สบส.เล็งปั้นผู้นำปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ 7.5 หมื่นคนทั่วปท. ตั้งเป้า ‘1 อสม. 10 คนเสี่ยง’
วันนี้ (17 กุมภาพันธ์ 2569) ทพ.อาคม ประดิษฐสุวรรณ รองอธิบดีกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) เปิดเผยว่า สบส.พัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) สู่ อสม.ผู้นำการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ตั้งเป้า อสม. 1 คน ดูแลประชาชนกลุ่มเสี่ยงหรือผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) จำนวน 10 คน เพื่อเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการป้องกันโรค NCDs ในระดับชุมชน
ทพ.อาคมกล่าวว่า การพัฒนา อสม.ครั้งนี้ มุ่งเสริมศักยภาพให้ อสม.ทำหน้าที่เป็นผู้นำการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของคนในชุมชน โดยบูรณาการการทำงานร่วมกับศูนย์ NCDs ประจำหมู่บ้าน และร่วมขับเคลื่อนตำบลจัดการสุขภาพให้ครอบคลุมทุกหมู่บ้าน อย่างน้อยหมู่บ้านละ 1 คน รวมทั้งสิ้น 75,086 คน ทั่วประเทศ เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีพฤติกรรมสุขภาพที่ดี ซึ่งการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ถือเป็นหัวใจสำคัญของการป้องกันโรค NCDs โดยยึดหลัก “สร้างพฤติกรรมใหม่ เสริมพฤติกรรมเดิม และลด เลิก พฤติกรรมเสี่ยง”
“อสม. จะมีบทบาทสำคัญในการสร้างแรงจูงใจ เสริมทักษะ สนับสนุนการดูแลสุขภาพ และเป็นต้นแบบด้านสุขภาพให้กับประชาชนในชุมชน โดยจะได้รับการอบรมตามหลักสูตร อสม.ผู้นำการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ ระยะเวลาอบรมรวม 12 ชั่วโมง แบ่งการเรียนรู้ออกเป็น 5 บท ได้แก่ บทที่ 1 บทบาทและความสำคัญของ อสม.ในฐานะผู้นำด้านการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ บทที่ 2 กระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ การวิเคราะห์ปัจจัย และการออกแบบกิจกรรม บทที่ 3 เทคนิคการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม บันได 6 ขั้นสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เหมาะสมกับกลุ่มเสี่ยงและผู้ป่วย บทที่ 4 การสื่อสารเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพในชุมชนอย่างสร้างสรรค์ และบทที่ 5 การดูแลตนเองตามหลักเวชศาสตร์วิถีชีวิต การดูแลตนเองไม่ใช่เรื่องยาก แต่ต้องอาศัย “ความสม่ำเสมอ” การปรับ วิถีชีวิต จะช่วยให้ห่างไกลจากโรค NCDs สำหรับผู้ป่วยการปรับพฤติกรรมควบคู่การทานยาอย่างต่อเนื่อง จะช่วยควบคุมโรคได้ดี นำไปสู่การมีสุขภาพแข็งแรงและอายุยืนยาว ทั้งนี้ อสม.ที่เข้ารับการอบรมจะต้องผ่านการทดสอบก่อนและหลังเรียน มีเวลาเรียนและได้คะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 จึงถือว่าผ่านการอบรม” ทพ.อาคม กล่าว
รองอธิบดี สบส. กล่าวว่า อสม.ไม่ใช่เพียงผู้ให้ความรู้ แต่เป็นเพื่อน เป็นโค้ช และเป็นต้นแบบด้านสุขภาพของคนในชุมชน การยกระดับศักยภาพ อสม.จึงถือเป็นการลงทุนด้านการป้องกันโรคที่คุ้มค่า สร้างการดูแลสุขภาพเชิงรุก ลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรัง มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ตลอดจนช่วยลดการเจ็บป่วย การสูญเสีย และภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพอย่างยั่งยืน พร้อมเสริมสร้างสุขภาวะที่ดีในระดับชุมชน
ด้าน น.ส.มะลิ ไพฑูรย์เนรมิต ผู้อำนวยการกองสุขศึกษา กล่าวว่า สบส.มุ่งหวังให้ อสม.ที่ผ่านการอบรมหลักสูตรนี้ ได้แสดงพลังในการจัดการพฤติกรรมเสี่ยงด้านสุขภาพของประชาชนร่วมกับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) มีบทบาทสำคัญ ได้แก่ คัดกรองและคัดเลือกประชาชนกลุ่มเสี่ยงหรือผู้ป่วยโรคเรื้อรังในชุมชน จำนวน 10 คน ต่อ อสม. 1 คน เพื่อร่วมกันวางแผน ออกแบบกิจกรรม และประเมินผลการปรับเปลี่ยนฤติกรรมสุขภาพ จากนั้น อสม.จะบันทึกข้อมูลกลุ่มเสี่ยงในระบบติดตามการดำเนินงานผ่านระบบ Smart อสม. และรายงานผลการดำเนินงานทุก 3 เดือน พร้อมรายงานผลการดำเนินงานจำนวน 2 ครั้ง คือ วันที่ 15 เมษายน 2569 และวันที่ 15 กรกฎาคม 2569 ซึ่ง สบส.จะติดตามผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง
