ผู้ตรวจการแผ่นดินมีมติเอกฉันท์ ระบุว่ามาตรา 61 วรรคสอง พ.ร.บ.ว่าด้วยการออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญ มีปัญหาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญ เนื่องจากบัญญัติว่าผู้ใดเผยแพร่ข้อความ ภาพ เสียง ในสื่อหนังสือพิมพ์ วิทยุโทรทัศน์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือในช่องทางอื่นใดที่ผิดไปจากข้อเท็จจริง หรือมีลักษณะรุนแรง ก้าวร้าว หยาบคาย ปลุกระดมหรือข่มขู่ โดยมุ่งหวังเพื่อให้ผู้มีสิทธิออกเสียงไม่ไปใช้สิทธิ หรือออกเสียงอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือไม่ออกเสียง ให้ถือว่าผู้นั้น ก่อความวุ่นวาย ผู้ตรวจการเห็นว่าการเขียนเนื้อหานี้ ในทางปฏิบัติจะไม่ชัดเจน คลุมเครือ ประชาชนอาจไม่กล้าแสดงความคิดเห็น ขัดต่อเจตนารมณ์การทำประชามติ และเจ้าหน้าที่อาจใช้ดุลพินิจตีความ ดำเนินการกับประชาชนได้ จึงเห็นพ้องส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย มาตรา 61 วรรคสองขัดรัฐธรรมนูญ 2557 ฉบับชั่วคราวหรือไม่
โครงการอินเตอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชนหรือไอลอว์ ยื่นร้องต่อผู้ตรวจการแผ่นดิน เนื่องจากสงสัย มาตรา 61 วรรคสอง ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญ 2557 มาตรา 4 ที่ให้การรับรองสิทธิ เสรีภาพประชาชน การที่ผู้ตรวจการแผ่นดิน มีมติส่งศาลรัฐธรรมนูญ นับเป็นเรื่องดี ที่จะช่วยให้ข้อสงสัยต่างๆ กระจ่างยิ่งขึ้น มาตรา 61 วรรคสอง ละเมิดสิทธิ เสรีภาพประชาชนหรือไม่ ทั้งนี้เรื่องดังกล่าว หลายฝ่ายยืนยันตรงกัน ไม่ว่าคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญออกมาอย่างไร จะไม่กระทบต่อ พ.ร.บ.ประชามติฯทั้งฉบับ ยังทำประชามติร่างรัฐธรรมนูญในวันที่ 7 สิงหาคมได้ตามปกติ ในกรณีตัดสินว่าขัดรัฐธรรมนูญ รัฐยังมี พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ พ.ร.บ.การพิมพ์ ฯลฯเป็นเครื่องมือ ควบคุม มิให้มีการกระทำความผิด ฉะนั้นการวินิจฉัยเรื่องนี้ของศาลรัฐธรรมนูญ จึงมิใช่เรื่องน่าห่วงแต่ประการใด และมีผลดีด้วยซ้ำ
พ.ร.บ.ว่าด้วยการออกเสียงประชามติ ตกเป็นที่วิพากษ์วิจารณ์ เนื้อหาปิดกั้น การแสดงออก ขัดหลักการ การเปิดกว้างประชาชนมีส่วนร่วมได้เต็มที่ ตามสิทธิ เสรีภาพพื้นฐาน เนื้อหาบางส่วนคลุมเครือ ก่อให้เกิดความสับสน เปิดช่องเจ้าหน้าที่ ตีความ เอาผิดประชาชนได้อย่างกว้างขวาง การที่ผู้ตรวจการแผ่นดิน มีมติส่งศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย บางวรรคตอน ในมาตราที่กำหนดเงื่อนไข ข้อห้าม จะทำให้ ข้อคลุมเครือต่างๆ ชัดเจนยิ่งขึ้น เป็นผลต่อดี ต่อการทำประชามติ การออกเสียงเห็นชอบ หรือไม่เห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญนั้น กระบวนการมีความสำคัญ ผลประชามติ จะมีมาตรฐานและได้รับการยอมรับได้หรือไม่ มิได้อยู่กับคะแนนอย่างเดียว แต่ยังขึ้นอยู่กับการเปิดพื้นที่ ให้แสดงความคิดเห็นได้อย่างเต็มที่ในขั้นตอนก่อนโหวตด้วย การวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ จะช่วยให้ทุกอย่างกระจ่าง มีผลต่อการใช้สิทธิ เสรีภาพของประชาชน และเป็นภาพลักษณ์ที่ดีต่อรัฐบาล
