เครือข่ายคนพิการ 400 องค์กร ค้านแก้ กม.บัตรทอง เร่งสื่อสารผลกระทบสิทธิสุขภาพ
เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม น.ส.อรุณวดี ลิ้มอังกูร ประธานฝ่ายการแพทย์ สมาคมสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 23–25 กันยายน 2569 สมาคมสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทยจัดการประชุมสมัชชาคนพิการแห่งชาติและการประชุมใหญ่สามัญประจำปี 2568 มีผู้แทนเครือข่ายคนพิการกว่า 500 คน จาก 400 องค์กรทั่วประเทศเข้าร่วม เพื่อหารือทิศทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ โดยหนึ่งในประเด็นสำคัญที่มีการแลกเปลี่ยนคือ ข้อเสนอแก้ไขพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2545 ที่มีผลต่อระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บัตรทอง 30 บาท) ซึ่งเครือข่ายได้ร่วมประกาศจุดยืนไม่เห็นด้วยกับการแก้ไขที่อาจลดทอนสิทธิประชาชน และกังวลว่าอาจเพิ่มภาระค่าใช้จ่ายและกระทบการเข้าถึงบริการสุขภาพของคนพิการและประชาชนกลุ่มเปราะบาง
“สาเหตุที่สภาฯ ต้องให้ความสำคัญต่อการแก้ไขกฎหมายฉบับนี้ เนื่องจากกฎหมายหลักประกันสุขภาพแห่งชาติเป็นกฎหมายที่ให้ความคุ้มครองด้านสิทธิสุขภาพกับคนไทยทุกคน และการขับเคลื่อนของกฎหมายก็เกิดจากการผลักดันและการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ซึ่งที่ผ่านมาทางเครือข่ายคนพิการได้ร่วมสะท้อนปัญหาและความต้องการของผู้ใช้บริการมาอย่างต่อเนื่อง การประชุมครั้งดังกล่าวจึงได้เปิดพื้นที่ให้ผู้แทนจากองค์กรต่างๆ พิจารณาข้อเสนอแก้ไขกฎหมายและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น พร้อมเสนอให้ที่ประชุมลงมติเพื่อแสดงจุดยืนต่อการแก้ไขกฎหมายดังกล่าว” น.ส.อรุณวดี กล่าวและว่า การแก้ไขกฎหมายบัตรทอง ทำให้มีข้อกังวลต่อแนวทางที่อาจเปลี่ยนจากการจัดบริการตามความจำเป็นของผู้ป่วย ไปเป็นการกำหนดขอบเขตสิทธิพื้นฐาน รวมถึงการเปิดช่องให้มีระบบร่วมจ่าย เพราะผู้ที่ต้องรับบริการนอกเหนือจากสิทธิพื้นฐานอาจต้องรับภาระค่าใช้จ่ายเพิ่ม และการเข้าถึงบริการอาจขึ้นอยู่กับความสามารถในการจ่าย ซึ่งอาจกระทบคนพิการ ผู้มีรายได้น้อย และครอบครัวที่มีภาระดูแลผู้ป่วย
น.ส.อรุณวดี กล่าวว่า นอกจากนี้ ทางเครือข่ายยังห่วงข้อเสนอปรับโครงสร้างการบริหารกองทุน ทั้งการเพิ่มสัดส่วนผู้แทนหน่วยบริการในคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (บอร์ด สปสช.) การลดบทบาทภาคประชาชนในการกำหนดสิทธิและตรวจสอบการใช้เงินกองทุน การปรับแนวทางจัดสรรงบประมาณจากจำนวนประชากรไปพิจารณาต้นทุนของโรงพยาบาล ตลอดจนการเพิ่มอำนาจรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขในการสั่งการหรือยับยั้งการดำเนินงานของสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ
นายวิทยุต บุนนาค นายกสมาคมสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทย กล่าวว่า หลังรับฟังความเห็นและข้อมูลประกอบจากที่ประชุม จึงขอให้สมาคมสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทยและเครือข่ายองค์กรคนพิการยืนยันจุดยืนต่อการแก้ไขกฎหมายดังกล่าว ซึ่งที่ประชุมมีมติคัดค้านการแก้ไขกฎหมาย ในประเด็นที่อาจลดทอนสิทธิประชาชน พร้อมยืนยันให้คงกลไกการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน และรับฟังความคิดเห็นจากผู้ใช้สิทธิและกลุ่มที่อาจได้รับผลกระทบ
นายชูศักดิ์ จันทยานนท์ เลขาธิการสมาคมสภาคนพิการทุกประเภทแห่งประเทศไทย กล่าวว่า การพัฒนาระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ควรยึดหลักให้ประชาชนเข้าถึงบริการที่ได้มาตรฐานอย่างทั่วถึง ตามหลักการหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า คำนึงถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และไม่ทำให้ประชาชนเสียสิทธิเดิมหรือมีภาระค่าใช้จ่ายจนเข้าไม่ถึงบริการที่จำเป็น
อย่างไรก็ดี จากนี้เครือข่ายด้านคนพิการจะจัดตั้งทีมทำงานเพื่อติดตามความคืบหน้าการแก้ไขกฎหมายบัตรทองอย่างใกล้ชิด และร่วมกับเครือข่ายองค์กรด้านความพิการทุกประเภทร่วมแสดงพลังคัดค้าน พร้อมสื่อสารข้อกังวลต่อสังคมและผลักดันให้รับฟังเสียงของประชาชน เพื่อร่วมคุ้มครองสิทธิด้านสุขภาพของคนพิการและประชาชนทุกกลุ่มต่อไป
