‘วิษณุ’ เปรียบผู้ตรวจการแผ่นดินทำหน้าที่เหมือน’พระอินทร์’คอยสอดส่องเหตุภัยและแก้ไข ชี้อำนาจตามรธน.ใหม่ให้อำนาจ 3 หลัก เชื่อรธน.ผ่านประชามติแน่ พร้อมกางปฏิทินเลือกตั้งได้ช่วงส.ค.-ก.ย. 60 ระบุแม้ไม่ผ่านประชามติก็จะเลือกให้ได้ปี60
วันที่ 14 พฤษภาคม เวลา 13.30 น.ที่โรงแรมเชอราตัน สมุย รีสอร์ต จ.สุราษฎร์ธานี ผู้ตรวจการแผ่นดินจัดโครงการเสวนาวิชาการผู้ตรวจการแผ่นดินสัญจรพบสื่อมวลชน โดยนายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี บรรยายหัวข้อ “ผู้ตรวจการแผ่นดินและองค์กรตรวจสอบอำนาจรัฐ การเปลี่ยนผ่านภารกิจตามรัฐธรรมนูญใหม่” ตอนหนึ่งว่า บทบาทพระอินทร์คือบทบาทผู้ตรวจการแผ่นดิน ที่ทำหน้าที่สอดส่องดูแลเหตุภัยและแก้ไข เดิมทีองค์กรผู้ตรวจการแผ่นดินเป็นองค์กรที่ไม่มีใครกลัว ชี้เป็นชี้ตายไม่ได้ แตกต่างจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) หรือคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ทั้งนี้ ตามร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ได้กำหนดบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดินเอาไว้ 3 หลักใหญ่ๆ คือ 1.หลักทั่วไปในรัฐธรรมนูญที่ใช้กับองค์กรอิสระทั้ง 5 หน่วยงาน ประชุมร่วมกับศาลรัฐธรรมนูญเพื่อกำหนดมาตรฐานทางจริยธรรมไว้ใช้กันเอง รวมทั้งรัฐสภา คณะรัฐมนตรี ซึ่งเป็นอันว่าองค์กรอิสระทั้ง 5 บวกกับฝ่ายนิติบัญญัติและบริหารต้องอยู่ภายใต้มาตรฐานจริยธรรมเดียวกันทั้งหมด
นายวิษณุกล่าวต่อว่า การกำหนดให้องค์กรอิสระทั้ง 5 หน่วยงานต้องร่วมมือช่วยเหลือกัน ต่อจากนี้องค์กรไหนตรวจสอบอะไรพบ หากไม่ใช่เรื่องขององค์กรตัวเองก็ส่งให้องค์กรที่เกี่ยวข้องไปดำเนินการต่อ ผู้ตรวจการแผ่นดินจึงจะมีเครื่องเอกซเรย์ที่ใหญ่กว่าองค์กรอื่นทั้งหมด ดังนั้นต้องเตรียมรับสถานการณ์นี้ไว้ อาจต้องขยับขยาย สร้างเครือข่ายสาขารองรับภารกิจที่จะมาอีกมาก 2.ภารกิจของผู้ตรวจการแผ่นดิน ที่เสนอแนะให้มีการปรับปรุงกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ ไปยังหน่วยงานของรัฐที่ทำให้เกิดความเดือดร้อนสร้างภาระหรือไม่เป็นธรรมแก่ประชาชน อำนาจนี้รัฐธรรมนูญไม่ได้มอบแก่องค์กรอื่นใด ยกเว้นผู้ตรวจฯ ดังนั้นภารกิจในการแสวงหาข้อเท็จจริงเมื่อเห็นว่ามีการปฏิบัติผิดกฎหมาย ร่างรัฐธรรมนูญใหม่กำหนดผู้ตรวจฯเสนอไปยัง ครม.หากพบว่าหน่วยงานใดไม่ปฏิบัติหน้าที่ของตัวเอง และเสนอศาลรัฐธรรมนูญหากพบว่ากฎหมายใดขัดต่อรัฐธรรมนูญ รวมทั้งเสนอเรื่องไปยังศาลปกครอง และ 3.บทบาทอื่นๆ ที่จะไปกำหนดให้กฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ
“ถ้าร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ประกาศใช้ เราคงจะเห็นพระอินทร์องค์นี้ทำหน้าที่สำคัญ คือเป็นกรรมการปฏิรูปกฎหมายแห่งชาติ เป็นพนักงานสอบสวนแห่งชาติ ตรวจสอบกระทรวง กรม รัฐวิสาหกิจ และองค์การมหาชน เหมือนเป็นผู้ตรวจราชการประเทศไทย มีหน้าที่เป็นโจทก์ของประเทศไทยแทนประชาชน และเป็นผู้กำหนดมาตรฐานความประพฤติเจ้าหน้าที่ชั้นสูงของประเทศไทย” นายวิษณุกล่าว และว่า จากบทบาทที่ว่ามานี้อาจทำให้ผู้ตรวจฯปรับตัวเตรียมรับสถานการณ์ ถ้าไม่ปรับจะเป็นสามล้อถูกหวย อยากแนะนำว่า กว่าจะถึงเวลาที่ กรธ.เขียนกฎหมายลูก น่าจะใช้เวลาให้เป็นประโยชน์ตัวเสียเองว่าอยากได้อะไร ซึ่งอาจจะเพิ่มในสิ่งที่รัฐธรรมนูญไม่ได้เขียนก็ได้ คำถามใหญ่คือ คนที่อยู่ในองค์กรอิสระและศาลรัฐธรรมนูญจะได้อยู่ต่อหรือไม่ หากรัฐธรรมนูญใหม่ประกาศใช้ เนื่องจากได้เขียนไว้ในบทเฉพาะกาลว่าจะดำรงตำแหน่งต่อหรือไม่ แล้วแต่กฎหมายลูกกำหนด
รองนายกรัฐมนตรีกล่าวอีกว่า คำถามที่ตนก็อยากรู้ว่าร่างรัฐธรรมนูญจะผ่านประชามติหรือไม่ ประเด็นอยู่ที่ 7 สิงหาคม ถามตนหรือรัฐบาลก็เชื่อว่าผ่าน สมมติว่าผ่าน กกต.บอกตนว่าประชามติปิดหีบเวลา 16.00 น.ในวันที่ 7 สิงหาคม โดยประมาณเวลา 21.00 น. คงรู้ผลอย่างไม่เป็นทางการได้ว่าผ่านหรือไม่ แต่กว่าจะรู้เป็นทางการคงใช้เวลาประมาณ 4 วัน จึงจะได้ตัวเลขที่ชัดเจน หากประชามติผ่าน เราคงใช้เวลาเดือนสิงหาคมที่เหลือทั้งเดือนจนอาจล้ำไปกันยายนทำสิ่งพิธีกรรมคือเขียนตัวบทรัฐธรรมนูญในสมุดไทยเพื่อนำขึ้นทูลเกล้าฯ วันนี้ตนได้สั่งอาลักษณ์ให้เริ่มเขียนแล้ว ดังนั้นถ้าผ่านประชามติจะใช้เวลาเขียนไม่นานเพราะได้เริ่มแล้ว ส่วนเรื่องคำถามพ่วงหากแก้ก็เล็กน้อย โดย 200 มาตราแรกคงไม่กระทบ
นายวิษณุกล่าวต่ออีกว่า ทรรศนะส่วนตัวของตนมองว่า ปฏิทินคร่าวๆ หากร่างรัฐธรรมนูญและคำถามพ่วงผ่านประชามติในวันที่ 7 สิงหาคม 2559 ก็ต้องปรับแก้ไขคำถามพ่วงให้สอดคล้องกับร่างรัฐธรรมนูญให้แล้วเสร็จภายใน 1 เดือนคือเดือนกันยายน 2559 เมื่อเสร็จแล้วก็ต้องนำขึ้นทูลเกล้าฯ ซึ่งคาดว่ารัฐธรรมนูญฉบับใหม่จะประกาศใช้ในเดือนตุลาคม 2559 จากนั้นก็จะเข้าสู่ขั้นตอนการทำกฎหมายลูก 4 ฉบับที่เกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งให้แล้วเสร็จภายใน 2 เดือนคือประมาณเดือนธันวาคม 2559 และเข้าสู่การพิจารณาของสภาซึ่งต้องพิจารณาให้เสร็จภายใน 2 เดือนคือเดือนกุมภาพันธ์ 2560 แล้วจึงจะส่งให้ กรธ.และ กกต.ตรวจดู พอกฎหมายลูก 4 ฉบับประกาศใช้ก็จะเข้าสู่กระบวนการการเลือกตั้งภายใน 150 วันคือช่วงเดือนสิงหาคมหรือเดือนกันยายน 2560
นายวิษณุกล่าวด้วยว่า ทั้งนี้หากร่างรัฐธรรมนูญไม่ผ่านตั้งแต่ต้น สิ่งแรกที่ต้องดำเนินการคือแก้ไขรัฐธรรมนูญ (ฉบับชั่วคราว) 2557 ให้แล้วเสร็จภายใน 1 เดือน ว่าจะดำเนินการอย่างไรหรือจะหยิบรัฐธรรมนูญฉบับใดมาใช้ แต่หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เคยประกาศว่าไม่ว่าจะอย่างไรต้องเลือกตั้งให้ได้ในปี 2560 ส่วนจะบีบเวลาตรงไหนต้องไปพิจารณาอีกครั้ง
