เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม ที่พรรคประชาธิปัตย์ (ปชป.) มีการเปิดตัวศูนย์ศึกษาพลเมืองภิวัฒน์ มูลนิธิ ควง อภัยวงศ์ โดยมีนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรค พร้อมแกนนำพรรคและสมาชิกพรรค เข้าร่วมงาน ทั้งนี้ ได้จัดเสวนาหัวข้อ “ควง อภัยวงศ์ กับสังคมประชาธิปไตยไทย จากวันนั้น สู่วันนี้” โดยมีนายชวน หลีกภัย ประธานสภาที่ปรึกษา และนายบัญญัติ บรรทัดฐาน กรรมการที่ปรึกษาพรรค ร่วมเสวนา
นายชวน กล่าวว่า นายควง เป็นนายกรัฐมนตรีถึง 4 ครั้ง แต่เป็นช่วงสั้นๆและเมื่อเกิดวิกฤติเท่านั้น ท่านเป็นแบบอย่างนักการเมืองในระบอบประชาธิปไตย ดังนั้น แนวปฏิบัติจึงสามารถยึดได้จนถึงทุกวันนี้ และเป็นมรดกส่วนหนึ่งที่ทำให้คนในพรรคต้องมีจุดยืนอย่างไร ดังนั้น ใครจะเป็นหัวหน้าพรรคต้องใช้ระยะเวลาพิสูจน์พอสมควร การขึ้นมาเป็นหัวหน้าก็ไม่ใช่ว่าใครตั้ง แต่ต้องแข่งขันตามระบอบประชาธิปไตย
นายชวน กล่าวอีกว่า เชื่อว่าเมื่อประชาชนได้ทราบข้อเท็จจริงในเรื่องต่างๆ จะทำให้เขาไม่ตัดสินใจจากดำเป็นขาวหรือ ขาวเป็นดำ และขอเรียนว่าประชาธิปไตยต้องอาศัยคนมีความรู้และมืออาชีพ ไม่ใช่แค่ชนะเลือกตั้งแล้วจะเป็นประชาธิปไตย ปัญหาบ้านเมืองเราในขณะนี้ คือปัญหาภาคปฏิบัติระหว่างผลประโยชน์ส่วนตัวและความถูกต้องขัดแย้งกัน ธุรกิจการเมืองทำให้เราสะดุด เพราะซื้อได้ทุกอย่าง ซื้อตั้งแต่นักการเมือง สื่อมวลชน ความถูกต้อง นิติบัญญัติ เป็นต้น นี่คือปัญหา อยากถามว่าเมื่อชนะเลือกตั้งแล้วทำอะไรก็ได้ ใช่หรือไม่ ดังนั้น เป็นเรื่องที่ต้องทำความเข้าใจกับประชาชน
“ผมไม่ลังเลใจที่จะเชื่อมาตลอดว่าบ้านเมืองต้องเป็นประชาธิปไตย สิ่งที่มีค่าที่สุดคือ ทุกคนเกิดมาไม่เท่ากัน แต่ในสังคมประชาธิปไตยต้องมีสิทธิเสรีภาพเท่ากันภายใต้กฎหมายเดียวกัน ไม่ว่าจะปกครองระบบใด ปัญหาบ้านเมืองย่อมเป็นของคู่กัน ไม่ใช่ว่าประชาธิปไตยทุกอย่างดีหมด เช่นเดียวกันไม่ใช่ระบอบเผด็จการจะดีหมดโดยไม่สนใจว่าใครจะคิดอย่างไร แบบนั้นไม่ได้ ไม่ใช่ไม่มีสิทธิเสรีภาพ ขอให้รวยอย่างเดียว และภายใต้การปกครองระบอบประชาธิปไตยอยู่ได้ โดยไม่ต้องอาศัยเครื่องทุ่มแรงพิเศษ กฎหมายพิเศษ เพียงแค่เราไม่สร้างเงื่อนไข เช่นการทุจริตโกงกินต้องไม่มีเด็ดขาด และอย่าลืมว่าการเมืองไม่ใช่ของเล่น การซื้อคนขายคนเป็นเรื่องไม่ถูกต้อง เราก็อย่าไปทำ” นายชวน กล่าว
ด้านนายบัญญัติ กล่าวว่า ศูนย์การศึกษาพลเมืองภิวัฒน์ฯ ควรให้มีหลายแห่ง และเชื่อว่าการพัฒนาระบอบประชาธิปไตย เอาอำนาจนิยมมาสร้างไม่ได้ ต้องสร้างด้วยความเข้าใจ ความสมัครใจ และให้ทุกคนตระหนักว่าระบอบประชาธิปไตยดีกว่าระบอบอื่นอย่างไร เวลาล่วงมาถึงตอนนี้มีเหตุการณ์มากมายเป็นวัฏจักร มีการยึดอำนาจ มีประชาธิปไตย แล้วกลับไปยึดอำนาจ เป็นวงจรอุบาทก์ที่ไม่จบ เป็นวัฏสงสาร มีการยึดอำนาจมาแล้ว13ครั้ง จะมีครั้งที่ 14หรือไม่ไม่มีใครตอบได้ และระยะเวลา 4-5 ปีที่ผ่านมาคนชั้นกลางเริ่มใจร้อนมากขึ้น อาจจะเป็นเพราะความลุ่มๆดอนๆของประชาธิปไตย และฝ่ายการเมืองค่อนข้างจะสร้างปัญหาไม่น้อยที่ผ่านมาในอดีต
“ดังนั้น คณะรัฐประหารก็ควรรำลึกไว้เสมอว่า รัฐประหารที่เกิดขึ้นได้เป็นการระงับยับยั้งเหตุการณ์ชั่วคราว ไม่ใช้ยึดอำนาจแล้วเป็นเจ้าของอำนาจเลย อย่างนี้ผิดรูปแบบ เมื่อวันหนึ่งคนที่ใช้อำนาจเต็มที่ก็คิดว่าควรมีรัฎฐาธิปัตย์ เพื่อให้สังคมอยู่เย็นเป็นสุขได้ตามสมควร แต่รัฐธรรมนูญเขียนว่าอำนาจเป็นของปวงชนชาวไทย ฉะนั้น คณะรัฐประหารจะอยู่ยาวแค่ไหนควรถามเจ้าของอำนาจด้วย ไม่ใช่คิดไปเองว่าจะอยู่ยาวแค่ไหน” นายบัญญัติ กล่าว
นายบัญญัติ กล่าวต่อว่า คำว่าประวัติศาสตร์ซ้ำรอยยังใช้ได้กับการเมืองไทย เพราะเกิดพฤติกรรมซ้ำซาก ถ้าเราคิดว่าพยายามทำตัวเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลง เราต้องหลีกเลี่ยงทำให้ประวัติศาสตร์ซ้ำรอย เราต้องมาสรุปบทเรียน คนที่ทำการปฏิวัติรัฐประหารก็ต้องมาสรุปบทเรียนว่าความล้มเหลวในอดีตเกิดจากอะไร และคนที่ทำการปฏิวัติเขาจบชีวิตอย่างไร ตนถึงบอกว่าถ้าอยากให้คนยึดอำนาจเขาทำอะไร วันนี้อย่าไปแสดงความคิดเห็น เพราะกลายเป็นว่ายิ่งเขารู้ว่าเราจะทำอะไร เขาจะไม่ทำอย่างนั้น พอเขารู้ว่าเราอยากทำพรรคการเมืองให้เข็มแข็ง เขาก็ทำให้พรรคการเมืองให้อ่อนแอลง อย่างระบบไพรมารีโหวต ที่อยากให้ประชาชนมามีส่วนร่วม แต่กลับไม่ให้มีการหาสมาชิก มีการพูดถึงไพรมารีระดับจังหวัด จนมาถึงระดับภาค อย่างนี้การมีส่วนร่วมเกิดขึ้นตรงไหน ไม่เข้าใจ และการที่บอกว่าระบบไพรมารีจะทำให้นายทุนไม่สามารถครอบงำพรรคได้ การที่บอกว่าใครจะลงสมัครรับเลือกตั้งต้องไปหาสมาชิก 100 คนอย่างนี้ก็แย่ จะทำไพรมารีไปทำไม เป็นการสร้างปัญหาให้ทุกพรรคและสร้างปัญหาให้ประเทศ
“อยากให้ทุกฝ่ายใช้ช่วงนี้ปรับบทเรียน ไม่ให้เกิดพฤติกรรมซ้ำอีก ผมยังมีความเชื่อมั่นว่าในโลกนี้หนีระบบประชาธิปไตยไม่พ้น เพราะหากไม่เป็นประชาธิปไตยเพื่อนในโลกเขาส่ายหน้าหนีทั้งนั้น เพราะประชาธิปไตยเป็นระบบที่สามารถให้หลักประกัน ความเสมอภาค สิทธิเสรีภาพ การมีส่วนร่วม เวลามีประชาธิปไตยเหมือนอากาศ ที่มีมากทุกคนก็จะไม่มีปัญหา แต่เวลาไปอยู่ในถ้ำก็เหมือนเด็ก 13 คน ที่มองว่าออกซิเจนมีคุณค่าที่เราจะขาดไม่ได้ ดังนั้นคนที่เป็นประชาธิปไตยอย่าท้อถ้อย เพราะการยึดอำนาจอยู่นานก็ดี ความไม่เป็นประชาธิปไตยก็จะปรากฏออกมา และเชื่อว่าไม่มีอำนาจใดที่ควบคุมนักการเมืองได้เท่ากับกระแสสังคม”นายบัญญัติ กล่าว
