโรคมะเร็งไปรับบริการที่ไหนก็ได้
- 43.5% รู้ว่าหากได้รับความเสียหายจากการรักษาสามารถยื่นคำร้องขอรับเงินช่วยเหลือเบื้องต้นได้
- 42.0% รู้ว่าผู้สูงอายุ ผู้พิการมีภาวะกลั้นปัสสาวะ/อุจจาระไม่ได้ มีสิทธิรับผ้าอ้อมผู้ใหญ่/แผ่นรองซับ/แผ่นเสริม ฯ
- 35.5% รับรู้ถึงสิทธิรับบริการแพทย์แผนไทย เช่น ยาสมุนไพร นวด อบ ประคบสมุนไพรเพื่อการรักษา
นับได้ว่าการเปิดเผยข้อมูลครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของความมุ่งมั่นเพื่อเพิ่มการรับรู้สิทธิของประชาชน ให้สามารถใช้สิทธิต่างๆ ภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้าได้อย่างทั่วถึง และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อสุขภาพของประชาชนในทุกกลุ่ม
