กรมแพทย์แผนไทยฯ ลุย 5 ยุทธศาสตร์ยกระดับ ‘กระท่อม’ สู่สมุนไพรเศรษฐกิจระดับโลก
วันนี้ (10 มิถุนายน 2569) นพ.เทวัญ ธานีรัตน์ รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) เปิดเผยว่า พืชกระท่อม หรือ Mitragyna speciosa เป็นสมุนไพรพื้นเมืองที่มีความผูกพันกับวิถีชีวิตและภูมิปัญญาแพทย์แผนไทยมาอย่างยาวนาน หลังการปลดล็อกจากบัญชียาเสพติดในปี 2564 ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่เปิดโอกาสให้เกิดการศึกษาวิจัย การสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ และการพัฒนาเชิงพาณิชย์อย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะเมื่อกระท่อมได้รับการผลักดันให้เป็น 1 ในสมุนไพรเป้าหมาย (Herbal Champions) ของประเทศในปี 2566 กรมการแพทย์แผนไทยฯ จึงจัดทำ “แผนวิจัยและพัฒนาพืชกระท่อมแห่งชาติ” เพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนา อย่างเป็นระบบและได้มาตรฐานสากล มุ่งวิเคราะห์สถานการณ์งานวิจัย ระบุช่องว่างองค์ความรู้ และสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน เพื่อพัฒนานวัตกรรมที่พิสูจน์ได้ทั้งด้านประสิทธิภาพและความปลอดภัย ยกระดับผลิตภัณฑ์กระท่อมไทย สู่การแข่งขันในตลาดโลก
นพ.เทวัญ กล่าวว่า จากการวิเคราะห์งานวิจัยพืชกระท่อมในประเทศไทย พบว่า มีผลงานวิจัยรวม 331 เรื่อง โดยส่วนใหญ่กระจุกตัวในด้านเภสัชวิทยาและความปลอดภัย ร้อยละ 32.9 และด้านวิทยาศาสตร์พื้นฐานและการเกษตร ร้อยละ 31.1 โดยมีมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) เป็นหน่วยงานหลักในการขับเคลื่อนงานวิจัย ขณะที่แผนวิจัย ฉบับใหม่จะมุ่งเติมเต็มช่องว่างสำคัญ เช่น มาตรฐานความปลอดภัย มาตรฐานผลิตภัณฑ์ การศึกษาผลกระทบระยะยาว ในเยาวชน และการทดสอบทางคลินิกตามมาตรฐานสากล
“สำหรับการขับเคลื่อนกระท่อมไทย กรมการแพทย์แผนไทยฯ กำหนด 5 ยุทธศาสตร์หลัก ประกอบด้วย 1.ด้านการเกษตรและวิทยาศาสตร์พื้นฐาน พัฒนาสายพันธุ์และควบคุมคุณภาพวัตถุดิบ 2.ด้านเภสัชวิทยาและความปลอดภัย เร่งศึกษาฤทธิ์ทางยาและการทดลองทางคลินิก 3.ด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ใช้นวัตกรรมขั้นสูง เช่น นาโนเทคโนโลยี และศึกษาความปลอดภัยร่วมกับยาแผนปัจจุบัน 4.ด้านนโยบาย กฎหมาย และสังคม สร้างสมดุลระหว่างเศรษฐกิจและการคุ้มครองสุขภาพประชาชน 5.ด้านเทคโนโลยีขั้นสูง นำ AI และเภสัชพันธุศาสตร์มาใช้พัฒนาการแพทย์อย่างแม่นยำ เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กระท่อมไทยในระดับนานาชาติ” นพ.เทวัญ กล่าว
รองอธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยฯ กล่าวว่า ในระยะต่อไป กรมการแพทย์แผนไทยฯ พร้อมเดินหน้าบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานสำคัญ อาทิ กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) และ สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ป.ป.ส.) รวมถึงมหาวิทยาลัยทั่วประเทศ เพื่อลดความซ้ำซ้อนด้านงานวิจัยและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งบประมาณ โดยตั้งเป้าผลักดัน “กระท่อมไทย” ให้เป็นพืชเศรษฐกิจใหม่ สร้างรายได้แก่ประเทศควบคู่กับความปลอดภัยของสังคมอย่างยั่งยืน ผู้สนใจสามารถศึกษารายละเอียด “แผนวิจัยและพัฒนาพืชกระท่อมแห่งชาติ” ฉบับเต็ม ได้ที่เฟซบุ๊กสถาบันวิจัยการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก โทรศัพท์ 0 2591 7007 ต่อ 2707 หรือลิงก์ https://drive.google.com/file/d/1IbiLUwSeQh-aNeFMGrvpc-lnEP-WlL6s/view?usp=sharing
