เปิดข้อมูลโซเชียลก่อนเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ‘เงินของเรา’ ขึ้นแท่นคำถามสำคัญ ดันเอนเกจเมนต์พุ่ง 6.5 ล้านครั้ง
อีกเพียงไม่กี่วันก่อนการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม ในวันที่ 27 กันยายน 2569 ข้อมูลจากเครื่องมือ Zocial Eye ของ Wisesight เก็บข้อมูลจากโซเชียลมีเดียแพลตฟอร์มหลัก ระหว่างวันที่ 1 พฤษภาคม-25 กันยายน 2569 พบข้อความที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม 10,455 ข้อความ สร้างการมีส่วนร่วม (Engagement) รวม 6,488,883 ครั้ง สะท้อนว่าการเลือกตั้งที่อาจดูเป็นเรื่องเฉพาะกลุ่มแรงงาน กลับมีผู้ร่วมพูดถึงในวงกว้าง โดยเฉพาะคำถามว่า “เงินของเรา” ที่ถูกหักจากเงินเดือนทุกเดือน จะถูกบริหารอย่างไร และใครจะเข้าไปดูแลเงินก้อนนี้
เมื่อแยกตามแพลตฟอร์ม พบว่า Facebook ยังคงเป็นพื้นที่หลักของบทสนทนา มีข้อความ 6,160 ข้อความ หรือ 58.9% ของทั้งหมด ขณะที่ความรู้สึกต่อข้อความ (Sentiment) ส่วนใหญ่เป็นกลาง 75.6% รองลงมาเป็นเชิงลบ 20.2% และเชิงบวก 4.2% ส่วนแฮชแท็ก (Hashtag) ที่ถูกใช้มากที่สุดคือ #ประกันสังคม ปรากฏใน 2,051 ข้อความ และสร้างการมีส่วนร่วมถึง 2.61 ล้านครั้ง
3 ช่วงกระแสพุ่ง ก่อนเข้าสู่โค้งสุดท้าย
หากไล่ดูตลอดช่วงการเก็บข้อมูล กระแสเกี่ยวกับการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมไม่ได้เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่จะพุ่งขึ้นเมื่อเกิดประเด็นสำคัญ โดยมี 3 ช่วงที่เห็นการเคลื่อนไหวชัดเจน
ช่วงแรก วันที่ 1-7 มิถุนายน มี 1,383 ข้อความ และการมีส่วนร่วม 1.23 ล้านครั้ง เกิดขึ้นท่ามกลางประเด็นดราม่าเรื่องงบประมาณจัดทำปฏิทิน เสื้อ และหมวกวันแรงงาน ซึ่งมีการโต้ตอบกันระหว่างผู้สมัครกลุ่มเดิมและกลุ่มใหม่
ช่วงที่ 2 วันที่ 6-19 กรกฎาคม มี 2,063 ข้อความ และราว 1.70 ล้านครั้ง เป็นช่วงโค้งสุดท้ายของการลงทะเบียนใช้สิทธิ
ขณะที่ช่วงสุดท้าย วันที่ 21-25 กันยายน มีข้อความถึง 1,761 ข้อความภายในเวลาเพียง 5 วัน และสร้างการมีส่วนร่วม 1.11 ล้านครั้ง สูงที่สุดเมื่อเทียบกับช่วงอื่นของการเก็บข้อมูล สอดคล้องกับช่วงนับถอยหลังเข้าสู่วันเลือกตั้ง
“เงินของเรา” กลายเป็นแกนกลางบทสนทนา
เมื่อดูว่าคนในโซเชียลกำลังพูดถึงอะไร คำที่โดดเด่นไม่ได้มีเพียงเรื่อง “เลือกตั้ง” แต่กลับเป็นคำว่า “ประกันสังคม” ซึ่งเป็นแฮชแท็กที่มีการใช้งานมากที่สุด
โดย #ประกันสังคม ปรากฏใน 2,051 ข้อความ และสร้างการมีส่วนร่วม 2,611,749 ครั้ง ตามด้วย #เลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม 1,841 ข้อความ #บอร์ดประกันสังคม 827 ข้อความ และ #ผู้ประกันตน 626 ข้อความ
โพสต์ที่ได้รับการตอบสนองสูงจำนวนหนึ่งเชื่อมโยงไปถึงขนาดของกองทุนประกันสังคม โดยมีการพูดถึงตัวเลขราว 2.9 ล้านล้านบาท พร้อมตั้งคำถามว่า “เงินของเรา” ซึ่งหมายถึงเงินสมทบของผู้ประกันตนถูกนำไปใช้อย่างไร และใครมีหน้าที่เข้าไปกำกับดูแล
ทำให้การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมไม่ได้ถูกพูดถึงเพียงในมิติของ “ใครจะได้รับเลือก” แต่เชื่อมโยงกับคำถามที่กว้างกว่านั้น คือการบริหารเงินกองทุนและการตรวจสอบการใช้เงิน
“ลงทะเบียน” คำฮิต คนแห่หาวิธีใช้สิทธิ
อีกประเด็นที่สร้างการมีส่วนร่วมสูงคือเรื่องการลงทะเบียน โดยคำว่า “ลงทะเบียน” ปรากฏใน 1,448 ข้อความ แต่สร้างการมีส่วนร่วมสูงถึง 1,689,945 ครั้ง
ขณะเดียวกัน “SSO Plus” ถูกพูดถึง 1,489 ข้อความ และ “ThaID” 208 ข้อความ สะท้อนว่าการพูดถึงการเลือกตั้งจำนวนไม่น้อยไม่ได้อยู่ที่นโยบายของผู้สมัคร แต่เป็นเรื่องพื้นฐานตั้งแต่การลงทะเบียนเพื่อใช้สิทธิ
ประเด็นนี้กลายเป็นกระแสจากการนำตัวเลขมาเปรียบเทียบให้เข้าใจง่าย เช่น โพสต์วันที่ 7 กรกฎาคมที่พูดถึงยอดผู้ประกันตนที่ลงทะเบียนประมาณ 700,000 คน จากผู้ประกันตนราว 13 ล้านคน รวมถึงข้อมูลฝั่งนายจ้างที่ลงทะเบียนเพียง 1,153 ราย จากเกือบ 500,000 ราย โดยโพสต์ดังกล่าวบน Facebook Reel สร้างการมีส่วนร่วม 125,045 ครั้ง
TikTok ข้อความน้อย แต่แรงกระเพื่อมสูง
แม้ TikTok จะมีจำนวนข้อความเกี่ยวกับการเลือกตั้งเพียง 496 ข้อความ หรือ 4.7% ของทั้งหมด แต่กลับสร้างการมีส่วนร่วมได้ถึง 1,912,759 ครั้ง คิดเป็น 29.5% ของการมีส่วนร่วมทั้งหมด เมื่อเทียบค่าเฉลี่ยแล้ว TikTok มีการมีส่วนร่วมราว 3,856 ครั้งต่อข้อความ ขณะที่ Facebook อยู่ที่ประมาณ 595 ครั้งต่อข้อความ
เนื้อหาที่ได้รับความสนใจบน TikTok ส่วนใหญ่เป็นคลิปที่เล่าเรื่องหรืออธิบายวิธีใช้สิทธิ เช่น คลิปจากช่อง “เรื่องจะเล่า” ที่เตือนเรื่องการเสียสิทธิหากลงทะเบียนไม่ทัน ซึ่งสร้างการมีส่วนร่วมสูงสุด 102,624 ครั้ง และคลิปจาก Droidsans ที่อธิบายวิธีลงคะแนนว่า “ใส่เลขเท่านั้น ห้ามกากบาท” สร้างการมีส่วนร่วม 90,079 ครั้ง
จึงเห็นได้ว่า เมื่อข้อมูลการเลือกตั้งถูกแปลงให้เป็นเนื้อหาที่เข้าใจง่ายและตอบคำถามว่า “ต้องทำอย่างไร” ก็สามารถขยายการเข้าถึงออกไปได้มาก แม้จำนวนข้อความจะไม่สูงเท่า Facebook
ความโปร่งใสถูกจับตา “ตรวจสอบ-โปร่งใส” ติดคำสำคัญ
แม้ข้อความส่วนใหญ่ 75.6% จะมีความรู้สึกเป็นกลาง แต่ข้อความเชิงลบมีสัดส่วน 20.2% มากกว่าข้อความเชิงบวกที่มีเพียง 4.2% และข้อความเชิงลบทั้งหมดสร้างการมีส่วนร่วมรวม 1.57 ล้านครั้ง
ประเด็นที่ถูกพูดถึงในด้านลบไม่ได้มีเพียงเรื่องตัวผู้สมัคร แต่ครอบคลุมไปถึงการใช้เงินกองทุน ความไม่แน่นอนของการเลือกตั้ง และความสับสนเกี่ยวกับกติกา
ประเด็นการใช้เงินกองทุนเริ่มเห็นชัดตั้งแต่ต้นเดือนมิถุนายน จากดราม่าเรื่องงบปฏิทิน เสื้อ และหมวกวันแรงงาน โดยสัปดาห์ดังกล่าวมีข้อความเกี่ยวกับการเลือกตั้ง 1,383 ข้อความ
จากนั้นประเด็นดังกล่าวถูกเชื่อมโยงไปยังเรื่องอื่น ทั้งการซื้อตึกและค่าตัดสูท ก่อนถูกนำไปใช้ในการสื่อสารชวนให้ประชาชนสนใจการลงทะเบียนบน X
ขณะเดียวกัน คำว่า “ตรวจสอบ” ปรากฏ 751 ข้อความ สร้างการมีส่วนร่วม 178,427 ครั้ง ส่วน “โปร่งใส” ปรากฏ 297 ข้อความ สร้างการมีส่วนร่วม 177,634 ครั้ง สะท้อนว่าผู้ประกันตนให้ความสนใจกับการบริหารเงินกองทุนและต้องการเห็นการบริหารที่สามารถตรวจสอบได้
ศาลปกครอง-เลื่อนเลือกตั้ง ทำคนตั้งคำถาม
อีกกลุ่มประเด็นหนึ่งคือความไม่แน่นอนเกี่ยวกับการเลือกตั้ง โดยคำว่า “ศาลปกครอง” ปรากฏ 388 ข้อความ และสร้างการมีส่วนร่วม 143,236 ครั้ง โดยเฉพาะช่วงปลายเดือนกรกฎาคม มีบทสนทนาเกี่ยวกับเรื่องนี้ 963 ข้อความ ประเด็นสำคัญคือการเลือกตั้งจะถูกเลื่อนหรือไม่
นอกจากนี้ยังมีการถกเถียงเกี่ยวกับความพยายามเปลี่ยนแปลงกติกาที่เกี่ยวข้องกับสัดส่วนสิทธิของผู้ประกันตนและนายจ้าง ทำให้เกิดคำถามต่อเนื่องว่าการเลือกตั้งจะเดินหน้าตามกำหนดหรือไม่ และสิทธิที่ผู้ประกันตนลงทะเบียนไว้จะมีผลอย่างไร
“จดโพย” มีแค่ 34 ข้อความ แต่การมีส่วนร่วมทะลุ 7.8 หมื่น
หนึ่งในตัวอย่างที่ชัดเจนว่า จำนวนข้อความไม่ได้แปลว่าจะมีอิทธิพลบนโซเชียลมากที่สุด คือคำว่า “จดโพย” แม้ปรากฏเพียง 34 ข้อความ แต่สร้างการมีส่วนร่วมได้ถึง 78,232 ครั้ง หรือเฉลี่ยมากกว่า 2,300 ครั้งต่อข้อความ
กระแสเกิดขึ้นจากโพสต์วันที่ 22 กันยายนที่ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับคำให้สัมภาษณ์ของแหล่งข่าวในสำนักงานประกันสังคมเรื่องการนำ “โพย” เข้าคูหา ซึ่งถูกนำไปเปรียบเทียบกับมติคณะกรรมการการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 9 กันยายน โดยโพสต์ดังกล่าวสร้างการมีส่วนร่วม 23,331 ครั้ง
ขณะที่วิธีการลงคะแนนก็เป็นอีกเรื่องที่ผู้มีสิทธิสนใจ โดยคลิปอธิบายว่าต้อง “ใส่เลขเท่านั้น ห้ามกากบาท” สามารถสร้างการมีส่วนร่วมได้ 90,079 ครั้ง
รวมถึงคำถามเกี่ยวกับ “สถานที่เลือกตั้ง” ซึ่งปรากฏ 83 ข้อความ และ “เช็กสิทธิ” 73 ข้อความ สะท้อนว่าก่อนถึงวันเลือกตั้ง ยังมีผู้มีสิทธิจำนวนหนึ่งที่ต้องการข้อมูลเพื่อให้แน่ใจว่าจะใช้สิทธิได้ถูกต้อง
เมื่อการเลือกตั้ง สปส. ถูกดึงเข้าสู่สมรภูมิการเมือง
นอกจากเรื่องเงิน กติกา และการใช้สิทธิแล้ว บทสนทนาบนโซเชียลยังเชื่อมโยงการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมเข้ากับการเมือง
แฮชแท็ก #พรรคประชาชน ปรากฏ 165 ข้อความ สร้างการมีส่วนร่วม 258,694 ครั้ง ส่วน #ประกันสังคมก้าวหน้า ปรากฏ 242 ข้อความ สร้างการมีส่วนร่วม 137,669 ครั้ง
ขณะเดียวกัน ผู้สมัครจากกลุ่มเดิมก็มีพื้นที่ในการสื่อสารผ่านรายการข่าวและสื่อออนไลน์ เช่น การตอบโต้ประเด็นงบปฏิทิน และการโต้ตอบผ่านรายการข่าวในช่วงปลายเดือนกรกฎาคม
บทสนทนาจึงมีทั้งการนำเสนอจุดยืนของกลุ่มผู้สมัครที่แตกต่างกัน และการเชื่อมโยงการเลือกตั้งเข้ากับประเด็นทางการเมือง ทำให้การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมถูกพูดถึงนอกเหนือจากกลุ่มคนในแวดวงแรงงาน ขณะเดียวกันก็เกิดคำถามว่าประเด็นทางการเมืองจะกลบประเด็นเรื่องสิทธิประโยชน์และการบริหารกองทุนหรือไม่
6.5 ล้านการมีส่วนร่วม สะท้อนคนยังหาข้อมูล
ตลอดเกือบ 5 เดือนของการเก็บข้อมูล การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมมีข้อความบนโซเชียล 10,455 ข้อความ และสร้างการมีส่วนร่วมเกือบ 6.5 ล้านครั้ง โดยแรงขับเคลื่อนสำคัญไม่ได้มาจากเรื่องผู้สมัครเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากคำถามเรื่องเงินกองทุน การลงทะเบียน ความโปร่งใส กติกาการเลือกตั้ง และวิธีการใช้สิทธิ
ข้อมูลยังสะท้อนว่า กระแสจะเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเข้าใกล้เส้นตาย หรือเมื่อเกิดประเด็นที่มีการถกเถียงและความไม่ชัดเจนเกี่ยวกับกติกา ขณะที่ TikTok แม้มีจำนวนข้อความน้อยกว่า Facebook อย่างมาก แต่สามารถสร้างการมีส่วนร่วมในสัดส่วนสูง โดยเฉพาะเนื้อหาที่อธิบายขั้นตอนและวิธีใช้สิทธิให้เข้าใจง่าย
ที่น่าสนใจคือ 75.6% ของบทสนทนายังมีความรู้สึกเป็นกลาง สะท้อนว่าการพูดถึงการเลือกตั้งจำนวนมากยังอยู่ในลักษณะการรับข้อมูล ตั้งคำถาม และแลกเปลี่ยนข้อมูล มากกว่าการแสดงความรู้สึกเชิงบวกหรือลบโดยตรง
ก่อนถึงวันเลือกตั้ง 27 กันยายน จึงมีประเด็นสำคัญที่ปรากฏบนโซเชียลอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ “เงินของเรา” ที่ถูกตั้งคำถามเรื่องการบริหารและความโปร่งใส ไปจนถึงคำถามพื้นฐานว่า “ใครมีสิทธิ” “เลือกที่ไหน” และ “ต้องกากบาทหรือใส่หมายเลขอย่างไร”
ทั้งหมดสะท้อนว่า การเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมไม่ได้ถูกพูดถึงเพียงเรื่องตัวผู้สมัคร แต่ยังเชื่อมโยงกับคำถามสำคัญเกี่ยวกับเงินสมทบ กติกา และการใช้สิทธิของผู้ประกันตนในวันเลือกตั้ง
