‘พัฒนา’ ปัด ‘อาสาพยาบาล’ เป็นฐานเสียง ย้ำพรรคการเมืองไม่ยุ่งคัดเลือก ชี้รัฐบาลใหม่มาก็คงสานต่อ

เมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม ที่กระทรวงสาธารณสุข นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข (สธ.) ให้สัมภาษณ์ถึงประเด็นการเปิดรับสมัครบุคคลทั่วไป คัดเลือกเข้าร่วมโครงการอาสาพยาบาลชุมชน (อสพ.) ว่า รัฐบาลไม่ได้มีเจตนาสร้างตำแหน่งใหม่ที่ผูกติดกับบุคคล แต่ต้องการยกระดับคุณภาพการดูแลประชาชนในระดับปฐมภูมิ โดย อสพ.จะเป็นกำลังสำคัญเชื่อมการทำงานระหว่างโรงพยาบาล ชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และผู้ดูแลผู้ป่วย (Caregiver) พร้อมยืนยันว่าระบบจะเน้นการประเมินคุณภาพการทำงานเป็นหลัก ผู้ที่มีผลงานโดดเด่นจะได้รับสิทธิประโยชน์และโอกาสพัฒนาต่อยอดสู่วิชาชีพด้านสาธารณสุข ส่วนผู้ที่มีผลการประเมินต่ำจะได้รับการพัฒนา หากยังไม่ผ่านเกณฑ์ก็จะยุติการจ้างงาน

ด้าน นพ.ภูวเดช สุระโคตร อธิบดีกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) กล่าวว่า การจ้าง อสพ.ในระยะแรกจะเป็นลักษณะจ้างเหมารายเดือน ค่าตอบแทนเดือนละ 15,000 บาท ทำสัญญา 2 ปี และประเมินผลทุกปี โดยผู้ที่มีผลการประเมินอยู่ใน 10% แรกจะได้รับสิทธิประโยชน์เพิ่มเติม เช่น โอกาสศึกษาต่อในสาขาพยาบาล ขณะที่ผู้ที่มีผลการประเมินอยู่ใน 10% ท้ายจะต้องเข้ารับการพัฒนา หากประเมินซ้ำแล้วยังไม่ผ่านเกณฑ์จะยุติการจ้างงาน สำหรับการจ้าง อสพ.จำนวน 7,256 คน ใช้งบประมาณประมาณ 1,400 ล้านบาทต่อปี

เมื่อถามว่ามีข้อกังวลจากหลายพื้นที่ว่าการคัดเลือก อสพ.อาจถูกใช้เป็นฐานเสียงทางการเมือง รวมถึงหากมีการเปลี่ยนรัฐบาล โครงการจะดำเนินการต่อหรือไม่ นายพัฒนา กล่าวว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับโครงการอาสาพยาบาลอย่างมาก และมั่นใจว่าจะได้รับการสนับสนุนตลอดอายุรัฐบาลชุดนี้ ส่วนอนาคตหากมีการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง เชื่อว่าโครงการจะยังคงเดินหน้าต่อ เพราะมีหลักเกณฑ์การคัดเลือก การอบรม และการประเมินผลที่ชัดเจน เน้นคุณภาพการดูแลประชาชนเป็นสำคัญ ไม่ได้เป็นโครงการที่ผูกติดกับรัฐบาลใดรัฐบาลหนึ่ง

เมื่อถามย้ำถึงข้อครหาว่าอาจมีการคัดเลือกบุคคลเพื่อสร้างฐานเสียงให้พรรคการเมือง นายพัฒนา กล่าวว่า พรรคการเมืองไม่ได้เข้ามาเกี่ยวข้องกับกระบวนการคัดเลือก โดยจะมีคณะอนุกรรมการระดับจังหวัด ซึ่งมีนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดเป็นประธาน และมีตัวแทนจากภาคส่วนต่างๆ รวมถึงตัวแทน อสม.ร่วมพิจารณา จึงเชื่อมั่นได้ว่าการคัดเลือกจะยึดหลักคุณภาพและความโปร่งใสเป็นสำคัญ

เมื่อถามว่าจะมีระบบติดตามและตรวจสอบการทำงานของ อสพ.อย่างไร นพ.ภูวเดช กล่าวว่า จะมีคณะกรรมการประเมินผลทั้งด้านความรู้และผลการปฏิบัติงาน โดยการประเมินเชิงปริมาณจะดำเนินการผ่านตัวชี้วัด (KPI) ของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ ส่วนการประเมินเชิงคุณภาพจะดำเนินการโดยทีมแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว ทั้งนี้ อสพ.จะบันทึกผลการปฏิบัติงานผ่านมินิแอพพลิเคชั่น Community Care บนแอพพลิเคชั่นหมอพร้อม ทำให้สามารถติดตาม ตรวจสอบ และประเมินผลการทำงานได้แบบเรียลไทม์ ซึ่งหากผลการดำเนินงานเป็นที่ยอมรับ ก็จะเป็นพื้นฐานในการขยายจำนวน อสพ.ในอนาคต โดยมีเป้าหมายให้มี อสพ. 1 คนต่อ 1 หมู่บ้าน

เมื่อถามถึงความแตกต่างระหว่าง อสพ.กับ อสม. อย่างไร นพ.ภูวเดช กล่าวว่า อสม.เป็นอาสาสมัครที่ทำงานลักษณะพาร์ตไทม์ มีอาชีพหลักของตนเอง ทำหน้าที่สำรวจข้อมูลและประสานงานด้านสุขภาพในชุมชน ขณะที่ อสพ.จะทำงานเต็มเวลาในเวลาราชการ มีหน้าที่ลงพื้นที่ดูแล ติดตาม ประเมิน และรายงานข้อมูลสุขภาพโดยตรง โดยภารกิจหลักประกอบด้วย การดูแลผู้ป่วยติดบ้านติดเตียงและผู้มีภาวะพึ่งพิง การติดตามผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) การดูแลแม่และเด็ก และการติดตามผู้ป่วยจิตเวชรวมถึงผู้ผ่านการบำบัดยาเสพติด เพื่อให้เกิดการดูแลต่อเนื่องในชุมชนอย่างเป็นระบบ