เมื่อวันที่ 8 พ.ค. นายปิยบุตร แสงกนกกุล เลขาธิการพรรคอนาคตใหม่ โพสต์ข้อความทางเฟสบุ๊ก กรณีศาล รธน.มีมติ เอกฉันท์ ม.128 พรป.เลือกตั้ง สส. ไม่ขัดกับ ม.91 ของรัฐธรรมนูญ โดย นายปิยบุตร ระบุว่า
[ศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้วินิจฉัยสูตรปาร์ตี้ลิสต์]
สื่อสารมวลชนจำนวนมากเข้าใจกฎหมายคลาดเคลื่อน ต่างพากันพาดหัวข่าวว่า “ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยสูตรปาร์ตี้ลิสต์ไม่ขัดรัฐธรรมนูญ”
ในความเป็นจริงแล้ว คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญล่าสุดเมื่อเช้านี้ ไม่เกี่ยวอะไรกับสูตรการคำนวณจำนวน ส.ส. ของแต่ละพรรค ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยประเด็นเดียวว่า บทบัญญัติในมาตรา 128 ของ พ.ร.ป.การเลือกตั้ง ส.ส. ขัดหรือแย้งกับบทบัญญัติในมาตรา 91 ของรัฐธรรมนูญหรือไม่เท่านั้น ซึ่งศาลวินิจฉัยว่าไม่ขัด
กรณีนี้ ในทางวิชาการ เราเรียกกันว่า ศาลรัฐธรรมนูญตรวจสอบว่ากฎหมายขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่ในแบบนามธรรม หรือ abstract control
ศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้วินิจฉัยการนำมาตรา 128 มาใช้ แล้วขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่ ในแบบรูปธรรม หรือ concrete control
เมื่อศาลวินิจฉัยว่าไม่ขัด มาตรา 128 ก็ยังคงดำรงอยู่ กกต.ในฐานะองค์กรตามรัฐธรรมนูญที่เป็นผู้ใช้และตีความมาตรา 128 ก็ต้องใช้และตีตวามมาตรานี้ออกมาเพื่อคำนวณจำนวน ส.ส.ให้สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญมาตรา 91
กกต. จะนำคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญนี้ มาเป็น “หลังพิง” เพื่อคำนวณตามสูตร “27 พรรค” ไม่ได้
ศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้วินิจฉัยสูตรคำนวณ
ศาลรัฐธรรมนูญไม่ได้พูดถึงสูตร “27 พรรค”
ศาลรัฐธรรมนูญเพียงแต่บอกว่า มาตรา 128 ไม่ขัดมาตรา 91 เท่านั้น
กกต. ต้องคำนวณที่นั่ง ส.ส. ให้สอดคล้องกับมาตรา 91
