เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม ที่โรงแรมรอยัลริเวอร์ ในงานเสวนา “Agentic AI ภัยคุกคามหรือโอกาสใหม่ในสมรภูมิสื่อ?” ที่จัดโดยสภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ นายโชค วิศวโยธิน ผู้ก่อตั้งกลุ่ม AI เพื่อธุรกิจและสังคม กล่าวปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “ทิศทาง AI ใน 1-2 ปีข้างหน้า” ว่า อนาคตของวิชาชีพสื่อมวลชนจำเป็นต้องยึดหลักสำคัญ 2 เรื่อง คือ Technology (Tech) และ Trust เพราะเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ขณะที่ความน่าเชื่อถือจะเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้สื่อวิชาชีพแตกต่างจากผู้ผลิตคอนเทนต์ทั่วไป แม้ AI จะถูกพัฒนามานานกว่า 50 ปี แต่การมาถึงของ Generative AI และการเปิดตัว ChatGPT ในช่วงปลายปี 2565 ทำให้การแข่งขันด้าน AI รุนแรงขึ้นอย่างไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ปัจจุบันมี AI มากกว่า 20,000 โมเดล และผู้พัฒนายังคงเปิดตัวเวอร์ชันใหม่แทบทุกสัปดาห์ ส่งผลให้ AI ที่ใช้อยู่ในวันนี้จะล้าหลังกว่าวันพรุ่งนี้เสมอ
นายโชคกล่าวว่า เป้าหมายสำคัญของนักพัฒนาทั่วโลกในเวลานี้คือ Artificial General Intelligence (AGI) หรือ AI ที่สามารถเรียนรู้และทำงานได้หลากหลายเหมือนมนุษย์ แตกต่างจาก AI ในปัจจุบันที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน โดยเมื่อ 2-3 ปีก่อน ผู้คนยังตั้งคำถามว่า AGI จะเกิดขึ้นจริงหรือไม่ แต่วันนี้คำถามได้เปลี่ยนเป็น AGI จะเกิดขึ้นเมื่อใด ซึ่งผู้พัฒนาหลายรายประเมินว่าอาจเริ่มเห็นภายในปีนี้ หรืออย่างช้าไม่เกินปี 2573 การเติบโตของ AI ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมสื่ออย่างชัดเจน โดยเฉพาะยอดผู้เข้าชมเว็บไซต์ข่าวที่ลดลง เนื่องจากผู้คนหันไปสอบถามข้อมูลจาก AI มากขึ้น ทั้งที่ AI ยังมีปัญหา Hallucination หรือการสร้างข้อมูลคลาดเคลื่อน และคำตอบจำนวนมากก็ดึงข้อมูลมาจากเว็บไซต์ข่าว ขณะที่ผู้ผลิตข่าวกลับไม่ได้รับผลตอบแทนจากการนำข้อมูลไปใช้งาน ส่งผลให้โมเดลรายได้จากโฆษณาดิจิทัลได้รับผลกระทบ
อย่างไรก็ตาม นายโชคมองว่า กำลังเกิดโอกาสทางธุรกิจใหม่จากเทคโนโลยี HTTP Status Code 402 Payment Required ซึ่งจะเปิดทางให้เว็บไซต์เรียกเก็บค่าธรรมเนียมจาก AI ที่เข้ามาดึงข้อมูลไปใช้งาน โดยผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานอินเทอร์เน็ตรายใหญ่เริ่มพัฒนาระบบตรวจจับ AI ที่เข้าถึงเว็บไซต์ พร้อมเปิดโอกาสให้เจ้าของเว็บไซต์กำหนดอัตราค่าตอบแทนจากการใช้ข้อมูล ซึ่งอาจกลายเป็นรายได้รูปแบบใหม่ของธุรกิจสื่อในอนาคต อีกแนวโน้มสำคัญคือ Agentic AI ซึ่งเป็น AI ที่สามารถวางแผน ตัดสินใจ ลงมือปฏิบัติ และเรียนรู้จากผลลัพธ์ของตนเองผ่านกระบวนการ Agentic Loop ทำให้ AI พัฒนาความสามารถและปรับตัวตามสถานการณ์ได้อย่างต่อเนื่อง ดังนั้น คนทำสื่อจึงต้องเรียนรู้และปรับตัวให้ทันกับการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีเช่นเดียวกัน
สำหรับการปรับองค์กรสื่อสู่ยุค AI นายโชค กล่าวว่า ตนขอเสนอแนวคิด AI Transformation 3 ระดับ ได้แก่ ระดับผู้บริหารที่ต้องเข้าใจโมเดลธุรกิจใหม่และมอง AI เป็นโครงสร้างพื้นฐานขององค์กร ไม่ใช่เพียงเครื่องมือ ระดับผู้บริหารกลางและบรรณาธิการที่ต้องออกแบบกระบวนการทำงานใหม่ให้สอดรับกับเทคโนโลยี และระดับผู้ปฏิบัติงานที่ต้องพัฒนาทักษะด้าน AI อย่างต่อเนื่อง เพราะเทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา แม้องค์กรจะนำ AI มาใช้อย่างกว้างขวาง แต่หัวใจของงานสื่อยังคงเป็นมนุษย์ โดยเสนอแนวคิด 85:15 คือให้มนุษย์เป็นผู้ขับเคลื่อนงานหลักร้อยละ 85 ส่วน AI ทำหน้าที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานและผู้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน
“ในอนาคตจะเกิด AI Slop หรือคอนเทนต์คุณภาพต่ำที่ผลิตด้วย AI จำนวนมหาศาล สิ่งที่จะทำให้สื่อวิชาชีพยังคงมีคุณค่าคือการตรวจสอบข้อเท็จจริง ความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ และการรักษาคุณภาพของเนื้อหา ซึ่งเป็นสิ่งที่ AI ไม่สามารถทดแทนได้ AI ไม่ได้มาแทนมนุษย์ แต่เข้ามาเป็นผู้ช่วย สิ่งสำคัญที่สุดคือการใช้อย่างเหมาะสม เพื่อสร้างเนื้อหาที่มีคุณภาพ สร้างความน่าเชื่อถือ และรักษาจิตวิญญาณของวิชาชีพสื่อมวลชนไว้” นายโชคกล่าว
