มูลนิธิกระจกเงา แถลงการณ์ถึง กกต. เรียกร้องสิทธิความเท่าเทียมในการเข้าถึงการเลือกตั้งของคนพิการ
เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ ผู้สื่อข่าวรายงานว่า มูลนิธิกระจกเงา เผยแพร่ แถลงการณ์จากโครงการกาลพลิก มูลนิธิกระจกเงา เรียกร้องสิทธิความเท่าเทียมในการเข้าถึงการเลือกตั้งของคนพิการ
เรียน คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.)
การเลือกตั้งคือสิทธิขั้นพื้นฐานของพลเมืองทุกคน รวมถึงคนพิการ อย่างไรก็ตาม จากประสบการณ์ตรงของคนพิการในงานเสวนา เลือกตั้ง “พิการ69” พบว่า คนพิการยังไม่สามารถใช้สิทธิ์ได้อย่างเสมอภาค เนื่องจาก
- สภาพแวดล้อมภายในหน่วยเลือกตั้งไม่เอื้อต่อคนพิการ
หลายหน่วยเลือกตั้งมีพื้นที่คับแคบ แสงสว่างไม่เพียงพอ ต้องขึ้นบันได ไร้ทางลาด ส่งผลให้คนพิการทางการเคลื่อนไหว ผู้ใช้รถเข็น ผู้สูงอายุ และผู้มีกล้ามเนื้ออ่อนแรง ไม่สามารถเข้าถึงคูหาได้อย่างปลอดภัย
- คูหาเลือกตั้งและโต๊ะลงคะแนนไม่เหมาะสม
ระดับความสูงของโต๊ะ ความกว้างของคูหา ไม่รองรับคนใช้รถเข็น ทำให้ไม่สามารถลงคะแนนได้ด้วยตนเองอย่างเป็นอิสระ
- ขาดอุปกรณ์อำนวยความสะดวกในการลงคะแนน
ภายในคูหามักขาดอุปกรณ์จำเป็น เช่น บัตรทาบอักษรเบรลล์ที่สมบูรณ์สำหรับคนพิการทางการมองเห็น โคมไฟหรือแสงสว่างเพิ่มเติมสำหรับผู้มีสายตาเลือนลาง แว่นขยาย ปากกาด้ามจับใหญ่สำหรับผู้ที่มีกล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือมือสั่น
- การสื่อสารภายในหน่วยเลือกตั้งไม่ครอบคลุม
เจ้าหน้าที่ประจำหน่วยเลือกตั้งส่วนใหญ่ไม่สามารถสื่อสารกับคนพิการทางการได้ยิน เนื่องจากไม่มีล่ามภาษามือ หรือความรู้พื้นฐานในการอธิบายขั้นตอนการเลือกตั้ง ส่งผลให้คนพิการทางการได้ยินเกิดความสับสนและไม่มั่นใจในการลงคะแนน
- เจ้าหน้าที่ขาดความเข้าใจต่อคนพิการบางกลุ่ม
คนพิการด้านสติปัญญา ออทิสติก ดาวน์ซินโดรม หรือผู้ป่วยจิตเวช ที่ไม่รุนแรง มักเผชิญกับทัศนคติที่มองว่า “เลือกตั้งไม่ได้”
- การอำนวยความสะดวกขึ้นกับดุลพินิจของแต่ละหน่วย
ปัจจุบันยังไม่มีระเบียบหรือมาตรฐานที่ชัดเจน บังคับให้ทุกหน่วยเลือกตั้งต้องมีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับคนพิการ ส่งผลให้การปฏิบัติแตกต่างกัน บางหน่วยมีความพร้อม ขณะที่ส่วนใหญ่ยังไม่มี
และเนื่องจากไม่มีการเก็บรวบรวมข้อมูลคนพิการที่มาใช้สิทธิ์อย่างเป็นระบบ ดังนั้น เพื่อให้การเลือกตั้งเป็นไปอย่างเท่าเทียมและเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของคนพิการ เราขอเรียกร้องกับ กกต. ดังนี้
- กำหนดมาตรฐานสิ่งอำนวยความสะดวกภายในหน่วยเลือกตั้งและคูหาให้ใช้เหมือนกันทุกหน่วยทั่วประเทศ
- จัดให้อุปกรณ์ช่วยเหลือคนพิการมีครบถ้วนในทุกหน่วยเลือกตั้ง
- พัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ให้มีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะในการสื่อสารกับคนพิการ
- จัดให้มีล่ามภาษามือ สื่อ หรือระบบช่วยสื่อสารสำหรับคนพิการในหน่วยเลือกตั้ง
- ในการเลือกตั้งครั้งต่อไป ควรมีการจัดทำข้อมูลคนพิการที่จะมาใช้สิทธิ์ในแต่ละหน่วยเลือกตั้ง เพื่อเตรียมพร้อมรองรับคนพิการที่มีความหลากหลาย
การทำให้หน่วยเลือกตั้งและคูหาเลือกตั้งเข้าถึงได้ ไม่ใช่การให้สิทธิพิเศษแก่คนพิการ แต่คือการทำให้ “สิทธิเลือกตั้ง” เป็นสิทธิของทุกคนโดยแท้จริง
โครงการกาลพลิก มูลนิธิกระจกเงา
3 กุมภาพันธ์ 2569
