จิตแพทย์ เปิดคำอธิบาย ดูข่าวน้ำท่วมใต้ ทำไมรู้สึกหดหู่ เจ็บเหมือนตัวเองทำผิด
จากสถานการณ์อุทกภัยน้ำท่วมฉับพลันที่เกิดขึ้น ส่งผลกระทบให้เกิดความเสียหายต่อความเป็นอยู่ของพี่น้องประชาชน สถานการณ์น้ำท่วมครั้งนี้ นอกจากจะส่งผลกระทบต่อ ทรัพย์สิน ร่างกายแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อสภาพจิตใจของประชาชนที่ประสบภัย และประชาชนที่รั[ข่าวสารด้วย
อ่านข่าว – กรมอุตุ เตือน 7 จว.ใต้ รวมสงขลา ฝนยังตกหนัก ส่วนเหนือ อีสาน กลาง อากาศเย็นถึงหนาว
เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี ได้โพสต์ถึงเรื่องนี้ผ่านเฟซบุ๊กเพจ “คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา” ระบุว่า
ถ้าดูข่าวแล้วใจหดหู่ เจ็บเหมือนตัวเองทำผิด – นี่คือคำอธิบายที่อาจช่วยท่านได้
ในวันที่ภาคใต้-โดยเฉพาะ หาดใหญ่-กำลังเผชิญน้ำท่วมใหญ่ มีคนหลายแสนได้รับผลกระทบ ขณะเดียวกันในฟีดของหลายๆ คนก็เต็มไปด้วยความรู้สึกที่พูดไม่ออก เช่น…
“ทำไมฉันสบายดี ในขณะที่คนอื่นกำลังเดือดร้อน?”
“ฉันรู้สึกผิดที่บ้านฉันยังแห้ง และยังมีไฟฟ้าใช้งาน”
ภาวะนี้ทำให้หมอเป็นห่วงมากครับ
นี่คือ Survivor’s Guilt – ความรู้สึกผิดที่รอดพ้น มันไม่ได้แปลว่าเราใจร้าย แต่มันแปลว่า เรายังมีหัวใจที่รู้สึกกับความเจ็บปวดของผู้อื่น
แม้เราไม่ได้อยู่ในเหตุการณ์โดยตรง แต่ “ความเจ็บปวดแบบซึมซับ” เกิดขึ้นได้ง่ายในยุคที่เราเห็นภาพบ้านจมน้ำ เด็กอพยพ หรือผู้สูงอายุรอความช่วยเหลือ
สมองส่วน Mirror Neuron ทำงานเหมือนเรายืนอยู่ตรงนั้นจริงๆ นี่คือเหตุผลว่าทำไมเราหนักใจ ทั้งที่ตัวเราไม่ได้ถูกน้ำท่วมเลยครับ
งานวิจัยยังพบว่ากว่า 60% ของคนที่ “อยู่ไกลเหตุการณ์” มักรู้สึกผิดแบบไม่รู้ตัว นี่ไม่ใช่อารมณ์ผิดปกติ แต่คือสัญญาณของความเห็นอกเห็นใจที่ลึกมากครับ
แต่ความรู้สึกผิด…ไม่เคยช่วยใครรอดจากน้ำท่วมได้ มันไม่ทำให้น้ำลด ไม่ช่วยให้ใครปลอดภัยขึ้น สิ่งที่ช่วยได้จริงคือ การกระทำเล็กๆ เช่น… *แชร์ข้อมูลที่ถูกต้อง * ส่งกำลังใจ บริจาค หรือเปิดพื้นที่ให้คนระบาย
อารมณ์ที่แปรเป็นพลัง จะมีค่ากว่าอารมณ์ที่เรากดทับไว้เสมอครับ
ถ้ารู้สึกผิด…ลองเปลี่ยนเป็น 3 สิ่งนี้แทน
- Awareness – รับรู้
บอกตัวเองว่า “เรากำลังรู้สึกผิด” – แค่นี้อารมณ์ก็เบาลง 20-30%
- Empathy – เห็นใจแบบไม่กดตัวเอง
ไม่ใช่ “เขาแย่–เราดี” แต่คือ “เรารับรู้ความเจ็บปวดของเขา”
- Action – การลงมือทำเล็กๆ
ไม่ต้องยิ่งใหญ่
- โพสต์กำลังใจ
- แชร์ข้อมูลอพยพ
- บริจาคเงิน ส่งอาหาร น้ำดื่ม อุปโภค
- หรือภาวนาเงียบๆ ให้ผู้ประสบภัยปลอดภัย
บางครั้งสิ่งเล็กๆ เหล่านี้ คือสิ่งที่ “พยุงหัวใจของคนลอยคอในน้ำ” ได้จริงครับ
ความปลอดภัยของเรา ไม่ได้ลดทอนความเจ็บปวดของใคร และความเจ็บปวดของคนอื่น ก็ไม่ได้ทำให้ความปลอดภัยของเราผิดความหมาย สิ่งสำคัญคือ เรารู้สึก และเราเห็นใจ นี่แหละคือความงดงามของความเป็นมนุษย์ครับ
ถ้าเริ่มใจเหนื่อยจากข่าว หายใจไม่อิ่ม ใจคอไม่ดี
อาจถึงเวลาวางโทรศัพท์ลงก่อน
เพราะเราจะช่วยใครได้ ก็ต่อเมื่อใจเรายังพอเหลือพื้นที่ครับ
หมอขอส่งแรงใจให้ผู้ประสบภัยทุกท่านปลอดภัยทุกคนครับ
