นพ.ยง ย้อนอดีต ‘ไข้หวัดนก’ ระบาดใหญ่ในไทย ปี’47-49 เสือติดเชื้อตายจาก H5N1 เพียบ ติดต่อจากเสือสู่เสือ ต้องทำลายทิ้งทั้งฝูง ป้องกันการแพร่กระจาย

เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ศาสตราจารย์นายแพทย์ยง ภู่วรวรรณ ราชบัณฑิต สำนักวิทยาศาสตร์ ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ระบุทางเฟซบุ๊กส่วนตัว Yong Poovorawan กรณีเสือตายเป็นหมู่มากจากโรคอะไร??

ศ.นพ.ยงเปิดเผยว่า นึกถึงความหลังที่ได้ต่อสู้กับโรคระบาด ในปลายปี พ.ศ2546 มีการตายของเสือที่บึงฉวาก 4 ตัว เช่นเดียวกันกับการออกข่าวในช่วงนี้ มีการตายของเสือเป็นจำนวนมากว่าเกิดจากไข้หัดแมวบ้าง ไข้หัดสุนัขบ้าง ในปัจจุบันการตรวจหาไวรัสชนิดต่างๆ ทำได้ง่ายมากและรวดเร็ว

ในปีนั้น 20 กว่าปีมาแล้ว ก็สงสัยแบบนี้เช่นเดียวกัน มีการส่งตัวอย่างมาที่ศูนย์ให้ตรวจไข้หัดสุนัข ไข้หัดแมวเช่นเดียวกัน แต่เนื่องจากการถอดรหัสพันธุกรรมได้ทำอย่างรวดเร็วและให้ผลลบ ประกอบกับมีการระบาดของไข้หวัดนก จึงได้มีการตรวจไข้หวัดนก H5N1 จึงทำให้ทราบว่าเสือตายจากไข้หวัดนก เพราะกินโครงไก่ที่มีเชื้อไข้หวัดนก หรือไข้หวัดนกในไก่นั่นเอง

ต่อมาในเดือนตุลาคม 2547 เหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น เกิดการตายหมู่ของเสือที่สวนเสือศรีราชา ค่อยๆ ตายใน 1 ฝูง จาก 40 ตัวเป็น 50 60 และจะเข้าสู่ 70 ตัว การตรวจก็พบว่าเป็นไข้หวัดนก H5N1 ที่เกิดจากการเอาโครงไก่ดิบให้กิน และหลังจากนั้นถึงแม้จะเปลี่ยนเป็นหมู และพยายามรักษาด้วยยา oseltamivir ในเสือ ก็ไม่ประสบความสำเร็จ มีการตายเพิ่มขึ้นจากการติดต่อระหว่างเสือสู่เสือ จึงในที่สุดต้องมีการทำลายเสือทั้งฝูง รวมเสือที่ตายเองด้วย ถึง 147 ตัว นับเป็นเรื่องน่าเศร้าอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเห็นสัตว์ใหญ่ป่วยและทนทุกข์ทรมาน 2-3 วันก็เสียชีวิต

การทำลายทั้งฝูงเพื่อไม่ให้แพร่กระจายไปอีก 2 ฝูงที่เหลือ ซึ่งขณะนั้นมีเสือทั้งสิ้น 400 กว่าตัว ก็สามารถป้องกันเสือ อีก 2 ฝูงไว้ได้สำเร็จ กลุ่มเราได้รายงานเผยแพร่ในวารสารระดับนานาชาติไว้เป็นจำนวนมาก เป็นข้ออ้างอิงที่ดีมากเพราะเป็นการพบครั้งแรก และพบการระบาดจากเสือสู่เสือ และมีการพบในแมวและสุนัขได้เช่นเดียวกัน จึงไม่แปลกในปัจจุบันในยุโรปและอเมริกาพบได้เช่นเดียวกันในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม

การระบาดใหญ่ของไข้หวัดนกในประเทศไทยในปี 2547 ถึง 2549 เป็นเรื่องใหญ่โตมาก เพราะมีการสูญเสียทางเศรษฐกิจเป็นจำนวนมาก มีการทำลายสัตว์ปีกมากกว่า 100 ล้านตัว และบุคคลทั่วไปก็กลัวว่าโรคจะข้ามมาคน การระบาดในประเทศไทยทำให้มีผู้ป่วยทั้งสิ้น 25 ราย และเสียชีวิต 17 ราย นับว่าเป็นโรคที่มีอัตราการเสียชีวิตสูง

ใน 2 ปีที่ผ่านมานี้ การระบาดของไข้หวัดนกได้เกิดขึ้นทั่วโลก โดยเฉพาะในยุโรปและอเมริกา และก็พบได้ในประเทศเขมร แต่ไม่มีการรายงานในประเทศไทย