สื่ออาเซียนประกาศตั้งเครือข่าย ชู 5 พันธกิจรับมืออิทธิพลแพลตฟอร์มดิจิทัล-AI
วันนี้ (18 พฤศจิกายน 2569) ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายนที่ผ่านมา ผู้แทนจากองค์กรสื่อ ผู้เผยแพร่ข่าวสารดิจิทัล และผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนจากประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้ร่วมประกาศ “Bangkok Joint Statement 2026: Beyond the Algorithm – Reclaiming Sovereignty, Trust, and Sustainability for ASEAN Digital Publishers” ในการสัมมนาระดับภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 2026 ที่กรุงเทพมหานคร ระหว่างวันที่ 16-17 พฤศจิกายน 2569 ที่โรงแรมทินิดี เทรนดี้ กรุงเทพ โดยย้ำจุดยืนร่วมในการปกป้องอธิปไตยทางสื่อ เสริมสร้างความไว้วางใจของประชาชน และผลักดันความยั่งยืนของอุตสาหกรรมข่าว ท่ามกลางอิทธิพลที่เพิ่มขึ้นของแพลตฟอร์มดิจิทัลระดับโลกและเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI)

แถลงการณ์ระบุว่า แม้เทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI จะสร้างโอกาสใหม่ให้กับวงการสื่อ แต่ในขณะเดียวกันก็ส่งผลกระทบต่อรูปแบบการผลิต การเผยแพร่ และรูปแบบธุรกิจขององค์กรข่าว จึงจำเป็นต้องสร้างความร่วมมือในระดับภูมิภาคเพื่อรับมือกับความเปลี่ยนแปลงดังกล่าว โดยยืนยันบทบาทของสื่อมวลชนที่เป็นอิสระ มีความเป็นมืออาชีพ และยึดประโยชน์สาธารณะเป็นสำคัญ
ผู้เข้าร่วมสัมนาได้ประกาศพันธกรณีร่วม 5 ประการ ได้แก่
1.การคุ้มครองอธิปไตยทางดิจิทัลและบรรณาธิการ โดยยืนยันสิทธิขององค์กรข่าวในการควบคุมเนื้อหาด้านบรรณาธิการ ทรัพย์สินทางปัญญา และความสัมพันธ์กับผู้รับสาร พร้อมเรียกร้องให้แพลตฟอร์มดิจิทัลมีความโปร่งใสและตรวจสอบได้มากขึ้นในส่วนของอัลกอริทึมและนโยบายด้านข่าวสาร
2.การสร้างความเป็นธรรมในความสัมพันธ์กับแพลตฟอร์มดิจิทัล ผ่านการผลักดันข้อตกลงทางการค้าที่โปร่งใสและเป็นธรรม รวมถึงการได้รับผลตอบแทนที่เหมาะสมจากการนำเนื้อหาข่าวไปใช้ และการสร้างความร่วมมือระดับภูมิภาคเพื่อเพิ่มอำนาจการต่อรองของผู้ประกอบการสื่อ
3.การส่งเสริมการใช้ AI อย่างรับผิดชอบในงานสื่อสารมวลชน โดยสนับสนุนการใช้ AI ภายใต้หลักจริยธรรม ความโปร่งใส และการกำกับดูแลโดยมนุษย์ ควบคู่กับการเคารพสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา และการจัดทำแนวทางปฏิบัติร่วมสำหรับห้องข่าวในภูมิภาคอาเซียน
4.การฟื้นฟูความไว้วางใจของสาธารณชนและความยั่งยืนของสื่อ ผ่านการยึดมั่นในความถูกต้อง ความเป็นอิสระ การกำจัดข้อมูลที่ผิดพลาด ข้อมูลเท็จที่จงใจเผยแพร่ และการส่งเสริมจริยธรรมวิชาชีพ พร้อมเร่งพัฒนานวัตกรรม รูปแบบรายได้ใหม่ การพัฒนาศักยภาพบุคลากร และการสนับสนุนสื่อท้องถิ่นและสื่ออิสระ
5.การเสริมสร้างความร่วมมือด้านสื่อของอาเซียน ด้วยการสนับสนุนการจัดตั้งเครือข่ายความร่วมมือโดยสมัครใจของผู้เผยแพร่ข่าวสารดิจิทัลในภูมิภาค เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ แนวปฏิบัติที่ดี และพัฒนาศักยภาพวิชาชีพ รวมถึงการประสานงานร่วมกับแพลตฟอร์มเทคโนโลยีระดับโลก
ในส่วนของข้อเรียกร้องร่วมนั้น แถลงการณ์ได้เรียกร้องให้รัฐบาล บริษัทเทคโนโลยี สถาบันระดับภูมิภาค และองค์กรสื่อ ร่วมกันสร้างระบบนิเวศข่าวสารดิจิทัลที่เป็นธรรม โปร่งใส และยั่งยืน เพื่อคุ้มครองเสรีภาพสื่อและรักษาประโยชน์สาธารณะและ ประโยชน์ของสังคมส่วนรวม

แถลงการณ์ย้ำว่า อนาคตของสื่อมวลชนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ไม่ควรถูกกำหนดด้วยอัลกอริทึมหรือผลประโยชน์ทางการค้าเพียงอย่างเดียว แต่ต้องตั้งอยู่บนคุณค่าทางวิชาชีพ ความร่วมมือของประเทศในภูมิภาค และความมุ่งมั่นในการรับใช้สังคม และทั้งหมดจำเป็นต้องเชื่อมโยงและสร้างความร่วมมือกับเครือข่ายต่างๆ ในกลุ่มประเทศซีกโลกใต้ (Global South) ที่กำลังขับเคลื่อนและส่งเสริมความยั่งยืนของสื่อมวลชน
ทั้งนี้ Bangkok Joint Statement 2026 ได้รับการรับรอง ณ กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 โดยผู้แทนและองค์กรสื่อที่เข้าร่วมการประชุม โดยการจัดสัมนาสื่อในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในครั้งนี้ จัดขึ้นโดยความร่วมมือของ 3 องค์กรวิชาชีพสื่อในประเทศไทย ได้แก่ สมาคมผู้ผลิตข่าวออนไลน์ (Society for Online News Providers) สภาการสื่อมวลชนแห่งชาติ (National Press Council of Thailand) สมาพันธ์สื่อมวลชนแห่งประเทศไทย (Confederation of Thai Journalists) และสถาบันอิศรา โดยการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ บริษัท เอ็ม บี เค จำกัด (มหาชน), บริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน), บริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม จำกัด (มหาชน) และ บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) พร้อมด้วยการ สายการบินแอร์เอเชีย และ โรงแรมทินิดี เทรนดี้ กรุงเทพ



