เปิดใจ‘จับกัง1’ สุชาติ ชมกลิ่น หัวหน้า‘ผู้รับใช้’แรงงาน
หมายเหตุ – นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน ให้สัมภาษณ์พิเศษ “มติชน” ถึงแนวทางการขับเคลื่อนงานในกระทรวง เพื่อยกระดับเป็นกระทรวงด้านเศรษฐกิจ
•วางแนวทางการบริหารกระทรวงแรงงานอย่างไร
ผมได้พูดคุยกับข้าราชการทุกคน คุยกับอธิบดีทุกกรม และปลัดกระทรวง ผมบอกว่ากระทรวงแรงงานตั้งขึ้นมาต้องรับใช้ผู้ใช้แรงงาน วันนี้ผมเป็นรัฐมนตรีว่าการทรวงแรงงาน ผมก็เป็นหัวหน้าผู้รับใช้ผู้ใช้แรงงาน พวกคุณก็คือ ผู้ตาม ไม่ใช่ว่าจะต้องไปแบบเป็นกระเจ้าขุนมูลนาย เราต้องเปิดให้เขาเข้ามาหาความช่วยเหลือ ต้องถามเขาว่าให้เราช่วยอะไรได้บ้าง ถ้าเกิดท่านผู้บริหารกระทรวงท่านใดไม่สู้แบบผม ผมก็ต้องชี้หน้ากัน เพราะผมสู้เต็มที่ เมื่อสักครู่ผู้บริหารโลตัสเข้ามาพูดคุยกับผม ผมก็ให้รองปลัดไปหาตัวเลขมาว่าวันนี้ ถ้าจ้างงานแบบรายเดือนไม่ได้ จ้างพาร์ตไทม์ให้ผมได้กี่ตำแหน่ง วันนี้นายกรัฐมนตรีได้ให้แนวนโยบายไว้ชัดเจน รวมทั้ง พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี กำกับดูแลกระทรวงแรงงานกำชับมา ถามผมว่าวันนี้ถ้าเกิดการจ้างงานบางคนที่เขามีธุรกิจส่วนตัว แต่เขามีเวลาว่าง 4-5 ชั่วโมง เขาสามารถเปิดรับให้ทำงานพาร์ตไทม์ได้หรือไม่ ผมจะต้องไปขอบคุณเขาที่รับพนักงานพาร์ตไทม์ เพราะวันนี้เราคนไทยด้วยกัน ต้องรวมไทยสร้างชาติ เหมือนกับที่นายกรัฐมนตรีได้ออกแถลงการณ์มา ผมเชื่อว่าหากทุกคนมีจิตใจบริสุทธิ์ นักการเมืองไม่ว่าฝ่ายค้าน ฝ่ายรัฐบาล คุณทำการเมืองโดยสร้างสรรค์ อย่างที่นายกฯบอกไว้ คือทุกคนทำการเมืองเพื่อประเทศชาติด้วยกัน
ผมมาวันนี้ขอให้ทุกคนทำงานเพื่อประเทศชาติบ้านเมือง ไม่ใช่ทำเพื่อตัวเราเอง ทำเพื่อพี่น้องประชาชนผู้ใช้แรงงานให้ประเทศชาติบ้านเมืองแข็งแรงแล้วก็ เราต้องรวมใจรวมทั้งสร้างชาติเหมือนที่ท่านนายกฯบอก ถ้าเราไม่ทำเราไม่เป็นตัวอย่างก่อนใครจะทำ
•หนักใจหรือไม่ในการกำกับกระทรวงแรงงานในช่วงนี้
วันนี้ได้อยู่ในกระทรวงที่ชอบ เพราะคลุกคลีกับภาคผู้ใช้แรงงานมาตั้งแต่เด็ก เป็นผู้ใช้แรงงานก็เหมือนกัน เรารู้ว่าเรื่องของหัวใจคนใช้แรงงานคืออะไร เขาแค่ต้องการว่าหนึ่งมีกฎหมายแรงงานที่คุ้มครองแรงงาน ผมขอให้บังคับใช้กฎหมายปกป้องให้มันถูกต้องอันนี้เรื่องหนึ่งที่ทำให้ ผมก็คุยกับกรมสวัสดิการว่าต้องดูแลกฎหมายให้ดีที่สุด ต้องช่วยเหลือผู้ใช้แรงงานให้ได้รับความเป็นธรรมตามกฎหมาย แล้วต้องการให้ชีวิตมีหลักประกันในการเจ็บป่วย มีสิทธิรักษาประกันสังคมก็ช่วย แต่ผมก็ต้องอยากจะได้อะไรมากกว่านี้ วันนี้มีแค่ 10 รายการที่คุ้มครอง อะไรที่มีมากกว่านี้ได้หรือไม่ ก็ต้องให้ประกันสังคมไปศึกษาว่าทำได้หรือไม่ ถ้าทำได้แล้วไม่ผิดระเบียบก็ดำเนินการ แต่ผมก็เป็นเพียงผู้ให้คำปรึกษาเพราะอยู่ในบอร์ดเดียวกัน
ถามว่าผมหนักใจไหม ผมก็สัมภาษณ์วันแรกที่มาเลย นักข่าวยังถามว่าคิดยังไง เป็นสิ่งที่หนักมากเลยอ่ะ ผมก็เป็นคนที่พูดอะไรที่ตรงๆ ผมคนตรงๆ อย่างนี้ผมก็บอกผมเป็นปลาเป็น ความหมายของปลาเป็น คำสุภาษิตจีน ปลาเป็นว่ายทวนน้ำ แข็งแรง สุขภาพแข็งแรง ถ้าผมเป็นปลาตาย ผมก็ต้องลอยตามน้ำไปตามสภาพ ผมทำธุรกิจเหมือนกันเมื่อปี 40 มีปัญหา ผมทำธุรกิจอสังหาริมทรัพย์ พอตอนปี 49 แล้วมีรัฐประหารหนักมาก ผมเริ่มทำน้ำตาล ปี 42 ถึงปี 46-47-48 ผมเลิก เพราะโลกเปลี่ยน การส่งออกมันเปลี่ยน การใช้แรงงานเปลี่ยน ผมเลยเปลี่ยนตัวเองมาทำอสังหาริมทรัพย์ ในช่วงปี 40 มีคนเตือนว่ากล้าเปิดได้อย่างไร แต่ผมเป็นปลาเป็น คนอื่นเลิกหมดเลยไม่กล้าทำ ผมทำคนเดียวขายดีขาย 40 นาที หมดเลยทั้งโครงการ ผมเป็นปลาเป็น ว่ายทวนน้ำ แต่ถ้าผมเป็นปลาตายก็ต้องทำตามเขา วันนี้ผมมากระทรวงแรงงาน ก็คือต้องทำตัวเป็นปลาเป็น ผมมีข้าราชการที่มีคุณภาพทั้งข้าราชการ ทั้งลูกจ้างชั่วคราว ที่มีฝีมือมีประสบการณ์ของกระทรวงแรงงานอยู่แล้ว ผมแค่เข้ามาจัดการให้ถูกที่ถูกทาง
ผมไม่ใช่นักวิชาการ ผมคือนักปฏิบัติ มาวันนี้คือผมเอาปัญหาทุกกรมที่มาก่อน ข้อมูลไม่ตรงกัน เอามารวมที่ศูนย์อำนวยการแรงงานแห่งชาติ ผมตั้งขึ้นมาและเป็นประธานศูนย์เอง ทำทุกเรื่องในทุกมิติกระทรวงแรงงาน การแก้ปัญหา ถ้าแก้ไม่ถูกจุดเป็นกระดุมเม็ดแรกผิดก็ผิดหมด คือ ผมต้องให้ทุกคนขับเคลื่อนในแนวทางเดียวกัน พัฒนาฝีมือแรงงาน จัดหางาน กลุ่มนี้เขาอัพสกิล กลับไปจัดการสวัสดิการคุ้มครองแรงงานไปตรวจที่ว่าเขาเอาเปรียบกลุ่มนี้ไหม ประกันสังคมเยียวยาผู้ที่เกิดเหตุ การทำงานและเกิดอุบัติเหตุมีศูนย์ฟื้นฟูอยู่ที่ใด อยู่ที่ปทุมฯฟรี รักษาฟรี อะไรแบบนี้ ไปได้ไหม เรื่องต่างๆ ที่พูดอาจจะไม่เชิงเป็นนโยบายหมด แต่ว่าเป็นเรื่องหารือกับผู้ใช้แรงงาน เรามีศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพคนที่เกิดอุบัติเหตุแล้วต้องจ้างหมอโรงพยาบาล ทำไมเราให้ทุนลูกหลานเป็นคุณหมอโรงพยาบาล แล้วก็กลับมาทำงานที่เราได้บ้าง ให้โอกาสเขาสิ ให้เป็นแนวคิด ให้โจทย์ไป จะเป็นแนวคิดผม และอย่างที่คิดนอกกรอบ คนเราคิดไม่ออก ก็เดินตามคนอื่น
คือจริงๆ กระทรวงแรงงานที่นายกฯ มอบหมายให้ไปร่วมเป็นทีมกระทรวงเศรษฐกิจ เหตุผล เพราะหนึ่งจะต้องเอาข้อมูลฐานข้อมูลทั้งหมดไปตั้งต้นให้กับทีมให้ศูนย์บริหารเศรษฐกิจที่นายกฯตั้ง เป็นตัวเลขแท้จริงก่อนว่าตัวเลขตกงานจริง ตัวเลขในระบบจริงมีอยู่เท่าไร แล้วจึงส่งให้กระทรวงต่างๆ เพื่อให้ฟันเฟืองทุกตัวเดินไปด้วยกันหมด ผมก็เป็นตัวหนึ่ง เป็นฐานข้อมูลเรื่องแรงงาน แล้วก็ไปอัพสกิล เพื่อป้อนโรงงาน แล้วผมก็ต้องเอ็มโอยูกับกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อให้การเรียนการสอนด้านอาชีวะให้เปิดให้ตรงกับหลักสูตรที่ต้องการ ไม่ใช่จบช่างอะไรที่ไม่ได้ใช้งาน
•แบ่งงานกับรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงแรงงานอย่างไร
รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงแรงงาน ท่านมีความรู้ความสามารถและต้องยอมรับ แบ่งให้ท่านดูในส่วนที่เราไม่ถนัด เพราะต้องยอมรับว่า คนเราไม่สามารถทำได้ทุกเรื่องทุกอย่าง ผมเก่งเรื่องแก้ปัญหา เรื่องของการรู้เบื้องลึกของหัวใจแรงงาน ผมรู้ว่าจะใช้หลักการบริหารอย่างไร แต่ในบางเรื่องอย่างการวิจัยต่างๆ ผมอาจจะไม่ได้มีความชำนาญเรื่องนี้ มีบางอย่างต้องให้รัฐมนตรีช่วยไปดำเนินการเรื่องนี้ ให้ไปดูบางเรื่องเกี่ยวกับวิชาการหลักๆ เพราะมีเรื่องของเศรษฐกิจแรงงานอยู่ด้วย ตัวผมคือดูภาพรวมทั้งหมดก่อน แล้วจึงมอบบางเรื่องที่ผมไม่ถนัด หรือเกี่ยวกับเรื่องพัฒนาฝีมือแรงงาน ผมจะให้โจทย์ว่า 5 เสือจังหวัด มี 5 เสือ 5 หน่วยงาน จัดหางานจังหวัด ประกันสังคมจังหวัด สวัสดิการคุ้มครองแรงงานจังหวัด พัฒนาฝีมือแรงงานจังหวัด แรงงานจังหวัด ทุกหน่วยต้องทำงานเชิงรุกให้หมด ในหน่วยงานต้องมีไอโอตัวเองทำข่าวส่งกลับไป ทำอะไรที่ไหน ต้องส่งกลับมาที่ศูนย์บริการแรงงานแห่งชาติ คือผมไม่ได้ไปบังคับเขา แต่ขอความร่วมมือว่า วันนี้เป็นเรื่องของวิกฤตชาติ ผมบริหารศูนย์บริการแรงงานแห่งชาติ ผมต้องการเห็นภาพรวมทั้งประเทศ แต่ผมไม่สามารถไปทั้งประเทศได้ ผมจะคอนเฟอเรนซ์อาทิตย์นึง ก่อนจะถึงวันนั้น กรุณาส่งข่าวที่ออกไปทำ เช่น ประกันสังคมไปอย่างเช่นที่สมุยประกันสังคม
•มองเรื่องการชุมนุมของกลุ่มนิสิต นักศึกษาอย่างไร
ผมไม่ได้ว่าเขานะ เป็นสิทธิและเสรีภาพ แต่ผมกำลังบอกว่า ข้อเรียกร้องที่ผมเห็นอยู่ข้อสุดท้าย ยุบสภาเลือกตั้งใหม่ แล้วต้องใช้เงินกี่พันล้าน แล้วเลือกตั้งใหม่ แล้วได้อะไร เลือกตั้งใหม่ก็ได้นักการเมืองพวกผมมาอีก พวกผมเป็นนักการเมืองที่ใครๆ ก็ต้องเลือกนักการเมืองที่ทำประโยชน์กับท้องถิ่น ลงกี่ครั้งก็ได้เป็น ผมพูดตรงๆ พูดไปก็ไม่อยากไปทะเลาะกับเรื่องชุมนุม เพราะเป็นสิทธิเสรีภาพของทุกคน นายกฯก็ได้กำชับให้ดูแลทั้งสองฝ่าย ถามว่าประเทศไทยวันนี้พูดตลกๆ ทั่วโลกคู่ต่อสู้กับเรื่องเศรษฐกิจ สู้กับโควิด-19
แต่เรากลับมาต่อสู้กันเอง ความคิดคิดต่างได้ แต่ว่าเพื่ออะไร ไม่เข้าใจ เรื่องสหภาพแรงงานมี 40-50 สหภาพ ผมก็รู้จัก จะนัดเจอไปพูดคุยกันเร็วๆ นี้ สภาพมีเป็นหลักร้อย ผมก็รู้จักไม่น้อยไปกว่าเขาหรอก แต่ก็ไม่จำเป็นจะต้องเอามาแข่งกัน ก่อนจะพูดอะไรต้องมองสองด้าน บางครั้งพูดไปผมไม่อยากให้ไปกระทบกับสิทธิเสรีภาพของคนที่ชุมนุม แต่พูดอะไรก็อยากให้เอาเรื่องจริงมาพูดกันหน่อย
ผมคิดถึงประเทศชาติบ้านเมืองเป็นหลัก เรื่องความถูกต้องเป็นหลักให้ทุกคนอยู่ในกฎระเบียบขอให้สู้กันในกฎระเบียบ การแก้ไขรัฐธรรมนูญ ถ้าทุกคนเห็นตรงกันว่าต้องแก้ตรงไหน ทุกอย่างก็ต้องไปตามกฎหมาย
•ผิดหวังหรือไม่ ที่ไม่ได้เป็นรัฐมนตรีตั้งแต่ ครม.พล.อ.ประยุทธ์ 1
ที่ผ่านมาผมรับ และเป็นได้ทุกสถานะ ผมเคยบอก เพื่อนผมบางคนเป็นข้าราชการไม่ต้องไปวิ่งเต้น อยากขึ้นตำแหน่ง มันไม่ได้คือไม่ได้ ไม่ต้องดิ้นรน ถ้าเขาส่งคุณมาอยู่ภาคใต้ เกิดคุณตายลูกเมียก็เป็นม่าย ลูกไม่มีพ่ออีก ทำไมต้องดิ้นรนขนาดนั้น มันไม่ได้ คือไม่ได้ ก็กลับมาดูแลครอบครัว ผมไม่ได้ผมก็ถอย คือเราต้องยอมรับวันที่มันไม่ใช่ก็คือไม่ใช่ แต่มาวันนี้เป็นวันที่เราต้องทำให้ดีที่สุด เพื่อประเทศชาติบ้านเมืองให้เดินหน้าได้ ผมยึดมั่นเรื่องนี้ที่สุด สำหรับผมพวกพวกกันสำคัญเสมอ คนที่โทรศัพท์มาหาก็รับหมด เพราะบางครั้งคนที่โทรมาเราไม่รู้เกิดอุบัติเหตุ หรือเรื่องร้ายแรงกับเขาหรือไม่ก็ต้องรับ พวกกันสำคัญเสมอ พรรคการเมืองทุกพรรคคือเพื่อนกันเราไม่เคยยึดถือว่าใครเป็นพรรคฝ่ายค้าน ฝ่ายรัฐบาล การเมืองคือเพื่อนกันหมดขอให้ใจตรงกันเคมีคล้ายๆ กัน อยู่ด้วยกันได้ อย่างผมมีเพื่อนเยอะ ทั้งพรรคเพื่อไทย (พท.) พรรคอนาคตใหม่ พรรคก้าวไกล แต่ขอให้คิดตรงกันคือ เพื่อประเทศชาติเพื่อประชาชน แล้วก็เทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ อยู่ด้วยกันได้ ผมไม่ต้องคบคนเยอะแยะ แต่ขอคนจริงใจกัน เคมีตรงกันก็จบ ผมคบคนเยอะแยะไม่ได้เอาแต่ปริมาณ แต่ต้องมีคุณภาพเป็นสิ่งที่สำคัญเสมอ
