นักวิชาการเผย ปรากฏการณ์โดมความร้อน-เกาะความร้อนเมือง-ซุปเปอร์เอลนีโญ ทำเอเชียอุณหภูมิสูงผิดปกติ
วันที่ 28 มิถุนายน นายสนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการสิ่งแวดล้อม ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์เฟซบุ๊ก อธิบายสาเหตุที่ฤดูร้อน-ฤดูฝน มีอุณหภูมิสูงกว่าปกติ โดยระบุว่า
ทำไม ช่วงนี้ภูมิภาคเอเชียถึงร้อนผิดปกติ
เดือนมิถุนายน 2026 เอเชียใต้(ประเทศอินเดีย,บังคลาเทศ) อุณหภูมิร้อนถึง 46.9°C ส่วนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ไทยและมาเลเซีย) ช่วงฤดูร้อนของประเทศไทยดันอุณหภูมิในภูมิภาคให้พุ่งสูงเกิน 42- 43 องศาเซลเซียส
สาเหตุหลักที่ทำให้ภูมิภาคเอเชียเผชิญกับสภาพอากาศร้อนจัดผิดปกติในปี 2026 ในช่วงนี้เป็นการผสานกันระหว่าง ภาวะโลกเดือด (Global Warming) และการก่อตัวของปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญ (Super El Niño) ที่ทวีความรุน แรงขึ้นอย่างรวดเร็วรวมทั้งปัจจัยต่างๆดังนี้
1. การกลับมาของ ซูเปอร์เอลนีโญ 2026
1.1ความร้อนสะสมในชั้นบรรยากาศเกิดจากอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหา สมุทรแปซิฟิกที่พุ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยถึง 2 องศาเซลเซียส
1.2.การปลดปล่อยพลังงานมหาศาล มวลน้ำอุ่นที่ไหลย้อนกลับมาทางตะวันออกทางทวีปอเมริกาใต้ คายความร้อนเข้าสู่ชั้นบรรยากาศโดยตรง
1.3.ฝนทิ้งช่วง ปรากฏการณ์นี้ทำให้ลมค้าอ่อนกำลังลง ส่งผลให้ปริมาณฝนในภูมิภาคเอเชียและอาเซียนลดลงถึง 30-40% เกิดความแห้งแล้งและสะสมความร้อนบนแผ่นดินยาวนาน
2. ปรากฏการณ์ “โดมความร้อน” (Heat Dome)ครอบพื้นที่
2.1.กักเก็บความร้อน เกิดระบบความกดอากาศสูงกำลังแรงที่เคลื่อนตัวช้า ปกคลุมพื้นที่เป็นบริเวณกว้าง
2.2.สภาพอากาศนิ่ง มวลอากาศร้อนถูกกดทับให้จมตัวลงและบีบอัดจนอุณห ภูมิสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ทำหน้าที่เหมือนฝาชีแก้วที่กักความร้อนไว้ไม่ให้ลอยตัวขึ้นไประบายบนชั้นบรรยากาศ
3. กระแสลมกรด (Jet Stream) ขั้วโลกเปลี่ยนทิศ
3.1.ผลกระทบมาจากขั้วโลก เกิดการละลายอย่างรวดเร็วของน้ำแข็งในมหา สมุทรอาร์กติก ส่งผลให้กระแสลมกรดแปรปรวน
3.2.การพัดพาความแห้งแล้ง ลมกรดบิดตัวจนนำพาเอามวลอากาศที่ร้อนและแห้งแล้งจากเขตทะเลทรายเข้ามา ปกคลุมเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้บ่อยและรุนแรงขึ้น
4. ดัชนีความร้อนพุ่งสูง (High Heat Index)
4.1.ความชื้นสะสม แม้อากาศจะแห้งแล้งในภาพรวม แต่ลมมรสุมบางช่วงยังคงพัดพาความชื้นจากมหาสมุทรเข้ามาบนฝั่ง
4.2.ความรู้สึกร้อนจริง (Feels Like) เมื่ออุณหภูมิสูงผสมกับความชื้นสัมพัทธ์ที่เข้มข้น ร่างกายจะระบายเหงื่อได้ยากขึ้น ส่งผลให้ดัชนีความร้อนในหลายพื้นที่พุ่งสูงทะลุ 50-58 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นอันตรายต่อชีวิต
5. ปรากฏการณ์เกาะความร้อนเมือง (Urban Heat Island)
5.1.โครงสร้างคอนกรีต ในมหานครใหญ่ของเอเชีย เช่น กรุงเทพฯ เดลี โตเกียว และโซเชียล ตึกสูงและถนนคอนกรีตดูดซับความร้อนไว้ตลอดทั้งวัน
5.2.การระบายความร้อนจากแอร์ การเปิดเครื่องปรับอากาศอย่างหนักพร้อมกัน ปลดปล่อยความร้อนออกมาสะสม ทำให้อุณหภูมิในเขตเมืองสูงกว่าพื้นที่รอบนอกถึง 2°C – 7°C
