หมายเหตุ – ร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรก ของคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) ที่มีนายมีชัย ฤชุพันธุ์ เป็นประธาน รวม 270 มาตรา มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากหลายภาคส่วน โดย กรธ.จะเปิดรับฟังความเห็นจากภาคส่วนต่างๆ จนถึงวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ก่อนจะปรับแก้ไข แล้วนำไปทำประชามติกับประชาชน โดยเฉพาะกลุ่มคนรากหญ้ามีความเห็นอย่างไรกับร่างรัฐธรรมนูญนี้
วิเชียร พวงลำเจียก
นายกกิตติมศักดิ์สมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย
ในเนื้อหาสาระ มาตรา ต้องยอมรับว่ายังไม่ได้อ่านทั้งหมด ช่องทางต่างๆ ที่จะกระจายรายละเอียดไปให้ประชาชนรับทราบ ยังไม่มีการดำเนินการ โดยเฉพาะในกลุ่มเกษตรกร ซึ่งมีความรู้ในข้อกฎหมายน้อย การอ่านและตีความเพื่อให้กระจ่างจึงเป็นเรื่องยาก แต่ละถ้อยคำในเนื้อหารัฐธรรมนูญอาจมีวาระซ่อนเร้นไว้ แล้วแต่ว่านักกฎหมายฝ่ายไหนจะตีความ เมื่อยังดูไม่หมด จะทำไง การที่จะไปพูดคุยหรือต่อต้าน ติติง ถามว่าทำได้หรือไม่กับรัฐบาลชุดนี้
เมื่อไม่สามารถติติงอะไรได้ ก็ต้องยอมรับสภาพ แต่สิ่งหนึ่งที่อยากให้รัฐบาลบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ คือการกำหนดให้มีกฎหมายรับรองสวัสดิการชาวนาไทย ตามเนื้อหาสาระซึ่งตัวแทนชาวนาจากทุกกลุ่มทั่วประเทศได้จัดทำร่าง พ.ร.บ.สวัสดิการฯ เสนอต่อรัฐบาลและรัฐบาลก่อนหน้านี้แล้ว หากมีการบัญญัติเกี่ยวกับสวัสดิการไว้ใน รัฐธรรมนูญตามเนื้อหาสาระร่าง พ.ร.บ. ก็จะทำให้ชาวนามีหลักประกันในการดำรงชีวิต และจะเป็นการสร้างมั่นคง เพราะไม่ว่ารัฐบาลฝ่ายไหนจะเข้ามาบริหารประเทศ ก็จะต้องดูและและพิทักษ์สิทธิประโยชน์ตามที่กฎหมายบัญญัติไว้
ส่วนกรณีการสั่งให้หยุด ชะลอทำนา หรือเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตเกษตรแบบภาพรวมทั้งประเทศ เช่น สั่งให้หยุดทำนา สั่งให้ตัดโค่นยาง โดยอ้างว่าเกิดปัญหาภัยทางธรรมชาติ การสั่งการแบบนี้ รัฐบาลไม่ควรมีอำนาจสั่งการได้ เพราะตามระบอบประชาธิปไตย ไม่สามารถทำได้ ทำได้เเฉพาะรัฐบาลพิเศษเท่านั้น
หากรัฐบาลจะสั่งการแบบนี้ในอนาคต รัฐบาลควรสอบถามตัวแทนกลุ่มเกษตรกรเสียก่อนที่จะออกคำสั่ง
เสมียน หงส์โต
ประธานเครือข่ายชาวนาภาคกลาง
ถ้าถามเรื่องรัฐธรรมนูญว่าชาวบ้านรู้สึกอย่างไร รู้จักหรือไม่ ตอบได้เลยตรงนี้ว่า 60 กับ 40 คือ ชาวบ้านชาวนาไม่รู้เรื่องนี้ไม่สนเรื่องนี้เลย 60 ส่วนอีก 40 รู้จักติดตามและสุดท้ายก็ไม่สนใจติดตามต่อเช่นกัน เพราะรู้ว่าจะแบบใหม่แบบเก่าก็เท่าเดิม ไม่ได้ประโยชน์ทั้งนั้นและอย่างไรก็ไม่ถึงชาวบ้านอยู่ดี ชาวบ้านตอนนี้สนอย่างเดียวเรื่องปากเรื่องท้องเรื่องอาชีพเรื่องของการช่วยเหลือและเรื่องสุดท้ายเมื่อไรจะมีน้ำส่งมาทำนาได้ก็เท่านั้น
มงคล สุขเจริญคณา
นายกสมาคมประมงเรือลากคู่จังหวัดสมุทรสงคราม และรองประธานสมาคมการประมงแห่งประเทศไทย
ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ในภาพรวมเป็นผลดีแก่ประชาชนแต่ที่นักการเมืองต่อต้านมาก เนื่องจากที่ผ่านมาทำอะไรแบบง่าย ไม่มีการตรวจสอบ ทำได้โดยสะดวกสบายใช้นโยบายแบบไร้ความรับผิดชอบ แต่พอโดนตรวจสอบต้องมีความรอบคอบในการบริหารประเทศเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด ก็ออกมาต่อต้าน จึงถือว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้พอใช้ได้ เช่น การเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา หรือ ส.ว. ในอดีต มีการเลือกตั้งแบบเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชนก็เกิดสภาผัวเมีย พอมีการแก้ไขให้มีการเลือกตั้งและสรรหา ก็หาว่าเผด็จการ
ดังนั้น การเลือกตั้งแบบกลุ่มองค์กร ก็เป็นทางออกอย่างหนึ่ง เพราะถือเป็นประชาธิปไตยทางอ้อม กลุ่มองค์กรก็เป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย แต่ประชาชนติดขัดอยู่ประเด็นเดียวคือเรื่องการให้บัตร 1 ใบ เลือกได้ทั้งหมด จุดนี้จะทำให้เกิดความสับสนกับประชาชน และทำให้ไม่ตรงกับวัตถุประสงค์ของประชาชน ที่ต้องการเลือกตัวบุคคลและพรรคการเมือง ที่ตนเองชื่นชอบ เหมือนกับประชาชนถูกบังคับมัดมือชกให้เลือกเพียงบัตรใบเดียวเท่านั้น จึงอยากฝากให้มีการปรับแก้ไขตรงจุดนี้ด้วย
อย่างไรก็ตาม เห็นว่าควรผ่านประชามติร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ไปก่อน เพื่อให้ประเทศไทย ก้าวต่อไปข้างหน้า และมีการเลือกตั้งให้เร็วที่สุด
พงศธร ชัยวัฒน์
นายกสมาคมประมงสมุทรสงคราม
ทุกสิ่งมีทั้งข้อดีและข้อเสียเพียงแต่มองที่มุมไหน หากมองในมุมของประชาชนจะเห็นว่ารัฐธรรมนูญฉบับนี้ แก้ปัญหาการผูกขาดทางการเมือง และปัญหาหลายอย่างที่เกิดจากนักการเมืองทำให้นักการเมืองส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วย แต่หากมองในมุมมองนักการเมืองจะเห็นว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้ลดบทบาททางการเมืองของนักเลือกตั้งออกไปมาก ทำให้นักการเมืองส่วนใหญ่ต่อต้านกันมาก
อย่างไรก็ตาม ส่วนตัวมองว่า การปฏิรูปต้องมีการเปลี่ยนแปลงจึงควรที่จะทดลองผ่านประชามติร่างรัฐธรรมนูญ ไปก่อน หากมีข้อผิดพลาดจึงมาแก้ไขทีหลังก็จะทำให้ประเทศไทยเดินหน้าต่อไปได้
ธวัชชัย เอี่ยมจิตร
แกนนำชาวนาตำบลธรรมามูล อ.เมืองชัยนาท
ในฐานะเป็นชาวบ้านที่มีอาชีพด้านเกษตรกรรม มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ปกติธรรมดา ยอมรับว่าถึงวันนี้ยังไม่มีความรู้ถึงรายละเอียดของร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้เลย ทราบบ้างตามข่าวที่ปรากฏบนสื่อต่างๆ ว่าเป็นฉบับต้านโกงที่คณะผู้ร่างบอกไว้ ส่วนรายละเอียดว่าต้านอย่างไร ใครได้เปรียบเสียเปรียบ นักการเมืองจะต้องเจออะไร หรือนายกฯที่เปิดโอกาสให้คนนอกเป็นได้นั้น จะมีผลอะไรกับวิถีชีวิต คุณภาพชีวิตของชาวบ้านหรือเกษตรกร เพราะยังต้องรอฟังการประกาศต่อๆ ไป
เมื่อเป็นอย่างนี้ชาวบ้านส่วนใหญ่จึงรู้สึกว่าร่างรัฐธรรมนูญยังเป็นเรื่องที่ไกลตัว เพราะไม่มีการกล่าวถึงการแก้ปัญหาปากท้องประชาชน มีเพียงการกล่าวถึงการจัดการด้านการเมือง เรื่องที่มาของนักการเมืองที่ชาวบ้านหาเช้ากินค่ำหรือคนรากหญ้าไม่ใส่ใจนัก เพราะถือว่าไม่กระทบโดยตรง หวังเพียงแค่ผู้นำหรือรัฐบาลที่มาหลังการเลือกตั้ง ทำงานได้ ทำงานอย่างโปร่งใส ทำงานเพื่อแก้ปัญหาให้ประชาชนอย่างจริงจัง ไม่ใช่เข้ามาเพื่อกอบโกยผลประโยชน์ เท่านี้ชาวบ้านก็พอใจ
พรม บุญมาช่วย
ประธานสภาเกษตรจังหวัดสุพรรณบุรี
ถ้าถามว่าชาวนารู้เรื่องรัฐธรรมนูญไหม แต่ส่วนใหญ่ไม่ค่อยสนใจมากนัก เพราะชาวนาชาวบ้านสนใจเรื่องปากเรื่องท้อง เรื่องอาชีพ ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่
ผมว่าชาวนาชาวไร่ตอนนี้รอน้ำรอการช่วยเหลือมากกว่าอย่างอื่น อย่างที่รัฐบาลชุดนี้กำลังช่วยเหลือกำลังทำก็ดีตรงเป้าหมายบ้างไม่ตรงบ้างแต่ชาวบ้านก็ได้มีทางเลือกมีตัวเลือกให้สามารถทดลองได้ลองผิดลองถูกก็ถือเป็นประสบการณ์อีกทางหนึ่ง ผมว่าเรื่องใหญ่ตอนนี้คือเรื่องของหนี้สินและเรื่องการอยู่การกินการดำรงซึ่งอาชีพให้อยู่ได้ในตอนนี้เดี๋ยวนี้มากกว่า
