31 มี.ค. วันคล้ายวันพระราชสมภพพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว พระมหาเจษฎาราชเจ้า รายละเอียดอ่านได้ที่ https://www.silpa-mag.com/this-day-in-history/article_7904 พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่เก่งเรื่องการค้าตั้งแต่ดำรงอิสริยยศกรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ และยังทรงรับรู้เรื่องภัยอันตรายจากฝรั่งตะวันตก ซึ่งสังคมไทยคงรู้จัก กรณี “เงินถุงแดง”
ในหนังสือ ฝรั่งรุกพระนั่งเกล้าฯ การทูตสยามคราวจักรวรรดินิยมบุกอุษาคเนย์ ศ.ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์ และ วิกัลย์ พงศ์พนิตานนท์ ได้เขียน ไว้ตอนหนึ่งว่า
ราชอาณาจักรสยามในยุคนั้นซึ่งเป็นหนึ่งในมหาอำนาจบนผืนทวีปอุษาคเนย์ต้องเผชิญ “ แรงเสียดทาน” จากจักรวรรดินิยมอังกฤษซึ่งเป็นมหาอำนาจเพียงหนึ่งเดียวที่มีศักยภาพเพียงพอจะคุกคามราชอาณาจักรสยามได้ การศึกษาถึงบทบาทของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวแต่ครั้งยังดำรงอิสริยยศกรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ จนเสด็จขึ้นเถลิงถวัลยราชสมบัติ ในด้านการดำเนินนโยบายต่างประเทศ เพื่อตั้งรับมหาอำนาจตะวันตกซึ่งเป็นภัยคุกคามสำคัญของโลกเอเชียและสยามประเทศในยุคนั้น ย่อมเป็นการตีแผ่ในพระอัจฉริยภาพสำคัญที่นอกเหนือไปจากพระอัจฉริยภาพด้านอื่นๆ เช่น การพระศาสนาซึ่งเป็นที่ทราบกันดีอยู่ ทั้งนี้ รวมถึงกรณี “เงินถุงแดง” ที่มักจะถูกนำมาอ้างอิง
อันที่จริงแล้ว “เงินถุงแดง” ดังกล่าวคือเงินพระคลังข้างที่ซึ่งเป็นพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ที่ได้จากการค้าสำเภาหรืออื่นๆ ที่ทรงเก็บไว้ข้างพระที่เพื่อสะดวกแก่การหยิบฉวยใช้สอย เป็นเงินคนละส่วนกับเงินในท้องพระคลังหลวง เงินนี้ถูกเก็บไว้ในถุงแดงและอาจรวมไว้ในกำปั่นอีกที่หนึ่ง จึงเรียกอย่างตรงตัวว่า “เงินถุงแดง”
การนี้มีหลักฐานปรากฏว่าทรงมีพระราชประสงค์จะให้เก็บเงินนี้ไว้ใช้ “กู้บ้าน กู้เมือง” ก็อาจมีผู้สงสัยว่าเหตุใดพระองค์จึงทรงมองเห็นการณ์ไกลว่าวันหนึ่งในอนาคต (นั่นคือในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) สยามต้องหาเงินมาไถ่ดินแดนจากการยึดครองของมหาอำนาจตะวันตก ก็คงต้องขยายความว่าที่ทรงมีสายพระเนตรกว้างไกลได้ขนาดนั้น เพราะในช่วงสมัยของพระองค์ได้เห็นราชสำนักพม่าต้องจ่ายค่าปฏิกรรมสงครามให้อังกฤษด้วยทุนทรัพย์ที่สูงยิ่ง ปัญหาดังกล่าวนี้ส่งผลกระทบรุนแรงและยืดเยื้อต่อผู้แพ้สงคราม
นับว่าพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นพระมหากษัตริย์สยามพระองค์แรกที่ทรงรู้เห็นและสัมผัสได้ถึงผลกระทบอันยิ่งใหญ่ของการต้องสูญเสียค่าปฏิกรรมสงคราม เป็นที่น่าเสียดายว่าในการศึกษาพระราชประวัติของพระองค์ยังขาดการศึกษาที่เทียบเคียงกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นร่วมสมัยในราชอาณาจักรข้างเคียงโดยเฉพาะพม่าหรืออังวะ ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าวส่งผลโดยตรงต่อทีท่าและความสัมพันธ์ของราชสำนักรัตนโกสินทร์ต่อการคุกคามของจักรวรรดินิยมอังกฤษ
อ่านเพิ่มเติมได้ที่
ฝรั่งรุกพระนั่งเกล้าฯ การทูตสยามคราวจักรวรรดินิยมบุกอุษาคเนย์
ผู้เขียน ศ.ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์ และ วิกัลย์ พงศ์พนิตานนท์
ราคา E-Book ราคา บาท
ดาวน์โหลด E-Book : bit.ly/346ocMo
สามารถอ่านได้ทั้งระบบ iOS และ Android ผ่าน Application
Ookbee, MEB, SE-ED, NAIIN, Hytexts, Google Play Books
โปรดอย่าลืมกดติดตามเพจของ MIC ได้ที่ :
Facebook : https://www.facebook.com/MatichonMIC/
#พระนั่งเกล้า #รัชกาลที่3 #เจษฎาบดินทร์ #ศูนย์ข้อมูลมติชน #MatichonInMIC
