กรณี จาตุรนต์ ฉายแสง ต้องคดี กับแนวทางปรองดอง สมานฉันท์
คำปฎิเสธอย่างเป็นทางการของพรรคร่วมฝ่ายค้านเมื่อได้รับเชิญให้เข้าร่วมเป็นคณะกรรมการ ‘สมานฉันท์’ เป็นคำปฏิเสธพร้อมกับเงื่อน ไขและข้อต่อรอง
ข้อต่อรองอย่างเป็นทางการซึ่งได้รับการกล่าวขวัญก็คือ ต้องไม่มีการดำเนินคดีๆ กับเด็กๆ อย่างชนิดเหวี่ยงแห
เหมือนกับข้อต่อรองเช่นนี้ 1 เป็นการวิพากษ์โดยตรงไปยังกระ บวนการใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือในลักษณะ ‘นิติสงคราม’ ของรัฐบาล ขณะเดียวกัน 1 ก็เท่ากับเป็นการเลือกข้างในทางการเมือง
เป็นการเลือกข้างโดยเห็นและประเมินว่า การออกมาชุมนุมของเยาวชน นักเรียน นิสิตนักศึกษาและประชาชนไม่ว่าจะเรียกชื่อว่าเยาวชนปลดแอกหรือราษฎรมีความชอบธรรม
เป็นความชอบธรรมในภาระหน้าที่และความรับผิดชอบของพลเมือง เป็นความชอบธรรมเพราะดำเนินไปตามสิทธิและเสรีภาพอันบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ
เป็นความชอบธรรมที่จะต่อรองเพราะเห็นว่าการปรองดองสมานฉันท์มิอาจเกิดขึ้นได้ภายในกระบวนการแห่งนิติสงคราม
ที่มีการเรียกขานว่าบทบาทและการกระทำของรัฐบาลดำเนินภายใต้แนวทางแห่งกระบวนการ ‘นิติสงคราม’เพราะว่ามิได้นำเอาหลักกฎหมายมาใช้อย่างเที่ยงธรรมหากแต่ใช้เป็นเครื่องมือ
เป็นเครื่องมือในการสยบปัญหาที่มีพลเมืองออกมาเรียกร้อง เป็นเครื่องมือในการจัดการกับฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง
ตัวอย่างที่เห็นอย่างเด่นชัดก็คือ กรณีของ นายจาตุรนต์ ฉายแสง ที่มีการนำเอาพรบ.คอมพิวเตอร์ประสานเข้ากับประมวลกฎ หมายอาญามาตรา 116
เนื่องจาก นายจาตุรนต์ ฉายแสง แสดงความไม่เห็นด้วยกับการรัฐประหารและกระบวนการใช้อำนาจต่อเนื่องของรัฐบาล มีการต่อสู้คดีทั้งในศาลทหารและศาลยุติธรรมต่อเนื่องมา 6 ปี 6 เดือน
ในที่สุดศาลยุติธรรมก็ตัดสินยกฟ้องชี้ว่าไม่ได้ทำความผิด
คำถามในทางสังคมก็คือ แล้ว 6 ปี 6 เดือนที่ นายจาตุรนต์ ฉายแสง ถูกกระทำอย่างต่อเนื่องหมายความว่าอย่างไร
เงื่อนไขที่พรรคฝ่ายค้านร่วมเสนอต่อรัฐบาลก็คือ หากไม่มีความยุติธรรม หากไม่มีความเป็นธรรม ความพยายามที่จะปรองดอง และสมานฉันท์ก็ไม่เกิดได้ในทางเป็นจริง
การสมานฉันท์จึงต้องเริ่มต้นจากความจริงใจและการปฏิบัติให้เห็นเป็นตัวอย่างจากรัฐบาลมิใช่ผ่านรูปของคณะกรรมการ
