ยิ่งชีพ ชี้เลือกตั้งกทม.-พัทยา ต้องจับตายิ่งกว่าเลือก ส.ส. ยกข้อ กม.แจงเหตุ ‘โทษ กกต. ทันทีไม่ได้’

วันที่ 21 มิถุนายน ที่คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ เครือข่ายภาคประชาชนจัดแถลงข่าวในหัวข้อ “จับตาความโปร่งใส เลือกตั้ง กทม.-พัทยา” นำโดย รศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ พร้อมด้วย นายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.), ดร.ธรรม์ธีร์ สุกโชติรัตน์ นักวิทยาศาสตร์ข้อมูล (Data Scientist), นายพงษ์ศักดิ์ จันทร์อ่อน ผู้อำนวยการ We Watch, นายยิ่งชีพ อัชฌานนท์ ผู้จัดการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน (iLaw) และผู้ร่วมผลักดันแคมเปญ Vote62 และนางสาวกัลยกร สุนทรพฤกษ์ จาก iLaw ร่วมแถลงข่าว ก่อนการเลือกตั้งผู้บริหารกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา ซึ่งจะมีขึ้นในวันที่ 28 มิถุนายน 2569

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เวลา 09.30 น. เริ่มการแถลงข่าว โดยมีสื่อมวลชน และภายในห้องประชุมมีการจัดเตรียมอุปกรณ์สำหรับการถ่ายทอดสดบันทึกภาพ ขณะที่ผู้ร่วมแถลงข่าวต่างพร้อมนำเสนอข้อมูลและข้อเสนอเกี่ยวกับการติดตามความโปร่งใสของการเลือกตั้งผู้บริหารกรุงเทพมหานครและเมืองพัทยา

ในตอนหนึ่ง นายยิ่งชีพกล่าวว่า การเลือกตั้งอย่างเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา วันนั้นและ 1 สัปดาห์หลังจากนั้นเป็นบรรยากาศความวุ่นวายหลังการเลือกตั้งที่ไม่เคยมีมาก่อน และเราก็ไม่สามารถคาดหมายได้ พบภาพความผิดปกติในการนับคะแนนอย่างมาก และผลสุดท้ายกว่าจะประกาศผลก็ทำให้ล่าช้าออกมา และวันที่ผลประกาศออกมาก็ไม่มีใครเชื่อถือแล้ว แปลว่าการเลือกตั้งล้มเหลว

“เรียนข้อกฎหมายให้ทราบเรื่องหนึ่ง คือการเลือกตั้งท้องถิ่นทุกระดับ คนที่รับผิดชอบหลักในการจัดคือท้องถิ่น ไม่ใช่ กกต.กลาง อันนี้ให้เข้าใจตรงกันก่อน มีปัญหาโทษ กกต.ทันทีไม่ได้ เพราะเจ้าหน้าที่ที่รับผิดชอบมาจากท้องถิ่น เมื่อมีการเลือกตั้งท้องถิ่นก็ต้องให้ท้องถิ่นเป็นคนจัดการดูแล ถ้าเลือกตั้ง อบต. อบต.ก็เป็นคนจัด เลือกตั้งกรุงเทพฯก็คือกรุงเทพมหานครเป็นคนจัด เลือกตั้งพัทยาก็เป็นเมืองพัทยาเป็นคนจัด” นายยิ่งชีพกล่าว

นายยิ่งชีพกล่าวต่อว่า เราดูโครงสร้างนี้แล้วเราจะพบว่าจริงๆ แล้วการเลือกตั้งท้องถิ่นน่าน้อยใจน้อยกว่าการเลือกตั้ง ส.ส.ระดับประเทศอีก เพราะคนที่ถูกเลือกมาเป็นเจ้าหน้าที่ประจำหน่วยก็จะถูกเลือกตั้งมาโดยท้องถิ่นนั้นๆ เอง การจับตาจึงสำคัญกว่าด้วยซ้ำ ถ้าเราดูตามหลักการแล้วการจับตาการเลือกตั้งท้องถิ่นสำคัญกว่าการจับตาการเลือกตั้งระดับประเทศด้วยซ้ำ

นายยิ่งชีพกล่าวว่า โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าพูดตามทฤษฎีการเลือกตั้งท้องถิ่นกระทบกับชีวิตประชาชน และเป็นเรื่องที่ใกล้ตัวประชาชนในท้องถิ่นนั้นมากกว่า คนกรุงเทพฯได้ใครมาเป็นผู้ว่าฯ หรือ ส.ก. จะเห็นความเปลี่ยนแปลงมากกว่า ส.ส.อีก คนพัทยาได้ใครมาเป็นเจ้าเมืองพัทยาก็จะเห็นความเปลี่ยนแปลงในชีวิตประจำวันได้มากกว่าเลือกใครมาเป็น ส.ส. เลือกใครมาเป็นนายกรัฐมนตรี

“ดังนั้นก็เชิญชวน สำหรับการเลือกตั้งท้องถิ่น ในวันที่ 28 มิถุนายน 2569 Vote62 ยังจะเป็นพื้นที่ให้บริการประชาชนทุกคน เราเชิญชวนทุกท่านหลังจากปิดหีบแล้ว เดินไปติดตามผลที่หน่วยเลือกตั้งใกล้บ้าน เตรียมโทรศัพท์มือถือชาร์จแบตให้เต็ม พร้อมพาวเวอร์แบงค์แล้วไปยืนดูการนับคะแนน ทุกคะแนนมีความหมาย ไม่ว่าจะเป็นคะแนนของเรา ว่าจะเป็นคะแนนคนที่เลือกจะเป็นคนที่เราอยากเลือกหรือเปล่า ถ้าเขาขานเลขไม่ถูกก็ทักทวงด้วยความสุภาพ เราจะได้แก้ไขตรงนั้นให้ถูกต้อง” นายยิ่งชีพกล่าว

นายยิ่งชีพกล่าวว่า ไม่แน่ใจว่าพวกเราทำบุญอะไรกันมา เลือกตั้ง ส.ส. 14 พฤษภาคม 2566 ฝนก็ตกกระหน่ำทั่วฟ้าเมืองไทย เลือกตั้ง ส.ส. 8 กุมภาพันธ์ 2569 นึกว่าไม่ใช่หน้าฝน ฟ้าจะปลอดโปร่งฝนก็ตกลงมาอีก วันเดียวในเดือนนั้น เลือกตั้งท้องถิ่นเดือนมิถุนายนนี้ โอกาสที่ฝนจะไม่ตกน้อยเหลือเกิน

นายยิ่งชีพกล่าวต่อว่า ขอให้เตรียมร่ม เตรียมเสื้อกันฝน เตรียมว่าเราจะต้องยืนสัก 2 ชั่วโมง ถ้าพบความผิดพลาดใดไม่ว่าจะเป็นการขานคะแนน ประชาชนทุกคนมีสิทธิทักท้วง เกิดการแก้ไขได้ ณ ตรงนั้น ถ้าบอร์ดนับคะแนนไกลเกินไปมองไม่เห็น เราก็บอกเจ้าหน้าที่อย่างสุภาพ ผมเชื่อว่า 80% เจ้าหน้าที่จะให้ความร่วมมือ และนับคะแนนได้ถูกต้องอย่างโปร่งใส ได้รับความเชื่อถืออย่างดีที่สุด

“แต่ถ้าหากว่าสุดท้ายอาจจะมีไม่กี่เปอร์เซ็นต์ที่เจ้าหน้าที่ไม่ให้ความร่วมมือ ช่วยกันบันทึกข้อมูลให้ครบถ้วน ถ่ายภาพ ถ่ายวิดีโอส่งเข้ามาทางเว็บไซต์ Vote62.com ถ้าทำถูกแล้ว ถ่ายภาพแต่ละอันกี่คะแนน ส่งคะแนนเข้ามาทางเว็บไซต์ เราจะรวมคะแนนของเราเอง และเราจะเอาคะแนนของเราไปเปรียบเทียบกับส่วนกลางที่ประกาศออกมา ถ้าเขาทำถูกแล้วคะแนนตรงกัน เราก็จะได้คะแนนผลการเลือกตั้งที่เชื่อถือได้ ถ้าเขาทำผิดเราก็มีคะแนนเอาไว้ตรวจสอบชัดเจน อันนี้ก็เป็นวัตถุประสงค์การจับตาการเลือกตั้ง และถ้าหากมีอะไรผิดปกติมากกว่านั้นก็สามารถรายงานเข้ามาได้” นายยิ่งชีพกล่าว

นายยิ่งชีพกล่าวทิ้งท้ายว่า ขอให้มีคนไปยืนหน้าหน่วยให้เพียงพอ ให้การเลือกตั้งนี้เป็นการเลือกตั้งของประชาชน ไม่ใช่การเลือกตั้งที่ท้องถิ่นนั้นจัดแล้วก็จบในตัวเอง และประชาชนก็ไม่รับรู้อะไรรอฟังคะแนนอย่างเดียว

ทั้งนี้ เชิญชวนประชาชนร่วมติดตามการเลือกตั้ง เพื่อเฝ้าระวังการทำงานของเจ้าหน้าที่ การนับคะแนน การรายงานผลเลือกตั้ง และการนำเทคโนโลยี AI มาช่วยวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อเพิ่มความโปร่งใสของการเลือกตั้ง