หมายเหตุ – นักวิชาการแสดงความคิดเห็นต่อกรณี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เปิดเพจ
เฟซบุ๊ก “ประยุทธ์ จันทร์โอชา Prayut Chan-o-cha” รวมทั้ง อินสตาแกรม ทวิตเตอร์ ชื่อ “Prayut Chan-o-cha” และเว็บไซต์ www.prayutchan-o-cha.com อ้างว่าเพื่อรับฟังและสื่อสารข้อมูลกับประชาชน
สุขุม นวลสกุล
อดีตอธิการบดี ม.รามคำแหง
พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี หันมาเปิดช่องทางโซเชียลคงเพราะว่ากองเชียร์ ตอนหลังได้คนรุ่นใหม่เข้ามาช่วยทำงานเยอะ คงพูดหว่านล้อมให้นายกฯเห็นว่าการทำแบบนี้ถือเป็นคนทันสมัยเข้าถึงประชาชน เป็นคนรุ่นใหม่
การทำอย่างนี้ไม่ใช่เตรียมตัวเพื่อหาเสียง เพราะหาเสียงมาตลอด นี่ก็เป็นวิธีเพิ่มการหาเสียงอีกอย่างหนึ่งเท่านั้นเอง มีทั้งข้อดีและข้อเสีย เป็นไปได้ทั้งสองอย่าง ปกติคนเอาอะไรมาใช้ก็ย่อมใช้ในทางที่ทำให้เกิดผลดีกับตัวเอง เพราะฉะนั้นท่านคงต้องยอมรับความจริงในการวิจารณ์มากขึ้น ถ้าไปโมโหลงข้อความไม่ดีไปอาจเกิดปัญหา
จริงๆ แล้วเราไม่รู้ว่าท่านอ่านทุกอย่างจริงหรือเปล่า เขาอาจสกัดหรือเลือกเอาแต่สิ่งที่ทำให้ท่านอ่านแล้วยิ้ม ส่วนการเจอข้อความเชิงลบเยอะมากๆ จะผิดจุดประสงค์การมาใช้โซเชียลหรือไม่นั้น คงคิดแทนไม่ได้ เพราะการเปิดอย่างนี้ก็เป็นได้ทั้งสองทาง ได้เจอของจริง แต่ก็อาจไม่ใช่ของจริงเพราะอาจมีคนช่วยส่งข้อความดีๆ ให้ท่านมีความสุขก็ได้ ถือว่าท่านเปิดทางสื่อสารใหม่ เพราะปกติท่านสื่อสารโดยตรงกับประชาชนอยู่แล้ว ไปที่ไหนท่านก็ทักทายพูดคุยกับประชาชนถึงตัว
ส่วนที่พรรคการเมืองอื่นเรียกร้องให้แก้คำสั่ง คสช. เปิดโอกาสให้พรรคการเมืองสื่อสารกับประชาชนทางโซเชียลได้บ้างนั้น ผมว่าไปห้ามเขามันไม่ถูก ผมไม่เห็นด้วยกับการสกัดกั้นอยู่แล้ว
นันทนา นันทวโรภาส
คณบดีวิทยาลัยสื่อสารการเมือง ม.เกริก
การที่ พล.อ.ประยุทธ์เปิดเพจไอจี หรืออะไรที่เป็นโซเชียลในช่วงเวลานี้ อาจวิเคราะห์ได้ว่า ท่านกำลังจะใช้สื่อใหม่ในการหาเสียง ไม่ได้แตกต่างจากนักการเมืองและพรรคการเมืองอื่นๆ ที่อยู่ในช่วงที่กำลังต้องการเรียกร้องคะแนนนิยม เพราะเหลือเวลาอีกไม่กี่เดือนก็จะมีการเลือกตั้งแล้ว ทั้งนี้ พล.อ.ประยุทธ์ไม่ได้ปฏิเสธว่าตัวเองป็นนักการเมือง การใช้สื่อใหม่เหล่านี้เป็นการเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายที่มีความเฉพาะเจาะจงที่จะให้รับรู้กิจกรรม ผลงาน นโยบาย หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะบอกว่ากิจกรรมเหล่านี้ไม่ใช่การหาเสียง เพราะนี่เป็นการทำเพื่อให้คนเข้าถึง รับรู้ความเป็นไปของรัฐบาล ขณะเดียวกันก็สะท้อนความคิด ความต้องการ ข้อเรียกร้องต่างๆ ให้รัฐบาลไปดำเนินการด้วย
การที่นายกฯเปิดสื่อใหม่สามารถวิเคราะห์ได้ว่าอยากจะสื่อสารกับคนรุ่นใหม่ที่เป็นกลุ่มเป้าหมาย อันมีผลต่อการเลือกตั้งครั้งหน้า สื่อใหม่เหล่านี้คนรุ่นอื่นๆ ก็ใช้ แต่ในแง่ความเข้มข้นจะเป็นคนรุ่นใหม่ เป็นคนที่อายุน้อยที่จะใช้ มีสัดส่วนสูงกว่าคนที่อายุมาก ฉะนั้นการที่ท่านนายกฯใช้สื่อนี้อาจตีความได้ว่าต้องการสื่อสารกับคนรุ่นใหม่อย่างเข้มข้น
การใช้โซเชียลเป็นเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่คนเข้าถึงง่าย ในราคาถูก และเป็นเรื่องที่เข้าถึงในชีวิตประจำวันของเขา คนใช้ชีวิตอยู่กับสื่อใหม่โดยมีโทรศัพท์เครื่องเดียวก็สามารถใช้ทำทุกอย่างในชีวิตได้ หากนักการเมืองคนใดใช้สื่อใหม่ในการสื่อสาร สามารถไปได้เร็ว เข้าถึงคนได้ทันที อีกทั้งผลิตสื่อได้เอง ควบคุมสื่อนั้นได้ สามารถกำหนดได้ว่าจะให้อะไรออกไป หรือให้ออกไปในเวลาไหน
ข้อดีของการใช้สื่อใหม่คือความสะดวก รวดเร็ว เข้าถึงคนจำนวนมากได้ในเวลาสั้นๆ และประหยัด ส่วนข้อเสียก็อยู่ในข้อดี นั่นคือเมื่อมันเร็วก็มีโอกาสผิดพลาดได้มาก ข้อมูลบางอย่างที่ยังไม่ได้ตรวจสอบ แต่อยากนำเสนอ มันก็ออกแล้ว และก็รวดเร็วมาก เมื่อโพสต์ออกไปแล้วคิดได้ว่าข้อความจะส่งผลเชิงลบต่อตัวเอง จะลบก็ไม่ทันแล้ว เพราะเผยแพร่ออกไปแล้ว แม้จะลบโพสต์ในเฟซบุ๊กได้ แต่ก็ลบในพื้นที่ของเรา แต่ในพื้นที่คนอื่นมันถูกถ่ายทอดไปแล้ว
หากวิเคราะห์ว่าการที่ พล.อ.ประยุทธ์ใช้สื่อใหม่ทั้งหลาย จะบอกว่าเป็นการหาเสียงก็ไม่ได้ผิด หากเขาจะหาเสียง แต่เมื่อเป็นการหาเสียงแล้วก็ควรเปิดโอกาสให้นักการเมืองและพรรคการเมืองทุกพรรคได้ใช้โซเชียลสื่อสารกับประชาชนเช่นเดียวกับที่ท่านทำ แบบนี้จะไม่มีอะไรผิดเลย เพราะทุกพรรคทุกคนสามารถสื่อสารกับประชาชนผ่านโซเชียลได้ เป็นความเท่าเทียมกัน
หากบางคนได้สิทธิในการทำอะไรบางอย่างเหนือกว่า บางคน บางพรรค มันก็ไม่ยุติธรรม ไม่เท่าเทียม สิ่งที่ นายสามารถ แก้วมีชัย (พรรคเพื่อไทย) เสนอให้แก้ไขคำสั่ง คสช.ที่ 13/2561 จึงเห็นด้วย ถ้าซีกข้างรัฐบาล หรือหน่วยงานภาครัฐ หรือ กกต.อาจกังวลว่าถ้าเปิดให้ใช้โซเชียลรณรงค์หาเสียงเลือกตั้งแล้วจะส่งผลในการบิดเบือนข้อมูล ใส่ร้ายป้ายสี แต่คิดว่าเป็นเรื่องที่ผู้ที่ทำการสื่อสารจะต้องรับผิดชอบ เรามี พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์อยู่แล้ว การนำเข้าข้อความอันเป็นเท็จก็สามารถดำเนินคดีได้
สิ่งนี้ไม่น่าเป็นข้อจำกัดที่จะไม่เปิดโอกาสให้นักการเมืองได้สื่อสารผ่านโซเชียล นายกฯก็จะได้สื่อสารอย่างสบายใจ เพราะว่าท่านเปิดให้ทุกคนทำได้เหมือนที่ท่านทำ
