รายงานประชุมสภา ยุค 2475 เผย ร.7 ทรงทักท้วง คำ ‘ไม่ไพเราะ’ ในรธน.
กว่าจะก่อเกิดรัฐธรรมนูญแต่ละฉบับนั้น ไม่ใช่เรื่องง่าย โดยเฉพาะในช่วงแรกๆ ของการร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร ยุคหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองใหม่ๆ ในพ.ศ.2475 ซึ่งนอกเหนือจากข้อกฎหมายแล้ว อีกหนึ่งประเด็นน่าสนใจคือ ‘การใช้ถ้อยคำ’
ซึ่งในคำแถลงประธานอนุกรรมการร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม ใน รายงานการประชุมสภาผู้แทนราษฎร 34/2475, 24 พฤศจิกายน 2475 ระบุถึงปัญหาเรื่องการใช้คำกรรมการราษฎร คณะกรรมการราษฎร และประธานคณะกรรมการราษฎร ซึ่งที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรก็ให้ความสำคัญกับการเลือกถ้อยคำ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คำที่พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงรับสั่งมาว่า ไม่ไพเราะ และไม่ค่อยถูกต้องตามแบบราชาธิปไตยตามรัฐธรรมนูญ
ฐานข้อมูลการเมืองการปกครอง สถาบันพระปกเกล้า ระบุว่า นับแต่การประชุมเพื่อพิจารณาร่างรัฐธรรมนูญครั้งแรก หลวงประดิษฐ์มนูธรรมเสนอให้ พิจารณาในหลักการเสียก่อนจึงค่อยกลับมาพิจารณาเลือกถ้อยคำโดยขอให้นำไป พิจารณาในหมวด 4 คณะกรรมการราษฎร ที่ประชุมมีการลงมติด้วยคะแนนเสียง 26 คะแนนเท่ากัน จนประธานสภาฯต้องเป็นผู้ชี้ขาดว่า ให้รอจนถึงบทที่เกี่ยวข้องจึงค่อยนำกลับมาพิจารณาอีกครั้ง
ในการพิจารณาหมวดคณะกรรมการราษฎร มีผู้เสนอญัตติให้ใช้คำเรียกแทน “กรรมการราษฎร” หลายคำ เช่น รัฐมนตรี ซึ่งผู้เสนอคือ พระยาพหลพลพยุหเสนา นายประยูร ภมรมนตรี หลวงเดชสหกรณ์ นายสงวน ตุลารักษ์ อนุสภาผู้แทนราษฎร (นายเนตร พูนวิวัฒน์) ส่วนผู้ยืนยันให้ใช้คำเดิมคือ นายซิม วีระไวทยะ
ในกลุ่มผู้สนับสนุนให้ใช้คำกรรมการราษฎรอธิบายว่า คำ “สภาผู้แทนราษฎร” กับ “กรรมการราษฎร” เป็นคำชุดเดียวกัน เมื่อใช้คำสภาผู้แทนราษฎรก็ควรใช้ให้เข้ากัน เป็นคำธรรมดาเข้าใจง่ายเป็นคำที่ใช้อยู่แล้ว
ส่วนผู้สนับสนุนให้ใช้คำว่ารัฐมนตรีให้เหตุผลว่า คำว่า “รัฐมนตรี” ไพเราะกว่าคำว่า “กรรมการราษฎร” เคยเรียกมาคุ้นปากแล้ว โดยเฉพาะนายประยูรถึงกลับกล่าวคำ “กรรมการราษฎร” นั้น ‘ฟังดูเป็นโซเวียต’
หลวงประดิษฐมนูธรรมกล่าวชี้แจงในตอนแรกว่า ได้สงวนคำนี้ให้สภาพิจารณา เพราะประธานอนุกรรมการกล่าวว่า พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าฯทรงทักท้วง และมีผู้เข้าใจผิดว่า ตนจะนำ “ลัทธิบางประเทศมาเผยแผ่” แต่การใช้คำว่า “รัฐมนตรี” จะทำให้นึกถึงรัฐมนตรีสภาที่ไม่เคยทำงาน และต้องแก้ไขพระราชบัญญัติรัฐมนตรี
ในที่สุด พระยาราชวังสันเสนอให้พิจารณาการใช้ถ้อยคำในการประชุมครั้งถัดไป
อย่างไรก็ตาม เรื่องคำ “คณะกรรมการราษฎร” ถูกนำมาพิจารณา ในการประชุมสภาฯครั้งที่ 41 และมีการลงมติใช้คำว่า รัฐมนตรี 28 เสียงไม่ออกเสียง 24 เสียง และมีผู้เห็นควรใช้คำอื่น 7เสียง จึงมีผลทำให้ใช้คำว่า “รัฐมนตรี” แทน “กรรมการราษฎร” รวมทั้งใช้คำว่า “คณะรัฐมนตรี” แทน “คณะกรรมการราษฎร” และใช้คำว่า “นายกรัฐมนตรี” แทนคำว่า “ประธานคณะกรรมการราษฎร” ตลอดจนมีการกำหนดความหมายใหม่ว่า “รัฐมนตรี” หมายถึง “ข้าราชการผู้ใหญ่ในแผ่นดิน” มิใช่ที่ปรึกษาของแผ่นดินอีกต่อไป
เรื่องที่เกี่ยวข้อง
– ฤกษ์ ‘โหรหลวง’ ประกาศรัฐธรรมนูญ ร.7 ทรงให้เขียนลง ‘สมุดไทย’ เพราะเป็น ‘ของขลัง’
– คำต่อคำ ‘ราชกิจจานุเบกษา’ รธน.แห่งราชอาณาจักรสยาม 10 ธ.ค.2475
