วงเสวนา‘แก้รธน.ทางออกปท.’อาจารย์-นักการเมืองย้ำ ตั้ง‘ส.ส.ร.’ร่างฉบับประชาชน

วงเสวนา‘แก้รธน.ทางออกปท.’อาจารย์-นักการเมืองย้ำ ตั้ง‘ส.ส.ร.’ร่างฉบับประชาชน

หมายเหตุเนื้อหาบางส่วนจากการสัมมนาเรื่อง “การแก้ไขรัฐธรรมนูญ คือทางออกประเทศไทย” จัดโดยภาคีเพื่อรัฐธรรมนูญประชาธิปไตย ร่วมกับสถาบันสร้างไทย ที่อาคารสำนักงานอนุสรณ์สถาน 14 ตุลา เมื่อวันที่ 3 ตุลาคม

โคทม อารียา
ประธานภาคีเพื่อรัฐธรรมนูญประชาธิปไตย

เหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 ยังไม่จบ เพราะยังเห็นทหารการเมืองออกมาเรื่อยๆ ปีนี้จึงแอบหวังว่า วันที่ 14 ตุลาคม 2563 จะกลายเป็นความหวังอีกหรือไม่ในการขับไล่ทหารการเมืองออกไป สังคมจะชอบทหารหากท่านทำหน้าที่ของท่าน แต่ถ้าท่านไม่ทำหน้าที่ของท่าน จะให้เราชอบได้อย่างไร

ส่วนเหตุผลที่ต้องแก้รัฐธรรมนูญฉบับนี้เป็นเพราะความไม่ยุติธรรม เพราะผู้มีอภิสิทธิ์อ้างสิทธิที่จะมีอำนาจต่อไป โดยให้เหตุผลว่า ขอเวลาทำงานเพื่อประชาชน และมีคนมากมายที่รักชาติสนับสนุนตัวเอง แต่ประชาชนควรเป็นผู้มีสิทธิเลือกว่าใครจะมาเป็นผู้บริหารประเทศ

วันที่ 14 ตุลาคม 2563 จะบอกด้วยเสียงอันดังว่าประชาชนเดือดร้อน และขอเชิญทหารออกจากการเมือง เมื่อรัฐธรรมนูญไม่ยุติธรรมจึงต้องมีการรื้อ คือการไว้ใจประชาชนให้ตัดสินที่จะเลือกเดินไปข้างหน้า และจะออกแบบรัฐธรรมนูญอย่างไร หากอยากจะแก้รัฐธรรมนูญให้ง่ายขึ้นต้องเอาร่างของฝ่ายค้าน คือใช้เสียงเกินกึ่งหนึ่ง

พรสันต์ เลี้ยงบุญเลิศชัย
อาจารย์คณะนิติศาสตร์ สาขากฎหมายมหาชน
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

นึกถึงวันที่รัฐธรรมนูญฉบับนี้ประกาศใช้เมื่อเดือนเมษายน 2560 เคยบอกว่าจะเกิดรัฐบาลผสม จนสุดท้ายต้องมีการเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญ และก็เกิดขึ้นมาหมดตามที่คาดการณ์ไว้ รัฐธรรมนูญฉบับนี้ถูกยกร่างโดยฝืนธรรมชาติ และจะอยู่ได้ไม่เกิน 3 ปี

ส่วนประเด็นที่ ส.ว.และ ส.ส.บางท่านพูดว่าการแก้ไขรัฐธรรมนูญเป็นเรื่องทางการเมือง ประชาชนไม่ได้ประโยชน์ การอธิบายแบบนี้อาจจะทำให้ประชาชนเข้าใจคลาดเคลื่อนได้ เพราะการเมืองเกี่ยวข้องกับกฎหมาย เศรษฐกิจ และการกำหนดโครงสร้างของสังคม ถ้าการเมืองดี กฎหมายก็จะดี เศรษฐกิจก็จะดี และมาตรฐานชีวิตของประชาชนก็จะดี ปัจจุบันเกิดปัญหาต่างๆ ขึ้นมา หากไม่ได้รับการแก้ไขก็จะนำไปสู่ความขัดแย้ง เป็นเรื่องที่น่ากลัวเป็นอย่างยิ่ง จึงเป็นไปไม่ได้เลยที่เราจะไม่แก้ไข และทำให้ดีขึ้น

การที่บอกว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้และ ส.ว.มาจากการทำประชามติ แต่ถ้าพิจารณาดีๆ การทำประชามติมีหลักการพื้นฐาน คือต้องอยู่บนหลักของความเสมอภาค เสรี และมีการให้ข้อมูลอย่างครบถ้วนรอบด้าน ทั้งข้อดี ข้อเสีย และประชาชนลงมติอย่างอิสระเสรี แต่รัฐธรรมนูญ 2560 ฉบับนี้มีปัญหาเพราะถูกยกร่างโดยคนกลุ่มเดียว เพื่อคนกลุ่มเดียว ดังที่มีคนพูดว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้ดีไซน์มาเพื่อพวกเรา ดังนั้น รัฐธรรมนูญฉบับนี้ จึงไม่ใช่ของประชาชน

ทั้งนี้ การตัดสินใจต้องมาจากเจตนารมณ์ของประชาชนอย่างแท้จริง และถึงเวลายกร่างใหม่โดยประชาชนเอง เพราะรัฐธรรมนูญคือสัญญาประชาคม

ยิ่งชีพ อัชฌานนท์
ผู้จัดการโครงการอินเทอร์เน็ตเพื่อกฎหมายประชาชน
(ไอลอว์)

ประชาชนมากกว่า 1 แสนคน ร่วมกันเข้าชื่อเสนอต่อรัฐสภาเพื่อแก้ไขรัฐธรรมนูญ มีความหวังเพราะบรรยากาศในปีนี้แสดงให้เห็นว่าประชาชนที่อยู่ภายใต้ระบบที่ไม่ปกติได้ตระหนักรู้แล้วว่า ระบบการเมืองที่ไม่ปกติเป็นอย่างไร และได้ใช้ทุกช่องทางที่สามารถทำได้ เพื่อเรียกร้องให้ได้มาซึ่งระบอบการเมืองที่ปกติซึ่งเป็นสิ่งพื้นฐาน นี่เป็นข้อเสนอที่เห็นต่าง และเป็นข้อเสนอที่ตัวแทนประชาชนที่อยู่ในสภาไม่สามารถปฏิเสธได้และไม่มีเหตุผลต้องปฏิเสธ เพราะเป็นเนื้อหาที่ไม่สามารถหาเหตุผลในการปฏิเสธได้

ขณะเดียวกัน ท่ามกลางบรรยากาศการเมืองที่กำลังเป็นอยู่ในปัจจุบัน ข้อเสนอนี้เป็นข้อเสนอที่ประนีประนอมที่สุด เพื่อหาทางออกตามระบบทางกฎหมายที่มีอยู่ หากคนที่อยู่ในสภาโหวตไม่รับก็ควรที่จะต้องอับอายต่อตัวเองและประชาชน หากมี ส.ว.โหวตไม่รับก็จะทำให้ประชาชนโกรธเคืองมากขึ้น และต้องรับผิดชอบด้วย หากมีปรากฏการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่มาจากความโกรธของประชาชนที่เพิ่มขึ้นและตัดสินใจกระทำการอย่างใดอย่างหนึ่ง

คุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์
อดีตประธานยุทธศาสตร์พรรคเพื่อไทย (พท.)

รัฐธรรมนูญปัจจุบันเป็นเผด็จการภายใต้เสื้อคลุมประชาธิปไตย การเลือกตั้งที่เกิดขึ้นเป็นเพียงพิธีกรรม มีกติกาคำนวณ ส.ส.ที่ทำให้ฝ่ายตัวเองได้เปรียบ ถือเป็นการลิดรอนสิทธิเสรีภาพ และสืบทอดอำนาจอย่างชัดเจน

การแก้ไขรัฐธรรมนูญ คือทางออกความขัดแย้งอย่างสันติ ไม่ใช่มาตั้งรัฐบาลแห่งชาติเพื่อยื้อเวลา หรือแก้ด้วยวิธีรัฐประหารอีก ซึ่งไม่เห็นด้วย ดังนั้น รัฐธรรมนูญฉบับประชาชนต้องเขียนด้วยประชาชน โดยการตั้งสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ (ส.ส.ร.) ตามที่ฝ่ายค้านเสนอ พร้อมให้แก้ไขเงื่อนไขเฉพาะกิจเป็นทางออก ระหว่าง ส.ส.ร.ร่างรัฐธรรมนูญ คือการตัดอำนาจ ส.ว.ในการโหวตเลือกนายกฯ และปิดทาง
นายกฯคนนอก เพราะหากนายกฯยุบสภากลางคันอาจเป็นปัญหาได้ ถ้าไม่แก้เงื่อนไขเฉพาะกิจตัดอำนาจ ส.ว.เสียก่อน

ยืนยันว่าการเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญครั้งนี้ไม่ใช่เพื่อประโยชน์ของพรรค พท.แต่เป็นเพื่อประชาชน ดังนั้น ขอผู้มีอำนาจอย่าหลอกลวง

อยากฝากว่าเรื่องสำคัญคือ การคืนสิทธิของประชาชนอย่างจริงใจ และขอย้ำว่า 4 ญัตติของพรรค พท.จะเป็นแผนเฉพาะกิจในการหาทางออกของประเทศ ขอให้ส่งเสียงดังๆ ให้ผ่านทุกญัตติที่เสนอแก้รัฐธรรมนูญ

นิกร จำนง
ผู้อำนวยการพรรคชาติไทยพัฒนา (ชทพ.)

การแก้ไขรัฐธรรมนูญคือ ทางออกของประเทศ รู้สึกว่ามีประตูที่เป็นทางเข้าสู่วิกฤตอย่างรุนแรงของประเทศ เพราะมีปัญหาทั้งเรื่องเศรษฐกิจ ความขัดแย้งระหว่างวัย เพราะตอนนี้เด็กกับผู้ใหญ่คุยกันไม่รู้เรื่อง และปัญหาทางการเมืองรุนแรงมากในสภา ตอนที่อภิปรายเรื่องรัฐธรรมนูญ เหมือนอยู่ท่ามกลางมีกระสุนมาจากทั้งสองข้าง

ทั้งนี้ เรื่องรัฐธรรมนูญจะเป็นประตูสู่วิกฤตครั้งใหญ่มากกว่าปี 2535 แต่ก็เป็นประตูเดียวที่จะออกจากวิกฤตเช่นเดียวกัน ดังนั้น ก็เลือกเอาแล้วกันว่าจะเปิดเข้าหรือเปิดออก

จุดเแข็งรัฐธรรมนูญปี 2540 ที่ทำสำเร็จเพราะไม่ต้องการรัฐธรรมนูญที่สมบูรณ์ วันนี้ก็เช่นกันถ้าต้องการรัฐธรรมนูญที่สมบูรณ์ก็ไม่มีทางทำได้ ทั้งนี้ ไม่เห็นด้วยกับรัฐธรรมนูญปี 2560 เพราะเขียนเอาไว้เป็นค่ายกลเจ็ดดาว แก้ไขไม่ได้ เมื่อมีการทำร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญจึงจี้ไปที่มาตรา 256 เป็นประตูที่จะเปิดสิ่งเหล่านี้
อย่างไรก็ตาม เชื่อว่า 80% จะแก้ได้ จากที่ฟังความเห็นทั้งจากฝ่ายค้าน รัฐบาล และ ส.ว.อาจจะเป็นฉบับที่ 1หรือ 2 ยืนยันว่าในวาระแรก พรรค ชทพ.จะรับอย่างแน่นอนส่วนการตั้ง กมธ.พิจารณาร่างรัฐธรรมนูญก่อนรับหลักการ 30 วันนั้น คาดว่าวันที่ 21 ตุลาคม จะพิจารณาแล้วเสร็จ และวันที่ 22 ตุลาคม จะมีการตรวจสอบความเรียบร้อยและจะนำเข้าสู่การพิจารณาของสภาต่อไป

โภคิน พลกุล
อดีตประธานรัฐสภา

รัฐธรรมนูญ 2560 ร่างขึ้นมาวัตถุประสงค์เริ่มแรกเพื่อไม่ให้ฝ่ายประชาธิปไตยชนะเลือกตั้ง และแม้จะชนะเลือกตั้งก็บริหารประเทศไม่ได้ แต่พอร่างไปแล้วรู้สึกว่า “ฉันอยู่ต่อก็ได้นี่” จึงวางมาตรการในบทเฉพาะกาลต่างๆ เพื่อสืบทอดอำนาจต่อไป แต่สิ่งที่จะบล็อกประชาธิปไตยกลับกลายเป็นว่าบล็อกตัวเองไปด้วย
รัฐธรรมนูญ 2540 ส.ส.ร.พยายามจะสร้างกลไกตรวจสอบต่างๆ ทำหน้าที่ให้ผู้ที่อยู่ในการเมืองมีความโปร่งใสที่สุด ต้องการสร้างรัฐบาลที่เข้มแข็ง เพราะรัฐบาลที่ไม่เข้มแข็ง ไม่ต่อเนื่อง การดูแลประชาชนก็เป็นไปไม่ได้ แม้รัฐธรรมนูญ 2550 มีการพยายามทำให้อ่อนแอลงแล้วแต่ก็ไม่เท่ากับรัฐธรรมนูญ 2560 ทำให้เห็นผลของการสือทอดอำนาจของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ที่ไม่ได้ทำให้ประชาชนมีความเป็นอยู่ดีขึ้นเลย สิ่งที่จะเป็นทางออกของความขัดแย้ง 15 ปี มีทางเดียวคือ ต้องมีรัฐธรรมนูญฉบับประชาชน

ถึงเวลาแล้วที่ประชาชนจะไม่เป็นเครื่องมือของใครแต่เป็นผู้ที่จะบอกว่าทุกปัญหาจบที่ประชาชน จบโดยผลักดันให้มีการตั้ง ส.ส.ร.เหมือนเมื่อปี 2540 เมื่ออำนาจอธิปไตยเป็นของประชาชน แล้วทำไมประชาชนจะเขียนรัฐธรรมนูญไม่ได้ กำหนดชะตากรรมตัวเองไม่ได้ จำเป็นต้องมี ส.ส.ร.ที่มาจากการเลือกตั้งของประชาชน

โมเดลที่นำเสนอก็คือมี 200 คน สัดส่วนจะมากจะน้อยก็อยู่ที่จำนวนประชากรในแต่ละจังหวัด เมื่อร่างเสร็จไปประชามติ เชื่อว่าไม่ว่าอย่างไรประชาชนก็ไม่มีทางเขียนเป็นเผด็จการ จึงมั่นใจว่าทางออกนี้ต้องเริ่มแก้จากรัฐธรรมนูญ 2560 ถ้าการแก้ไขไม่สำเร็จไม่อยากคิดว่าจะเกิดอะไรขึ้น

วัฒนา เมืองสุข
อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคม
และความมั่นคงของมนุษย์

การเป็นประชาธิปไตยในขณะนี้ไม่ใช่ประชาธิปไตย ในทางเศรษฐกิจมี 2 สิ่งที่ต้องมีคือความเชื่อมั่นและความมั่นใจ ถ้าประชาชนมองอนาคตไม่ออก การลงทุนก็จะหยุดนิ่ง นี่คือสิ่งที่ประเทศไทยกำลังเผชิญอยู่
ปัญหาที่เจออยู่ตอนนี้คือ ปัญหาการเมืองและปัญหาเศรษฐกิจที่มีความเกี่ยวพันกันอยู่ ถ้าการเมืองไม่ดี ใครที่ไหนก็ไม่กล้าลงทุน และแน่นอนรัฐธรรมนูญเป็นต้นเหตุของความขัดแย้ง

ดังนั้น สิ่งที่ต้องทำให้เร็วที่สุดคือ ประเทศไทยต้องเปลี่ยนโครงสร้างของประเทศและโครงสร้างของเศรษฐกิจทันที เพราะขณะนี้ไทยไม่มีเงินลงทุน มีรัฐราชการที่เพิ่มขึ้น ภาคธุรกิจลดลง ตรงนี้จะต้องมีการแก้ไขให้เร็วที่สุด ฉะนั้น ทางออกของประเทศต้องแก้รัฐธรรมนูญ เพราะไม่ว่าเลือกตั้งกี่ครั้งก็จะได้คนเดิมกลับเข้ามา หากไม่แก้รัฐธรรมนูญ

เกาะติดทุกสถานการณ์จาก
Line @Matichon ได้ที่นี่

LINE @Matichon

บทความก่อนหน้านี้‘ปิยบุตร’ เชื่อชุมนุม 14 ต.ค.ราบรื่น เผยถ้า ‘ประยุทธ์’ เห็นแก่ลูกหลานควรออกจากอำนาจ ผิดหวัง มธ.ปิดกั้นเสรีภาพ
บทความถัดไปรายงาน : บทบาท รัฐบาล ของ ประยุทธ์ จันทร์โอชา กับ ความรุนแรง