Gen ยัง Active 50+ เปิดเวทีขับเคลื่อนสุขภาพสูงวัย ชี้ “คนไม่รับวัคซีน” ทำภูมิคุ้มกันตก
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวันที่ 23 กันยายนที่ผ่านมา ภาคีเครือข่ายโครงการ Gen ยัง Active 50+ ร่วมจัดงานบูรณาการเชิงรุกเพื่อส่งเสริมสุขภาพเชิงป้องกันในระยะยาวของประเทศไทย ที่ โรงแรมสยามเคมปินสกี้ โดยมีกิจกรรมเสวนา “ส่งเสริมภูมิกาย สร้างเสริมภูมิใจ ให้วัย Gen ยัง Active 50+” โดยภาควิชาวิทยาศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ร่วมกับ บริษัท แกล็กโซ สมิท ไคล์น (ประเทศไทย) จำกัด, กรมควบคุมโรค กรมอนามัย สถาบันวัคซีนแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) และกรุงเทพมหานคร (กทม.) ร่วมจัด
นพ.ภาณุมาศ ญาณเวทย์สกุล อธิบดีกรมควบคุมโรค สธ. กล่าวว่า กรมควบคุมโรค ได้ทำงานเกี่ยวข้องกับการสาธารณสุขของประเทศ โดยสิ่งที่เราคุ้นเคยจะเป็นเรื่องของการรักษา แต่จริงๆ แล้วระบบสุขภาพยังมีอีก 3 ด้าน คือ การส่งเสริมสุขภาพ การป้องกันโรค และการฟื้นฟูสุขภาพ ทั้งนี้ กรมควบคุมโรคได้นำเอาองค์ประกอบของระบบสุขภาพดังกล่าวมาสร้างอัตลักษณ์ในการทำงาน ด้วยหลักการ “ตรวจจับเร็ว ตอบโต้ทัน ป้องกันได้” ให้ครอบคลุมทั้งโรคติดต่อและโรคไม่ติดต่อ
“อย่างโรคติดต่อที่เราจะต้องจับตาดูในช่วงนี้ เช่น โรคโปลิโอที่มีระบาดในประเทศ สปป.ลาว การติดเชื้อเอชไอวี (HIV) และเชื้อซิฟิลิสในเยาวชนไทยที่เพิ่มมากขึ้น ขณะเดียวกัน ก็ต้องดูแลให้ครอบคลุมถึงผู้สูงอายุ ที่สามารถเกิดได้ทั้งโรคติดต่อและโรคไม่ติดต่อ นอกจากนั้น ยังมีเรื่องของการตรวจสุขภาพประจำปีด้วย เพราะโรคต่างๆ ล้วนมาจากพฤติกรรมของเรา สำหรับโรคติดต่อในผู้สูอายุ ทุกวันนี้ป้องกันได้ด้วยวัคซีน เมื่อก่อนเราเน้นในเด็ก แต่ในอนาคต วัคซีนจะเข้ามาลดการป่วย การตายของผู้ใหญ่มากขึ้น ดังนั้น เราต้องให้ความรู้ประชาชนในเรื่องนี้ ว่าควรรับวัคซีนตามความเสี่ยง เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนป้องกันปอดอักเสบ วัคซีนอาร์เอสวี (RSV) วัคซีนงูสวัด เป็นต้น ส่วนโรคไม่ติดต่อ ก็เน้นเรื่องอาหาร ออกกำลังกาย ลดพฤติกรรมเสี่ยง แต่เรื่องพลัดตกหกล้มยังคงเป็นปัญหาของผู้สูงอายุ ทำให้เสียชีวิตภายใน 1 ปีหลังเกิดเหตุ ได้มากกว่าร้อยละ 50” นพ.ภาณุมาศ กล่าว
ด้าน ทพ.ณัฐพงค์ กันทะวงค์ ผู้อำนวยการสำนักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัย กล่าวว่า หลักการทำงานของกรมอนามัยจะเน้นในเรื่อง “ชะลอ ชรา ชีวายืนยาว” ด้วย 4 มาตราการหลัก คือ 1.สร้างเสริมคัดกรองประเมินความเสี่ยงให้กับผู้สูงอายุ เพื่อเข้าสู่ระบบการดูแลอย่างทั่วถึง 2.สร้างภูมิความรู้ โดยผู้สูงอายุต้องมีความรอบรู้ด้านสุขภาพเพื่อดูแลตัวเองได้ ไม่ว่าจะเป็นด้านสุขภาพกายหรือใจ รวมถึงการรอบรู้เท่าทันข่าวปลอม 3.สร้างภูมิกายภูมิใจ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีพฤติกรรมสุขภาพตาม 6 เสาหลักวิถีชีวิต ได้แก่ รับประทานอาหารที่สมดุลเหมาะสมกับโภชนาการ, มีกิจกรรมทางกายสม่ำเสมอ, จัดการความเครียดและการผ่อนคลาย, นอนหลับให้เพียงพอ, เลี่ยงบุหรี่และแอลกอฮอล์ และ สร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคนรอบข้างเพื่อให้ผู้สูงอายุประสบมีคุณค่าและเป็นส่วนหนึ่งของสังคม และ 4.สร้างภาคีเครือข่าย เพื่อให้เกิดความร่วมมือของหน่วยงาน
ขณะที่ นพ.นคร เปรมศรี ผู้อำนวยการสถาบันวัคซีนแห่งชาติ กล่าวว่า สิ่งสำคัญในการป้องกันโรคผู้สูงอายุคือ การสร้างภูมิคุ้มกันโรค แต่ขอย้ำว่าวัคซีนไม่ได้ช่วยรักษาชีวิต แต่การรับวัคซีนต่างหากที่จะช่วยรักษาชีวิต ดังนั้น ถ้าวัคซีนอยู่ในตู้เย็นก็ไม่ได้ช่วยป้องกันโรค ความสำคัญจึงมาอยู่ที่การรณรงค์ให้ได้รับวัคซีน ผู้สูงอายุเองก็ต้องมีความรู้เรื่องการรับวัคซีนว่าตัวเองควรได้รับวัคซีนอะไรบ้าง แต่ก็เป็นที่ต้องยอมรับว่าวัคซีนสำหรับผู้สูงอายุที่ไม่มีค่าใช้จ่ายยังมีน้อย ดังนั้น จะต้องประสานกับสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ในการสนับสนุนวัคซีนเข้าสู่รายการส่งเสริมป้องกันโรค เช่น วัคซีนงูสวัด ที่สถาบันวัคซีนฯ กำลังจะเร่งศึกษาความคุ้มค่าเพื่อเสนอไปยังสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ขณะเดียวกัน ปัจจุบันมีข่าวลือที่ทำให้เกิดความเชื่อผิดๆ ของวัคซีนมาตั้งแต่สมัยวัคซีนโควิด-19 เมื่อคนรับวัคซีนน้อยก็ทำให้เกิดการระบาดของโรคที่ป้องกันได้ด้วยวัคซีน เช่น หัด ไข้กรน คอตีบบาดทะยัก ฯลฯ ซึ่งพบว่าเป็นกลุ่มเด็กในเมืองที่ความเป็นจริงควรได้รับวัคซีนครบ สิ่งนี้สะท้อนถึงอัตราการรับวัคซีนป้องกันโรคของคนไทย ที่ตกลงอย่างมาก จึงต้องเร่งสร้างความเข้าใจ การตระหนักรู้ ลดความเชื่อผิดๆ ของวัคซีน เพื่อให้คนมารับวัคซีนมากขึ้น
นพ.วีระพันธ์ ลีธนะกุล รองเลขาธิการ สปสช. กล่าวว่า สปสช.ได้จัดสรรงบประมาณเชิงยุทธศาสตร์ด้านบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค (P&P : Prevention and Promotion) แยกจากงบรักษาพยาบาลเพื่อสนับสนุนการคัดกรองสุขภาพเชิงรุกในผู้สูงอายุ โดยที่ผ่านมา งบประมาณของ สปสช. เพิ่มทุกปี สำหรับปีงบประมาณ 2569 ได้รับเพิ่มขึ้นมากที่สุดตั้งแต่มี สปสช. โดยได้เพิ่มถึงร้อยละ 15 เป็นงบกว่า 2 แสนล้านบาท ส่วนการดูแลผู้สูงอายุได้เตรียมการมากว่า 10 ปี เดิมดูแลเฉพาะผู้ป่วยที่มีสิทธิบัตรทอง แต่ตอนนี้ขยายให้คนไทยทุกคน ปีงบประมาณ 2569 มีงบส่วนนี้เพิ่มจาก 2 เป็น 5 พันล้านบาท และงบประมาณซื้อวัคซีนเพิ่มขึ้นร้อยละ 12 แต่ก็ยังมีการเข้าถึงวัคซีนที่ลดลง ดังนั้น ต้องขอความร่วมมือในการสื่อสารว่า เมื่อประชาชนมีสิทธิประโยชน์แล้วต้องช่วยกันใช้ เราต้องไม่รอให้หมอไปเคาะประตู แต่เราต้องไปเคาะประตูสถานพยาบาลว่าเรามีสิทธิที่จะรับวัคซีนต่างๆ และสามารถเช็กสิทธิของตัวเองได้ผ่านแอพพลิเคชั่น “เป๋าตัง”
รศ.ทวิดา กมลเวชช รองผู้ว่าฯ กทม. กล่าวว่า ปัจจุบันกรุงเทพฯ มีผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป มากกว่า 1.3 ล้านคน หรือร้อยละ 23.73 ของประชากร ภายใต้นโยบาย “9 ดี 9 ด้าน” โดยหนึ่งในนั้นมีมิติสุขภาพดี กทม.จึงได้จัดตั้งชมรมผู้สูงอายุ “Active Aging” ครบทั้ง 50 เขต รวม 491 ชมรม มีสมาชิกมากกว่า 5 หมื่นคน นอกจากนั้นยังดำเนินโครงการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวเชิงป้องกัน เช่น การฝึกกล้ามเนื้อเพื่อป้องกันการหกล้มและการฝึกความจำเพื่อลดความเสี่ยงสมองเสื่อม ซึ่งผลดำเนินงานพบว่า ผู้เข้าร่วมมีสมรรถภาพร่างกายดีขึ้นกว่าร้อยละ 70 ขณะเดียวกัน มีผู้สูงอายุใน กทม. เขารับวัคซีนไข้หวัดใหญ่มากกว่า 1.9 แสนคน
ศ.นพ.อภิชาติ อัศวมงคลกุล คณบดีคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล และที่ปรึกษาโครงการ Gen ยัง Active 50+ กล่าวว่า การเตรียมความพร้อมเพื่อรองรับสังคมสูงวัยอย่างมีคุณภาพ เป็นภารกิจที่สำคัญอย่างยิ่ง ภาควิชาเวชศาสตร์ป้องกันและสังคม คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ได้ร่วมกับบริษัท แกล็กโซ สมิท ไคล์น (ประเทศไทย) จำกัด หรือ GSK ได้ขับเคลื่อนโครงการ Gen ยัง Active 50+ แต่ได้รูปแบบ Public Private Partnership พร้อมบูรณาการความร่วมมือกับพันธมิตรภาครัฐและเอกชน เพื่อเสริมสร้างองค์ความรู้ความปลอดภัยด้านสุขภาพและการป้องกันโรคที่ถูกต้องแก่ประชาชน โดยเฉพาะผู้สูงอายุและคนวัย 50 ปีขึ้นไป เพื่อลดความเสี่ยงของโรคและการเจ็บป่วยในอนาคต
ทั้งนี้ โครงการ Gen ยัง Active 50+ เริ่มดำเนินการตั้งแต่ปี 2566 จนถึงปัจจุบัน ถ้าจัดทำศูนย์รวมข้อมูลด้านสุขภาพที่ถูกต้องและเชื่อถือได้ผ่านแพลตฟอร์มที่เข้าถึงง่าย คือ เว็บไซต์ www.GenYoungActive.com และไลน์บัญชีทางการ @GenYoungActive ประกอบด้วยความรู้เกี่ยวกับโรคภัยไข้เจ็บและการป้องกันโรค กิจกรรมที่น่าสนใจ และบทสัมภาษณ์เพื่อสร้างแรงบันดาลใจจากวัย 50+ ที่มีชีวิตแอคทีฟอยู่เสมอ
