พิพัฒน์ ปูทาง รฟฟ. 40 บาทตลอดวัน โวหากคัมแบ๊ก พร้อมดันเข้า ครม.ภายใน 3 เดือน
เมื่อวันที่ 6 มกราคม นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม เปิดเผยถึงโครงการผลักดันนโยบาย ค่าโดยสารรถไฟฟ้า 40 บาทตลอดวัน ว่าแนวคิดดังกล่าวไม่ใช่การกำหนดราคาเหมาเท่ากันทั้งระบบโดยไม่คำนึงถึงโครงสร้าง แต่ต้องพิจารณาควบคู่กับการพัฒนาระบบบัตรร่วม (Common Ticketing) และโครงสร้างการถือครองระบบรถไฟฟ้า (Single Ownership) ของรัฐในระยะยาว
นายพิพัฒน์กล่าวว่า ปัจจุบันการบริหารจัดการรถไฟฟ้ามีความซับซ้อนเนื่องจากมีผู้รับสัมปทานหลายราย ทั้งของรัฐ กรุงเทพมหานคร และเอกชน เช่น บริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BTS และ บริษัท ทางด่วนและรถไฟฟ้ากรุงเทพ จำกัด (มหาชน) หรือ BEM ทำให้การกำหนดค่าโดยสารแบบเหมาจ่ายทั้งระบบทำได้ยาก ดังนั้น รัฐบาลจึงมีแนวคิดที่จะซื้อคืนสัญญาสัมปทานกลับมาเป็นของรัฐ การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) เป็นเจ้าของโครงข่าย เพื่อให้สามารถบริหารควบคุมราคาค่าโดยสารได้ครอบคลุมทุกสาย อย่างมีเอกภาพ
นายพิพัฒน์กล่าวอีกว่า รัฐบาลได้วางแนวทางระดมทุนไว้ 2 รูปแบบ สำหรับการซื้อคืนสัมปทานเพื่อไม่ให้กระทบต่อเพดานหนี้สาธารณะของประเทศ 1.การระดมทุนผ่านตลาดหลักทรัพย์ โดยจัดตั้งกองทุนโครงสร้างพื้นฐาน (Infrastructure Fund) เพื่อระดมเงินมาซื้อคืนรถไฟฟ้า คล้ายกับกองทุน TFF โดยต้องมีแผนบริหารจัดการที่ดีเพื่อให้มั่นใจว่าจะมีเงินปันผลตอบแทนแก่ผู้ถือหุ้น 2.โมเดลสัมปทานใหม่ โดยให้สัมปทานระยะยาวแก่เอกชนเช่น 30 ปีเพื่อให้เอกชนนำสัญญานั้นไปกู้เงินจากสถาบันการเงินมาดำเนินการ โดยรัฐไม่ต้องค้ำประกันเอง แต่จะทำสัญญาจ่ายคืนและค่าจ้างเดินรถตามกำหนดในภายหลัง
นายพิพัฒน์ต่อกล่าวว่า นโยบาย 40 บาท จะใช้ระบบบัตรร่วม (EMV) ที่เชื่อมต่อกันทุกสี แต่การคิดค่าโดยสารจะไม่ใช่หมายถึงการนั่งได้ไม่จำกัดทั้งกรุงเทพฯและปริมณฑล แต่จะใช้รูปแบบ “โซนนิ่ง” คล้ายต่างประเทศ โดยกำหนดค่าโดยสารตามระยะทางและพื้นที่การเดินทาง เช่น แบ่งพื้นที่เป็นโซน (เช่น โซน 1, 2, 3) หากเดินทางภายในโซน หรือข้ามเขตในระยะที่กำหนด ราคาจะสูงสุดไม่เกิน 40 บาทต่อวัน หากเดินทางข้ามหลายโซนเกินกว่าระยะกำหนดก็อาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม และโมเดล 40 บาทแบบแบ่งโซน จะช่วยให้รัฐไม่ต้องแบกภาระเงินอุดหนุน (Subsidy) ที่เสี่ยงต่อการขาดทุนในระยะยาว
นายพิพัฒน์กล่าวว่า นอกจากนี้ กระทรวงคมนาคมยังมีแผนพัฒนาระบบขนส่งสาธารณะทั้งโครงข่าย โดยมองว่ารถไฟฟ้าเป็นกระดูกสันหลังของระบบ ส่วนรถเมล์จะทำหน้าที่เป็นฟีดเดอร์รับส่งผู้โดยสารจากซอยและชุมชนเข้าสู่ระบบราง ซึ่งในอนาคตจะเชื่อมโยงเข้ากับระบบบัตรร่วมเดียวกัน สามารถใช้บัตรเดียวขึ้นรถไฟฟ้าและรถเมล์ได้
นายพิพัฒน์กล่าวด้วยว่า นโยบายค่าโดยสาร 40 บาทตลอดวัน กระทรวงคมนาคมได้รับมอบหมายร่วมกับกระทรวงการคลังศึกษารายละเอียดระบบบัตรร่วม การกำหนดค่าโดยสารต่อวัน และรูปแบบโซนนิ่ง โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการจัดทำข้อมูล แต่กระบวนการต้องชะลอไปบ้างเนื่องจากการยุบสภาเมื่อช่วงเดือนธันวาคม 2568 อย่างไรก็ตาม โครงการนี้ถือเป็นนโยบายต่อเนื่องที่กระทรวงคมนาคมได้เตรียมการไว้แล้ว หากได้รับโอกาสจากประชาชนกลับมาการทำงานต่อ จะเร่งนำเรื่องเข้าสู่ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ภายใน 3 เดือนแรก หลังมีคณะรัฐมนตรีชุดใหม่อย่างเป็นทางการ เพื่อเร่งผลักดันให้เกิดการใช้จริง ทั้งระบบตั๋วร่วมและการปรับราคาค่าโดยสารที่เป็นธรรมต่อทั้งผู้ใช้บริการและงบประมาณแผ่นดิน
