กสม. เปิดบ้านแถลงผลงาน 7 เดือนรับเรื่องร้องเรียน 488 เรื่อง ชี้ นโยบายทวงคืนผืนป่าทำปชช.เดือดร้อนสุด ปธ.กสม. ปัด ไม่เคยระบุใส่กุญแจเท้านศ.คดีประชามติ มั่นใจหากร่างรธน.ผ่านประชามติ ยกระดับสถานะไทยเข้าสู่สากลได้ 100% เหตุเปิดช่องให้ยกร่างพ.ร.ป.กสม. ที่มีเนื้อหาสอดคล้องหลักการปารีส
เมื่อเวลา 14.00 น. วันที่ 13 กรกฎาคม คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) นำโดยนายวัส ติงสมิตร ประธานกสม. แถลงข่าวเนื่องในโอกาสครบรอบ 15 ปีสำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ระบุว่า 7 เดือนที่กสม.ชุดนี้เข้ารับหน้าที่ได้รับเรื่องร้องเรียนแล้วทั้งสิ้น 488 เรื่อง โดยจำนวนนี้ที่มีการร้องเรียนมากที่สุดเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับสิทธิชุมชนและฐานทรัพยากรธรรมชาติ 200 เรื่อง ซึ่งกสม.ชุดนี้ค่อนข้างโชคร้ายเพราะเข้ามาในช่วงที่สถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ หรือ ไอซีซี กำลังพิจารณาจะปรับลดสถานะด้านสิทธิมนุษยชนของไทย เหตุจากหลักเกณฑ์ต่างๆ ของไทยไม่สอดคล้องกับหลักการปารีส โดยกสม.พยายามแก้ไขปัญหาต่างๆ อย่างเต็มที่แต่เนื่องหลายประเด็นเกี่ยวข้องกับกฎหมายที่อยู่นอกเหนืออำนาจหน้าที่ จึงไม่ทันต่อการพิจารณาปรับลดระดับของไอซีซี
ส่วนที่เกี่ยวกับหลักเกณฑ์ที่เป็นปัญหานั้น ร่างรัฐธรรมนูญฉบับที่จะมีการลงประชามติมีบทบัญญัติที่จะเป็นการแก้ไขปัญหาดังกล่าว และยกระดับสถานะของไทยเข้าสู่สากลได้ 100 เปอร์เซ็นต์ โดยสำนักงานก็ได้มีการยกร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งขาติที่บรรจุสาระตามที่องค์กรระหว่างประเทศเรียกร้องไว้ครบถ้วนแล้ว ส่วนการทำงานของกสม. นอกจากเน้นการส่งเสริม ตรวจสอบ แล้วปัจจุบันก็ได้มีการนำหลักการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ตามหลักการปารีสมาใช้ด้วยหากคู่กรณีมีความสมัครใจ .ซึ่งก็จะทำให้การแก้ไขปัญหาและเยียวยาผู้เสียหายทำได้รวดเร็วมากขึ้น
นายวัส ชี้แจงกรณีตนเองระบุถึงโซ่ตรวนที่มีการใส่ให้นักศึกษาคดีประชามติว่าเป็นกุญแจเท้า ว่า อยากให้อ่านคำชี้แจงของตนที่ออกมาเมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม กรณีดังกล่าวอย่างละเอียดแล้วจะมีคำตอบ อ่านอย่างมีสติ อย่ามโน ซึ่งตนบอกว่าเครื่องพันธนาการที่ใส่ให้นักศึกษานั้นไม่ใช่โซ่ตรวนอย่างที่มีการเรียกกัน แต่เขาเรียกว่ากุญแจเท้า โดยในคำชี้แจงตนไม่ได้บอกว่า การที่เจ้าหน้าที่ใส่กุญแจเท้านั้นเหมาะสมหรือไม่ แต่ระบุว่าคณะอนุกรรมการด้านสิทธิพลเมืองกำลังพิจารณาเรื่องนี้อยู่ ซึ่งในข้อเท็จจริง การจะใส่กุญแจเท้าผู้ต้องหาหลักการคือต้องดูว่า ผู้ที่ใช้กุญแจเท้ากับนักศึกษามีอำนาจที่จะดำเนินการหรือไม่ ถ้าไม่มีก็ถือเป็นการละเมิดศักดิ์ศรีความเป็นมุนษย์ แต่ถ้ามีอำนาจแล้ว ขณะที่ควบคุมไปยังสถานที่ต่าง ๆ เช่นไปขึ้นศาลซึ่งต้องผ่านสาธารณชนอาจมีการบันทึกภาพ ก็ควรมีการป้องกันไม่ให้มีการละเมิดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ซ้ำสอง เหมือนเช่นในต่างประเทศ จะเห็นว่ามีการใช้ผ้าพันไม่ให้เห็นกุญแจมือซึ่งทำให้ผู้ต้องขังเสียหายน้อยลง โดยกรณีดังกล่าวคณะอนุกรรมการด้านสิทธิฯเมื่อทำการศึกษาแล้วเสร็จก็จะได้มีข้อเสนอไปยังรัฐบาล รวมไปถึงความเห็นของกสม.ต่อประกาศคสช.ฉบับต่างๆ ที่กสม.ห่วงใยว่าจะกระทบสิทธิประชาชน ขณะเดียวกันในประเด็นการเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบเสียหายจากเหตุความรุนแรงทั้งภาคใต้ และทางการเมือง ที่กฎหมายกำหนดการเยียวยาที่แตกต่างกัน กสม.ก็กำลังรวบรวมเพื่อที่จะจัดทำเป็นข้อเสนอแนะให้มีการแก้ไขกฎหมายเพื่อให้การเยียวยาเป็นมาตรฐานเดียวกัน
ด้านนางเตือนใจ ดีเทศน์ ในฐานะประธานอนุกรรมการด้านสิทธิชุมชนและฐานทรัพยากรธรรมชาติ กล่าวถึงเรื่องร้องเรียน 200 เรื่องว่า ส่วนใหญ่เป็นการร้องเรียนนโยบายทวงคืนฝืนป่าจของรัฐบาล ที่แม้รัฐจะมีเจตนาดีในการพิทักษ์ผืนป่า แต่ทำให้ประช่าชนเดือดร้อนผู้ที่อยู่มาก่อนกลายเป็นผู้บุกรุก มีตัวอย่างที่จ.ระนอง กำลังมีการดำเนินคดีกับหญิงชราวัย 82 ปีจากเหตุให้ลูกหลานเข้าไปตัดต้นยางที่ล้มเพราะลมพายุในที่ดินของตัวเอง ผู้สูงอายุที่เป็นเจ้าของที่ดินในจังหวัดระนองถูกดำเนินคดีหลังจากลูกหลานตัดต้นยางที่ล้มจากลมพายุในที่ดินของตัวเอง หรือกรณีร่างพ.ร.บ.แร่ ทางกสม. มีข้อเสนอกับรัฐบาลว่า มีผลในเชิงลบกับสุขภาพประชาชนมากกว่าค่าภาคหลวงที่ได้ ซึ่งหลายกรณีทำให้กสม.กำลังมีแนวความคิดว่าที่จะจับเข่าคุยกับรัฐบาลเพื่อแก้ไขปัญหา
