กรมแพทย์แผนไทยฯ เดินหน้าปรับปรุง ‘เรือนหมอพร’ สู่แหล่งเรียนรู้ ศูนย์บริการสุขภาพครบวงจร
วันนี้ (19 สิงหาคม 2569) นพ.พงศธร พอกเพิ่มดี อธิบดีกรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) พร้อมด้วย ม.ร.ว.หญิง จิยากร อาภากร เสสะเวช ประธานมูลนิธิราชสกุลอาภากร ใน พล.ร.อ.พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพร เขตอุดมศักดิ์ คณะผู้บริหารและบุคลากรในสังกัด สธ. ร่วมพิธีบวงสรวงและประดิษฐาน พระรูป พล.ร.อ.พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ (หมอพร) และ พระยาพิศณุประสาทเวช (หมอคง) ที่สวนสมุนไพรเทวะเวสม์รมณีย์ กรมการแพทย์แผนไทยฯ เพื่อรำลึกถึง พระมหากรุณาธิคุณและคุณูปการ อันใหญ่หลวงที่มีต่อวงการแพทย์แผนไทย พร้อมเดินหน้าพัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ พิพิธภัณฑ์ และศูนย์บริการด้านสุขภาพอย่างครบวงจร
นพ.พงศธร เปิดเผยว่า กรมการแพทย์แผนไทยฯ มีนโยบายในการก่อสร้างและปรับปรุงพื้นที่สวนสมุนไพรเทวะเวสม์รมณีย์ โดยเน้นการรักษาอัตลักษณ์ศิลปะสถาปัตยกรรมเรือนไทยประยุกต์ให้สอดคล้องกับอาคารพิพิธภัณฑ์การสาธารณสุขและการแพทย์ไทย และอาคารเรือนไทย (หมอคง) ที่มีอยู่เดิม โดยได้รับการสนับสนุนจาก รศ.ภิญโญ สุวรรณคีรี สถาปนิกและศิลปินแห่งชาติ เข้ามาช่วยสำรวจและให้แนวคิดการออกแบบ การดำเนินงานในครั้งนี้ ประกอบด้วย การก่อสร้าง “เรือนหมอพร” เพื่ออนุรักษ์ไว้เป็นอนุสรณ์สถานและพิพิธภัณฑ์การแพทย์แผนไทย รำลึกถึงพระองค์ท่านในฐานะแพทย์ผู้ทรงอุทิศพระองค์รักษาราษฎร นอกจากนี้ ยังมีการสร้าง “เรือนปรุงอาหารเป็นยา” ปรับปรุงศาลาแปดเหลี่ยม ศาลาริมน้ำ และปรับปรุงทางเดินในสวนสมุนไพร เพื่อรองรับการให้บริการ การสาธิต การส่งเสริมการใช้สมุนไพร ตลอดจนเป็นแหล่งศึกษาดูงานระดับประเทศ
นพ.พงศธร กล่าวถึงความสำคัญของปูชนียบุคคลทั้งสองว่า พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ “หมอพร” ทรงมีคุณูปการอย่างยิ่ง ทรงศึกษาตำรายาไทยและเปิดเรือนรักษาราษฎรโดยไม่คิดมูลค่า รวมถึงรวบรวม “ตำรายาหมอพร” ซึ่งล่าสุด มูลนิธิราชสกุลอาภากรฯ ได้มอบสมุดไทยดำโบราณอายุมากกว่า 300 ปี สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช จำนวน 2 เล่ม ได้แก่ “ตำรายาหมอพร เล่ม 1 พระคัมภีร์อติสารวรรค” (92 ตำรับ) และ “ตำราพระโอสถปราสาททอง” (67 ตำรับ) ให้แก่กรมการแพทย์แผนไทยฯโดยจะมีการถ่ายทอด ตรวจสอบ และพัฒนาเนื้อหาร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ เพื่อยกระดับเป็นตำรับยาของชาติ นำไปสู่การวิจัยและต่อยอดเชิงเศรษฐกิจต่อไป ขณะที่ พระยาพิศณุประสาทเวช (หมอคง) ถือเป็นแพทย์หลวงและอาจารย์ใหญ่ผู้มีความสำคัญในสมัยรัชกาลที่ 5 ถึงรัชกาลที่ 6 โดยเป็นผู้จัดพิมพ์และชำระ “ตำราแพทยศาสตร์สงเคราะห์ ฉบับสมบูรณ์”เป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ.2450 รวมทั้งแต่งตำราสำคัญ เช่น เวชศึกษา และ แพทยาลังการ ซึ่งกลายเป็นตำรามาตรฐาน ที่ สธ. ใช้รับรองและวางรากฐานการแพทย์แผนไทยมาจนถึงปัจจุบัน
นพ.พงศธร กล่าวว่า การประดิษฐานพระรูปและการปรับปรุงภูมิทัศน์ในครั้งนี้ จึงไม่เพียงแต่เป็นการเชิดชูเกียรติปรมาจารย์แห่งการแพทย์แผนไทย แต่ยังสร้างประโยชน์ด้านสุขภาพของประชาชน และการวิจัยพัฒนาเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนต่อไป
