กรมทรัพยากรน้ำ เสิร์ฟความยั่งยืน แหล่งผักปลอดสารพิษ ดินแดนโอโซน วังน้ำเขียว

กรมทรัพยากรน้ำ เสิร์ฟความยั่งยืน แหล่งผักปลอดสารพิษ ดินแดนโอโซน วังน้ำเขียว

นิคมเศรษฐกิจพอเพียง อำเภอวังน้ำเขียว จังหวัดนครราชสีมา เป็นแหล่งปลูกผักและผลไม้ที่สำคัญด้วยการจัดสรรพื้นที่ทำกินให้แก่เกษตรกร จนเกิดการรวมตัวเป็นวิสาหกิจชุมชนกลุ่มใหญ่

ถึงแม้ วังน้ำเขียว จะได้ชื่อว่าเป็น ดินแดนแห่งโอโซน และแหล่งผลิตสินค้าเกษตรคุณภาพที่มีข้อได้เปรียบทางภูมิศาสตร์

แต่เกษตรกรยังคงแบกรับต้นทุนด้านการจัดการน้ำอย่างเลี่ยงไม่ได้

เพื่อบรรเทาปัญหาการจัดการน้ำ พร้อมสนับสนุนหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง กรมทรัพยากรน้ำ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้ดำเนินการก่อสร้างระบบการกระจายน้ำด้วยพลังงานแสงอาทิตย์

สุมิต สีสา ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรที่ 5 กรมทรัพยากรน้ำ กล่าวว่า พื้นที่นิคมเศรษฐกิจพอเพียง อยู่ในเขตพื้นที่ของ ส.ป.ก. ซึ่งรัฐได้จัดสรรที่ดินทำกินให้กับราษฎรที่ไม่มีที่ดินทำกินมาใช้ประโยชน์ในพื้นที่ ชาวบ้านก็ได้ ทำการเกษตรเป็นหลัก เป็นเกษตรอินทรีย์ส่วนใหญ่ แต่ก็ยังประสบปัญหาในเรื่องของการใช้น้ำ เพราะว่าแหล่งน้ำจะอยู่ไกล ห่างไกลจากพื้นที่เกษตรกรรม

สุมิต สีสา

“ชาวบ้านจึงได้มีการรวมตัวกันไปขอรับสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานทรัพยากรน้ำที่ 5 กรมทรัพยากรน้ำ ให้มาดำเนินการก่อสร้างระบบกระจายน้ำด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ ทางเราก็ได้เข้ามาดำเนินการสำรวจออกแบบแล้วก็จัดทำโครงการแล้วเสร็จเมื่อปี 2564 นะครับ ซึ่งปัจจุบันก็ชาวบ้านก็ได้มีการใช้ประโยชน์จากโครงการได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ เป็นการสะท้อนถึงพันธกิจของกรมทรัพยากรน้ำนะครับในเรื่องของการอนุรักษ์ฟื้นฟูแหล่งน้ำ และรักษาระบบนิเวศแหล่งน้ำในพื้นที่  ให้ชาวบ้านได้ใช้ประโยชน์จากโครงการนะครับ ซึ่งกรมทรัพยากรน้ำก็มีความมุ่งมั่นที่จะเข้าไปในทุกพื้นที่ เพื่อให้ชาวบ้านได้รับโครงการ ได้รับประโยชน์อย่างแบบนี้ ได้อย่างทั่วถึง”ผู้อำนวยการสำนักงานทรัพยากรที่ 5 กรมทรัพยากรน้ำ กล่าว

ด้วยแนวคิดการฟื้นฟูแหล่งน้ำเดิมให้เก็บกักน้ำได้เต็มที่ พร้อมติดตั้งระบบกระจายน้ำที่ขับเคลื่อนด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ จึงเป็นกุญแจสำคัญในการลดต้นทุน ให้กับเกษตรกรอย่างแท้จริง มีพื้นที่รับประโยชน์การเกษตร 550 ไร่ ราษฎร 68 ครัวเรือน

แต่เนื่องจากสภาพภูมิประเทศของตำบลวังน้ำเขียว เป็นพื้นที่ของภูเขา แหล่งน้ำจากพื้นที่การเกษตรพวกสูงห่างกันอยู่ประมาณ 40 เมตร เพราะฉะนั้นการออกแบบปั๊มน้ำ จึงต้องคิดถึงแรงดันให้เพียงพอ

ซึ่งหลักการ ของกรมทรัพยากรน้ำ ได้ออกแบบไว้ส่วน 2 สเต็ปด้วยกัน คือ สเต็ปที่ 1 สูบน้ำจากแหล่งน้ำขึ้นมาพักที่ถังน้ำใส เพื่อจะพักไว้ก่อนมีขนาดอยู่ที่ประมาณ 300 ลูกบาศก์เมตร อีกสเต็ปจะสูบขึ้นหอถังสูงขนาด 20 ลูกบาศก์เมตร เสร็จแล้ว ก็กระจายน้ำเข้าสู่พื้นที่การเกษตร

เพราะนั้นเกษตรกรก็จะใช้น้ำจากหัวจ่าย กระจายตามแปลงเกษตรต่างๆ ซึ่ง ออกแบบครอบคลุมไว้ประมาณ 500 กว่าไร่

หลักการของกรมทรัพยากรน้ำจะเน้นเกี่ยวกับโซล่าเซลล์ คือเป็นพลังงานสะอาด

ผลชัดเจนก็คือชาวบ้านไม่ต้องไปจ่ายค่าไฟฟ้า

เพราะฉะนั้นชาวบ้าน ลงทุนเกี่ยวกับพวกปุ๋ยก็ลงทุนไป แต่เรื่องไฟฟ้า เรื่องน้ำ ตัดไปเลย ค่าใช้จ่ายเท่ากับศูนย์ เพราะเป็นการพึ่งพาของพลังงานแสงอาทิตย์เป็นหลัก

นายชุณห์ ศิริชัยคีรีโกศล ประธานสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา กล่าวว่า พื้นที่นิคมเศรษฐกิจพอเพียง เป็นชื่อที่ตั้งขึ้นมา โดยเอาหลักการของพ่อหลวงเรามา เพราะพระองค์ทรงเป็นผู้ริเริ่ม ให้ชาวบ้านทำเรื่องนี้ ทำให้เรามีความเป็นอยู่อย่างพอเพียงและยั่งยืน

ชุณห์ ศิริชัยคีรีโกศล

“ต้องขอบคุณกรมทรัพยากรน้ำที่ 5 ที่ได้ลงมาพื้นที่และมาอนุเคราะห์ทำเรื่องนี้ให้ ชาวบ้านเพิ่มรายได้ ลดค่าใช้จ่าย เราเองตั้งใจว่า อยากทำตรงนี้อยากจะให้ทำเป็นโครงการหนึ่งของจังหวัดนครราชสีมา คือเป็นศูนย์การเรียนรู้ตามแนวทางโครงการพระราชดำริ  ผักที่ปลูกแล้วส่งแล้วเป็นผักที่เขาไว้วางใจ เพราะว่าเป็นผักที่ปลูกแล้วมีการให้คณะกรรมการบอกว่าต้องไร้สารพิษ แปลงผักที่ท่านมองเห็นนี่นะครับ ก็จะเป็นแปลงผักที่ไม่มีสารพิษนะครับ นี่ก็เป็นที่มาที่ไปของโครงการนี้ครับ

 เมื่อก่อนเราใช้เป็นพลังงานไฟฟ้าแบบร้อยเปอร์เซ็นต์นะครับ ซึ่งทำให้ต้นทุนของเกษตรกรและชาวบ้าน ทั้งอุปโภคบริโภคและภาคเกษตรเนี่ย มีต้นทุนที่ค่อนข้างสูงมาก/ 00:45 แต่หลังจากที่ทางกรมทรัพยากรน้ำได้มาติดตั้งระบบตัวเนี่ยช่วยเรา ซึ่งเป็นระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ด้วยนะครับ ก็ทำให้การใช้น้ำของพี่น้องเกษตรกรนะครับ รวมถึงการผลิต การอุปโภคบริโภค การปลูกพืชปลูกผักต่าง ๆ  ทำให้ต้นทุนเนี่ยลดลง และยังสามารถเพิ่มปริมาณพื้นที่การเพาะปลูกได้นะครับ ก็ทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการขายผลผลิต

อีกทางหนึ่งด้วย นั่นหมายความว่า ทั้งลดต้นทุนและเพิ่มรายได้ให้กับชาวบ้านและเกษตรกรครับ ก็ถือว่าเป็นประโยชน์กับชาวบ้านและพี่น้องเกษตรกรอย่างมากครับผม

ศิวดล อุปพงศ์

ศิวดล อุปพงศ์ ผู้อำนวยการส่วนพัฒนาและฟื้นฟูแหล่งน้ำ กล่าวว่า กรมฯไม่ได้มองว่าเรามาก่อสร้างระบบกระจายน้ำที่มีขนาดใหญ่ หรือก่อสร้างแล้วเสร็จแล้วก็แล้วเลย ความสำเร็จของโครงการก็คือการได้มอบโครงการให้กับชาวบ้าน แล้วชาวบ้านได้ใช้ประโยชน์จากโครงการ ลดค่าใช้จ่าย เพิ่มรายได้ แล้วก็มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น สิ่งเหล่านี้ที่เราตระหนักในเรื่องของความสำเร็จของโครงการ เป็นความภาคภูมิใจของกรมทรัพยากรน้ำของเรา

วัลลภ จันทรประภาส เกษตกรปลูกผักในพื้นที่ กล่าวว่า รู้สึกว่ากรมทรัพยากรมาช่วยเหลือดีขึ้น ถ้าไม่มีน้ำกรมทรัพยากร เราก็ทำผักไม่ได้ หรือทำได้ แต่ต้องใช้เงินลงทุนไปกับค่าไฟจำนวนมาก ตอนนี้ ไม่ต้องจ่ายค่าไฟเหมือนแต่ก่อน เพราะ มีระบบโซลาเซล และการกระจายน้ำถึงแปลงผักของเรา จะทำอะไรก็ได้ น้ำมันเพียงพอ แล้วใช้ในครัวเรือน ใช้ในแปลง ใช้อะไรครบหมดทุกอย่าง

“ถ้าเกิดว่าเราไม่มีน้ำ เราก็ไม่สามารถอยู่ที่นี่ได้ เราก็ต้องไปหารับจ้าง แต่พอมีน้ำ น้ำเป็นสำคัญมากกับชีวิตของเราเลย เราสามารถอยู่ทำผัก มีไร่เดียว สองไร่ เราก็สามารถอยู่ อยู่ที่บ้านเราได้ เราไม่ต้องไปรับจ้าง  (เปิดหน้ามุมแคบ) แต่ก่อนป้าเป้าอ่ะรับจ้าง ต้องไปหาของานเขาทำ แต่ตอนนี้ เรามีน้ำ มีที่ทำผัก ส.ป.ก. ให้ที่ แล้วก็ มีต้นทุน คือ มีน้ำให้เริ่มแรก  แล้วกรมทรัพยากรน้ำก็มาช่วยเพิ่มเติมอีก ก็คือให้ชีวิตกับพวกเรา ป้าเป้าดีใจมากๆ เลย อยากขอขอบคุณมากๆ เลย”วัลลภ กล่าว

การสร้างระบบกระจายน้ำเพื่อสนับสนุนชุมชนได้ใช้ประโยชน์ด้วยนวตกรรมที่ยั่งยืน เป็นอีกกลไกลเพื่ออนุรักษ์หรือฟื้นฟูแหล่งน้ำต้นทุนจากธรรมชาติ

นี่คือต้นแบบของการพัฒนาอย่างยั่งยืน ที่กรมทรัพยากรน้ำยังคงเดินหน้าต่อไป เพื่อชีวิตที่ดีกว่าของเกษตรกร